ខេត្តព្រះដំបង

ខេត្តព្រះដំបង จังหวัดพระตะบอง
ខេត្តនៃសៀម
១៩៤១–១៩៤៦
ទង់ វរលញ្ឆករ
Location of Phra Tabong Province ផែនទីខេត្តព្រះដំបង (ពណ៌ក្រហម)
ទីរួម		ក្រុងបាត់ដំបង
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
•	សង្គ្រាមបារាំង-សៀម	១៩៤១
•	សៀមប្រគល់ទឹកដីទៅឲ្យឥណ្ឌូចិនបារាំងវិញ	១៧ វិច្ឆិកា ១៩៤៦
បច្ចុប្បន្ន ភាគនៃ		កម្ពុជា

ខេត្តព្រះដំបង (សៀម : จังหวัดพระตะบอง) គឺជាខេត្តរបស់ប្រទេសកម្ពុជាប៉ុន្តែស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សៀមចាប់ពីចុងសតវត្សរ៍ទី ១៨ រហូតត្រូវបានប្រគល់ត្រឡប់មកឲ្យឥណ្ឌូចិនបារាំងវិញនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩០៧ និងម្ដងទៀតនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៤១-១៩៤៦ ដែលរដ្ឋាភិបាលសៀមដឹកនាំដោយលោកសេនាប្រមុខប្លែក វិបុលសង្គ្រាមបានឈ្លានពាននិងកាន់កាប់យកខេត្តនេះនៅក្នុងអំឡុងសម័យអាណានិគមនិយមជប៉ុននៅក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ០២។ខេត្តនេះត្រូវបានរំលាយចោលហើយប្រគល់ទៅឲ្យបារាំងវិញនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៦។បច្ចុប្បន្នតំបន់នេះគឺស្ថិតនៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង ខេត្តប៉ៃលិន និង ខេត្តបន្ទាយមានជ័យរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

ឈ្មោះ

ព្រះដំបង (សៀម : พระตะบอง) គឺជាឈ្មោះជាភាសាសៀមដែលជាព្រះនាមរបស់ព្រះបាទដំបងគ្រញូង(พระยาตะบองขยุง)ដែលគេបានយកមកដាក់ឲ្យខេត្តបាត់ដំបងតាមរយៈរឿងព្រេងខ្មែរពោលគឺនៅពេលដែលព្រះបាទដំបងគ្រញូងបានចោលដំបងពីក្រុងអង្គរទៅហើយក៏បានមកធ្លាក់នៅបរិវេណទឹកដីត្រង់ខេត្តបាត់ដំបងសព្វថ្ងៃនេះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ផែនទីសៀមនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩០០

ផែនទីខេត្តព្រះដំបងស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សៀមនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩០០

បើទោះបីជាសៀមបានឈ្លានពានប្រទេសកម្ពុជានៅត្រង់បរិវេណទឹកដីនេះតាំងពីដើមសតវត្សរ៍ទី ១៥ មកក៏ដោយក៏ការរៀបចំគ្រប់គ្រងជាផ្លូវការរបស់រាជការសៀមទៅលើតំបន់នេះទើបតែមាននៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១៨ តែប៉ុណ្ណោះពោលគឺនៅដើមសម័យបាងកកដែលគេស្គាល់តំបន់នោះថាជាតំបន់កម្ពុជាខាងក្នុង(Inner Cambodia)។ចៅហ្វាទឡ្ហៈបែននៃគ្រួសារត្រកូលអភ័យវង្សត្រូវបានតែងតាំងជាចៅហ្វាយក្រុងដែលមានគោរម្យងារចៅពញាអភ័យធីបែស(បែន)។គ្រួសាររបស់លោកបានគ្រប់គ្រងក្រុងព្រះដំបងអស់ ០៥ ជំនាន់រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩០៧។នៅក្នុងឆ្នាំដដែលនោះព្រះដំបងរួមជាមួយនឹងសៀមរ៉ាដ្ឋនិងសុីសុផុនត្រូវបានសៀមប្រគល់ទៅឲ្យឥណ្ឌូចិនបារាំងវិញជាថ្នូរដោះដូរយកខេត្តត្រាចនិងស្រុកដានសៃរបស់ខេត្តលើយដោយអនុលោមទៅនឹងសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀមដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី ២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩០៧។

នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៤១ ដោយមានជំនួយនិងការគាំទ្រពីសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនគឺចក្រភពជប៉ុនដែលនៅពេលនោះកំពុងកាន់កាប់សៀមៗបានដណ្តើមយកទឹកដីដែលខ្លួនធ្លាប់បានប្រគល់ទៅឲ្យបារាំងកាលពីឆ្នាំ ១៩០៧ មកវិញ។នៅថ្ងៃទី ២៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៤១ តំបន់នៅខាងក្នុងប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានសៀមគ្រប់គ្រងនិងបានបែងចែកឡើងវិញជាខេត្តចំនួន ០៣ គឺខេត្តព្រះដំបង(ខេត្តបាត់ដំបង) ខេត្តនគរចម្ប៉ាស័ក្តិ និង ខេត្តវិបុលសង្គ្រាម(ខេត្តសៀមរាប)។

សៀមត្រូវបង្ខំចិត្តប្រគល់ទឹកដីទាំងនេះទៅឲ្យឥណ្ឌូចិនបារាំងវិញនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៦ បន្ទាប់ពីបិទបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី ០២ ជាលក្ខខណ្ឌមួយសម្រាប់ឲ្យសៀមអាចចូលជាសមាជិករបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបាន។

រដ្ឋបាល

ផែនទីសៀមអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ០២ ជាភាសាជប៉ុនឆ្នាំ ១៩៤៣

ខេត្តព្រះដំបង ត្រូវបានរដ្ឋអំណាចសៀមចែកចេញជា ០៧ ស្រុក(អាំភើ)ដោយយកក្រុងបាត់ដំបងធ្វើជាទីរួមខេត្ត ៖

លេខរៀង	ឈ្មោះភាសាខ្មែរ	ឈ្មោះអក្សរឡាតាំង	ឈ្មោះភាសាសៀម	ឈ្មោះត្រូវនឹងប្រទេសកម្ពុជា
០១	មឿងព្រះតៈបង	Mueang Phra Tabong	เมืองพระตะบอง	ក្រុងបាត់ដំបង
០២	ព្រហ្មយ៉ូធី	Phromyothi	พรหมโยธี	ស្រុកសង្កែ
៣	អាធឹកថេវ៉ាដេត	Athuekthewadet	อธึกเทวเดช	ស្រុកមោងឫស្សី
០៤	មង្ឃុន ប៊ូរី	Mongkhon Buri	มงคลบุรี	ស្រុកមង្គលបុរី
០៥	ស៊ីសុផុន	Si Sophon	ศรีโสภณ	ក្រុងសិរីសោភ័ណ
០៦	ស៊ីនធូសុងក្រាមឆៃ	Sinthusongkhramchai	สินธุสงครามชัย	ស្រុកភ្នំស្រុក និង ស្រុកព្រះនេត្រព្រះ
០៧	ផៃលីន	Phailin	ไพลิน	ក្រុងប៉ៃលិន