Jump to content

កុលប្រភាវតី

ពីវិគីភីឌា
ព្រះនាងកុលប្រភាវតី
ចក្រវរ្តិនីកម្វុជទេឝសម័យកាលនគរភ្នំ
(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី​)
សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានី
សម័យកាលនគរភ្នំ
Tenureរជ្ជកាលគ្រងរាជ គ.ស ៥១៤-៥១៧
អង្គមុនព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន
អង្គក្រោយព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម
ចក្រវរ្តិនីកម្វុជទេឝសម័យកាលនគរភ្នំ
(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី​)
Tenureគ.ស ៤៧០-៥១៤
អង្គមុនស្រីឥន្ទ្រទេវី
(ផែនដីព្រះបាទឝ្រីន្ទ្រវម៌្ម​)
អង្គក្រោយព្រះទេវីនៃព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន
ប្រសូតរាជធានីវ្យាធបុរ
សុគតរាជធានីវ្យាធបុរ
រាជពន្ធភាពព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន
រាជបច្ឆាញាតិព្រះអង្គម្ចាស់គុណវម៌្ម
វង្សរាជត្រកូលកៅណ្ឌិន្យវង្ស (ដោយរៀបអភិសេក)
សាសនាសាសនាហិណ្ឌូ​បែបខ្មែរនិងនាគសាសនា(រួមសាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរនិងវិញ្ញាណនិយម)

ព្រះនាងកុលប្រភាវតី គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជាសម័យកាលនគរភ្នំនិងជាព្រះអគ្គមហេសីរបស់ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី សម័យកាលនគរភ្នំនិងបានបម្រើជាអ្នករាជានុសិទ្ធិក្នុងកំឡុងឆ្នាំដើមនៃរជ្ជកាលព្រះបាទរុទ្រវម៌្មក្នុងគ.ស ៥១៤-៥១៧។[១][២] ព្រះនាងបានរៀបអភិសេកជាមួយព្រះមហាក្សត្រនៃអាណាចក្រនគរភ្នំព្រះនាម ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន។ ព្រះនាងគឺជាព្រះមាតារបស់ព្រះអង្គម្ចាស់គុណវម៌្ម ព្រះរាជបុត្រច្បង របស់ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន។[៣]

ព្រះ​​រាជ​​ជីវប្រវត្តិ

[កែប្រែ]

តាមសិលាចារឹកអ្នកតាដំបងដែក នៃខេត្តតាកែវ បញ្ជាក់ថា ព្រះអគ្គមហេសីរបស់ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន គឺព្រះនាងកុលប្រភាវតី។ សិលាចារឹកនេះបានបញ្ជាក់ទៀតថា មុនព្រះនាងសោយទិវង្គត ព្រះនាងបាន ចាត់ចែងឲ្យសាងសង់ ទេវាល័យ សម្រាប់តម្កល់ព្រះវិស្ណុមួយព្រះអង្គ ដែលធ្វើអំពីមាសសុទ្ធ ព្រមទាំង លំនៅស្ថានសម្រាប់ពួកព្រហ្មបុរោហិត និងបានជីកស្រះទុកជាប្រយោជន៍ចំពោះអ្នកស្រុកផង។

សិលាចារឹកនៅប្រាសាទប្រាំល្វែង ដែលបានចារឡើងដោយព្រះរាជកុមារ គុណវម៌្ម នៅដើម សតវត្សរ៍ទី៦ នៃគ.ស បានរៀបរាប់អំពីប្រវត្តិរបស់ទ្រង់ផ្ទាល់។ ព្រះរាជកុមារ ឬ ផ្វានថាងចឹង បើ សរសេរជាភាសាចិន ជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះនាង កុលប្រភាវតី និង កៅណ្ឌិន្យជយវម៌្ម ដែលបាន សោយទិវង្គត នៅឆ្នាំ៥១៤ នៃគ.ស។ ព្រះអង្គជារាជបុត្រនៃព្រះមហាក្សត្រដែលជា ព្រះចន្ទនៃរាជវង្សកៅណ្ឌិន្យ ព្រះអង្គបានត្រួតត្រា កាន់កាប់តំបន់មួយដែលបិតារបស់ទ្រង់បានកសាងនៅលើទីទឹកភក់ ដែលនៅស្រុកទឹកខ្មៅ ខេត្តព្រែកប្ញស្សី កម្ពុជាក្រោមសព្វថ្ងៃ។ ព្រមពេលជាមួយគ្នាដែរ លទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា មានការរីកចម្រើនដែរ។ នេះបើយើងសំអាងលើទិដ្ឋភាពរួមនៃសង្គមខ្មែរនាសម័យនគរវ្នំ ដែលជំនឿលើព្រហ្មញ្ញសាសនាបានគ្របដណ្តប់ស្ទើរតែគ្រប់ច្រកល្ហក ពោលគឺមានអាទិភាពចម្បង។ សិលាចារឹកនៅវាលភក់ កម្ពុជាក្រោម បានបញ្ជាក់ថា មុននឹងសោយទិវង្គតនៅឆ្នាំ៥១៤ នៃគ.ស ព្រះមហារាជិនីនៃព្រះបាទជយវម៌្មដែលមានព្រះនាមថា កុលប្រភាវតី បានត្រាស់បង្គាប់ឲ្យរាជឌ្ឍកី ស្ថាបនាអាស្រមដើម្បីបូជាព្រះសិវ។ រីឯព្រះរាជបុត្ររបស់ទ្រង់ដែលមានព្រះនាមថា ព្រះគុណវម៌្មដែលជានាយកលើអារាមមួយនៅក្នុងព្រះវិហារនេះ មានការគោរពបូជាស្នាមព្រះបាទព្រះវិស្ណុ ឈ្មោះចក្រវីរថស្វាមិគគួរឲ្យមោទនៈ។

ឯកសារយោង

[កែប្រែ]

សូមមើលផងដែរ

[កែប្រែ]


គោរម្យងារសំរាប់រាជ្យ
មុនដោយ
ព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន
ស្ដេចចក្រពត្តិក្រុងកម្ពុជាធិបតី
សម័យកាលនគរភ្នំ

គ.ស ៥១៤-៥១៧
តដោយ
ព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម
គោរម្យងារសំរាប់រាជ្យ
មុនដោយ
ស្រីឥន្ទ្រទេវី
(ផែនដីព្រះបាទឝ្រីន្ទ្រវម៌្ម​)
ចក្រវរ្តិនីកម្វុជទេឝសម័យកាលនគរភ្នំ
(តំណែងព្រះអគ្គមហេសី​)

គ.ស ៤៧០-៥១៤​
តដោយ
ព្រះស្នំត្រូវជាមាតានៃព្រះបាទរុទ្រវម៌្ម
(ផែនដីព្រះបាទកៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន)