ចូហរ

ចូហរ
រដ្ឋ
រដ្ឋ និងដែនដីគ្រប់គ្រងដោយចូហរជាឋានសួគ៌នៃសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ Negeri dan Jajahan Takluk Johor Darul Ta'zim
ទង់ជាតិ Coat of arms
ឈ្មោះហៅក្រៅ:  Darul Ta'zim
បាវចនា:  Kepada Allah Berserah To Allah We Surrender
ភ្លេងជាតិ: Lagu Bangsa Johor Johor State Anthem
Johor in    Malaysia
ប្រទេស	ម៉ាឡេស៊ី
សន្ធិសញ្ញាអង់គ្លេស-ចូហរ	១៨៨៥
រដ្ឋធម្មនុញ្ញចូហរ	១៤ មេសា ១៨៩៥
រដ្ឋអាណានិគមអង់គ្លេស	១៩១៤
កាន់កាប់ដោយជប៉ុន	១៩៤២
ចូលរួមជា សហព័ន្ធម៉ាឡាយ៉ា	១៩៤៨
សេចក្ដីប្រកាសឯករាជ្យម៉ាឡេ	៣១ សីហា ១៩៥៧
ការប្រកាសម៉ាឡេស៊ី	១៦ កញ្ញា ១៩៦៣
រដ្ឋធានី	ចូហរ បារូ 1°59′27″N 103°28′58″E
រាជធានីរាជវង្ស	មួរ
ទីក្រុងធំបំផុត	រាជធានី
ភាសាផ្លូវការ	ម៉ាឡេ
ភាសាសាមញ្ញ	ម៉ាឡេ, អង់គ្លេស, ម៉ាន់ដារិន, តាមិល, ផ្សេងៗ
ក្រុមជនជាតិ (២០២០)ទំព័រគំរូ:My10	៦០.១% បុមីពូតេរ៉ា ៣២.៨% ចិន ៦.៦% ឥណ្ឌា ០.៥% ក្រុមជនជាតិផ្សេងៗទៀត
សាសនា (២០២០)ទំព័រគំរូ:My10	59.7% Sunni Islam (official) 28.7% Buddhism 7.1% Hinduism 3.0% Christianity 0.8% Other religions 0.7% No religion
ប្រជានាម	Johorean
រដ្ឋាភិបាល	Parliamentary constitutional monarchy
▪ Sultan	Ibrahim Ismail ibni Iskandar
▪ Chief Minister	Onn Hafiz Ghazi (BN–UMNO)
នីតិបញ្ញត្តិ	Legislative Assembly
ផ្ទៃដី
• សរុប	( ម៉ាយ ក.)
កម្ពស់ខ្ពស់បំផុត (Mount Ledang)	១២៧៦ m (៤១៨៦ ft)
ចំនួនប្រជាជន
• 2020 census	4,009,670 (2020)
• ដង់ស៊ីតេ	២០៩.២ /គម២ (៥៤១.៨ /ម៉ាយ កា.)
GDP (PPP)	ប៉ាន់ប្រមាណឆ្នាំ 2024
• សរុបl	$133.846 billion
• ក្នុងមនុស្សម្នាក់	$31,973
GDP (តិចតូច)	ប៉ាន់ប្រមាណឆ្នាំ 2024
• សរុប	$40.914 billion
• ក្នុងមនុស្សម្នាក់	$9,773
ជីនី (2022)	0.366 low
HDI (2024)	0.811 very high · 9th
រូបិយប័ណ្ណ	Malaysian ringgit (RM/MYR)
តំបន់ម៉ោង	UTC+8 (Malaysian Time)
ទម្រង់កាលបរិច្ឆេទ	dd-mm-yyyy
ផ្នែកបើកបរ	left
លេខ​កូដ​ហៅ​ទូរសព្ទ	07 06 (Muar and Tangkak)
Postal code	79xxx to 86xxx, 73400
កូដ ISO 3166	MY-01, 21–24
គេហទំព័រ	johor.gov.my

ចូហរ គឺជារដ្ឋមួយរបស់ម៉ាឡេស៊ី នៅភាគខាងត្បូងនៃឧបទ្វីបម៉ាឡេ ។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹង រដ្ឋប៉ាហាំង ម៉ាឡាកា និង នេគ្រេរីសេមប៊ីឡាន នៅភាគខាងជើង។ ចូហរមានព្រំប្រទល់ដែនសមុទ្រជាមួយ សិង្ហបុរី នៅភាគខាងត្បូង និង ឥណ្ឌូនេស៊ី នៅខាងកើត និងខាងលិច។ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៣ ប្រជាជនរបស់រដ្ឋនេះមានចំនួន ៤.០៩ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជារដ្ឋដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីពីរនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បន្ទាប់ពី រដ្ឋសេឡាំងគ័រ ។ ចូហរបារូ គឺជារដ្ឋធានី និងជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចរបស់រដ្ឋ កូតាអ៊ីកាន់ដា គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលរដ្ឋ និង មួរ ជារាជធានីរបស់ស្ដេច។

ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ចូហរបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹង ស៊ុលតង់ណាតចូហរ ដែលបានលេចចេញជា រដ្ឋត្រគាត មួយរបស់ ស៊ុលតង់ណាតម៉ាឡាកា ។ វាបានដំណើរការជា រដ្ឋអធិបតេយ្យ រហូតដល់ការមកដល់នៃមហាអំណាចអឺរ៉ុប នៅពេលដែល សន្ធិសញ្ញាអង់គ្លេស-ហូឡង់ឆ្នាំ ១៨២៤ បានបែងចែករដ្ឋាភិបាលទូលំទូលាយរវាង អង់គ្លេស និង ហូឡង់ ហើយបានកំណត់ព្រំដែនទំនើបរបស់ចូហរ។ ចូហរនៅតែគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងភាគច្រើនរហូតដល់ឆ្នាំ ១៨៨៥ នៅពេលដែលការត្រួតពិនិត្យរបស់អង់គ្លេសបានកើនឡើងតាមរយៈការតែងតាំងទីប្រឹក្សាទូទៅម្នាក់ ដែលដឹកនាំកិច្ចការទាំងអស់លើ ស៊ុលតង់ ក្រៅពីបញ្ហាសាសនា និងទំនៀមទម្លាប់ក្នុងស្រុក។ ចូហរបានក្លាយជា រដ្ឋអាណាព្យាបាលដោយអង់គ្លេស នៅក្នុង រដ្ឋម៉ាឡេដែលមិនមែនជាសហព័ន្ធ ក្នុងឆ្នាំ ១៩១៤ ដែលជាជំហរមួយដែលត្រូវបានរំខានដោយ ការកាន់កាប់របស់ជប៉ុននៅម៉ាឡាយ៉ា ។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម វាបានចូលរួមជាមួយ សហភាពម៉ាឡាយ៉ា ក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៦ និងក្រោយមក សហព័ន្ធម៉ាឡាយ៉ា ក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៨ ដែលក្រោយមកទៀតទទួលបាន ឯករាជ្យពីអង់គ្លេស ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៧ មុនពេលចូលទៅក្នុងម៉ាឡេស៊ីទំនើបក្រោម កិច្ចព្រមព្រៀងម៉ាឡេស៊ី ឆ្នាំ ១៩៦៣។

ចូហរមានភាពចម្រុះខ្ពស់ខាងជនជាតិភាគតិច វប្បធម៌ ភាសា ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសាររបាំប្រពៃណីរបស់ខ្លួនគឺ ហ្សាពីន និង គូដា កេបាំង ។ ប្រមុខរដ្ឋគឺ ស៊ុលតង់ចូហរ ចំណែកឯប្រមុខរដ្ឋាភិបាលគឺ ប្រមុខរដ្ឋមន្ត្រី ។ ប្រព័ន្ធរដ្ឋាភិបាលត្រូវបានយកគំរូតាម ប្រព័ន្ធវេស្តមីនស្ទើរ។ ចូហរត្រូវបានបែងចែកជាស្រុករដ្ឋបាល ដោយ ស្រុកចូហរបារូ ជាស្រុកធំទីពីរនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ីតាមចំនួនប្រជាជន និងសេដ្ឋកិច្ច។ សាសនាអ៊ីស្លាមគឺជា សាសនារបស់រដ្ឋ ប៉ុន្តែសាសនាដទៃទៀតអាចអនុវត្តបានដោយសេរី។ ចូហរមាន ព្រៃត្រូពិចជីវចម្រុះ និង អាកាសធាតុអេក្វាទ័រ ។ ស្ថិតនៅជើងភ្នំភាគខាងត្បូងនៃ ភ្នំតេណាសេរីម ភ្នំតូចៗ និង ជួរភ្នំធំៗ គ្របដណ្តប់លើទេសភាពរាបស្មើរបស់រដ្ឋ ដោយ ភ្នំលីដាំង ជាចំណុចខ្ពស់បំផុត។

ចូហរ គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលមាន ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ក្រៅពី ជ្រលងភ្នំខ្លាង ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជា សេដ្ឋកិច្ចរដ្ឋធំទីពីរ របស់ប្រទេស។ ប្រាក់ចំណូលគ្រួសារ និងប្រាក់ខែសរុបរបស់ខ្លួនក៏ខ្ពស់បំផុតទីពីរក្នុងចំណោមរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីទាំងអស់ផងដែរ។ ចូហរ មានមជ្ឈមណ្ឌល បញ្ញាសិប្បនិម្មិត ធំជាងគេទីពីររបស់ពិភពលោក មជ្ឈមណ្ឌលផលិតកម្ម និងភស្តុភារកម្មដ៏រឹងមាំ និងជាទីតាំងនៃ កំពង់ផែ តាន់ជុង ពេឡេប៉ាស ដែលជា កំពង់ផែដ៏មមាញឹកបំផុតទី ១៥ នៅលើពិភពលោក ។ ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃចូហរ អ៊ីសកាន់ដា ម៉ាឡេស៊ី គឺជា តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ធំបំផុតរបស់ម៉ាឡេស៊ី តាមតម្លៃវិនិយោគ។