ចំរៀករង្វង់

ដោយវិគីភីឌា
ផ្ទៃ​ពណ៌លឿង​​ក្នុង​រង្វង់​​តំណាង​អោយ​​ចំរៀង​រង្វង់

ចំរៀក​រង្វង់​គឺ​ជា​បំនែក​នៃ​រង្វង់​ដែល​បិទ​ជិត​ដោយ​ធ្នូ និង​កាំ​ពីរ​នៃ​រង្វង់​នោះ។ ក្រលាផ្ទៃ​​ចំរៀក​រង្វង់​​អាច​រក​តាម​​ការ​ពិពណ៌នា​​ដូច​ខាង​ក្រោម។

តាង​ \theta \, ជា​មុំ​ផ្ចិត​គិត​ជា​រ៉ាដ្យង់ និង r\, ជា​កាំ។ ក្រលាផ្ទៃ​សរុប​នៃ​រង្វង់​គឺ \pi r^2 \, ។ ក្រលាផ្ទៃ​នៃ​ចំរៀក​រង្វង់​អាច​ទទួល​បាន​ដោយ​គុណ​ក្រលា​ផ្ទៃ​រង្វង់​​នឹង​ផល​ធៀប​នៃ​មុំ និង 2\pi \, (ដោយ​សារ​តែ​​ក្រលា​ផ្ទៃ​​នៃ​ចំរៀក​រង្វង់​​គឺ​សមាមាត្រ​ទៅ​នឹង​​មុំ និង 2\pi \, គឺ​ជា​មុំ​ទាំង​មូល​នៃ​រង្វង់)។ ដូច​នេះ​ក្រលាផ្ទៃ​នៃ​ចំរៀក​រង្វង់​​កំនត់​ដោយៈ

S =
\pi r^2 \cdot \frac{\theta}{2 \pi} =
r^2 \left( \frac{\theta}{2} \right) =
\color{Violet}\frac{1}{2} r^2 \theta

ប្រសិន​បើ ​\theta \, ជា​មុំផ្ចិត​គិត​ជា​ដឺក្រេ នោះ​គេ​បាន​រូបមន្ត​ក្រលាផ្ទៃ​នៃ​ចំរៀក​រង្វង់​កំនត់​ដោយៈ

S = \pi r^2 \cdot \frac{\theta}{360}

ចំពោះ \theta = 2\pi \, ចំរៀក​រង្វង់​គឺ​ជា​រង្វង់​ទាំង​មូល។ នោះ L \, គឺ​ជា​ប្រវែង​បរិមាត្រ​រង្វង់​ទាំង​មូល ដែល L_{\theta = 2\pi} = 2\pi r \, ។ ករណី​ទូទៅ 0 \le \theta \le 2\pi \, ប្រវែង​ធ្នូ​នៃ​ចំរៀក​រង្វង់​កំនត់​ដោយ

L = \left( \pi \cdot r \cdot \frac{\theta}{180}\right)     (\theta \, គិត​ជា​ដឺក្រេ)
 L = 2 \pi r \times \frac{\theta}{2 \pi} = r \theta     (\theta \, គិត​ជា​រ៉ាដ្យង់)
\Rightarrow \theta=\frac{L}{r}

ដូចនេះ​ករណី​គេ​ស្គាល់​ប្រវែង​ធ្នូ L និង​មិន​ស្គាល់​មុំ \theta \, ក្រលាផ្ទៃ S នៃ​ចំរៀក​រង្វង់​កំនត់​ដោយ

\color{Violet} S = \frac {1}{2} rL

រូបមន្ត​សង្ខេប [កែប្រែ]

ផ្ទៃ​ពណ៌​លឿង​តំណាង​អោយ​ចំរៀក​រង្វង់
កាំ​រង្វង់ \ r = d + h
កំពស់ត្រីកោណ OAB \ d = R\cos(\frac{1}{2}\theta)
កំពស់​កំណាត់រង្វង់ \ h
មុំ​ផ្ចិត \begin{align} \theta &= \frac{L}{r} \\ &= 2\cos^{-1}(\frac{d}{R})\\ &=2tan^{-1}(\frac{c}{2d}) \\ &= 2sin^{-1}(\frac{c}{2R}) \\ \end{align}
ប្រវែង​ធ្នូ \ \widehat{AB}
  • \ L = \theta r    (\ \theta គិត​ជា​រ៉ាដ្យង់)
  • \ L = \left( \pi \cdot r \cdot \frac{\theta}{180}\right)      (\ \theta គិត​ជា​ដឺក្រេ)
ប្រវែង​អង្កត់​ធ្នូ \ [AB] \begin{align} c &= 2R\sin(\frac{1}{2}\theta) \\ &= 2\sqrt{R^2-d^2}\\ & = 2\sqrt{h(2R-h)} \\ \end{align}
ក្រលាផ្ទៃ​ចំរៀក​រង្វង់ \begin{align} S &=\frac{1}{2}rL \\ &= \frac{1}{2}r^2 \theta \end{align}

សូម​មើល​ផង​ដែរ [កែប្រែ]