ទូ យ័ន
| [陀洹/陁洹] Error: {{native name}}: unrecognized language tag: ចិន (help) (language?) Tuó yuán | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ដើមសតវត្សទី ៧ - ៦៤៧ | |||||||||
 ទីតាំងដែលបានស្នើឡើងនៃនគរបុរាណនៅក្នុង មេណាម និង មេគង្គ ជ្រលងភ្នំក្នុងសតវត្សទី ៧ ដោយផ្អែកលើព័ត៌មានលម្អិតដែលបានផ្តល់នៅក្នុងភាសាចិន leishu, Cefu Yuangui, និងផ្សេងទៀត. | |||||||||
| ៦៤៤ | |||||||||
| |||||||||
| សព្វថ្ងៃជាផ្នែកនៃ | ថៃ | ||||||||
Tou Yuan ឬ Tuó Huán ឬ Zhēn Tuó Huán (真陀洹、真陁洹) ឬ Nòu Tuó Huán (耨陀洹) ឬ Rù Tuó Huán (褥陀洹) [១] :305–6គឺជា អង្គភាពនយោបាយ មន បុរាណដែលមានអាយុកាលខ្លីដែលមាននៅលើឆ្នេរសមុទ្រនៃ ឧបទ្វីបម៉ាឡេ ឬនៅជិត ចន្ទបុរី ក្នុង ប្រទេសថៃ បច្ចុប្បន្ន ឬ ឆ្នេរ តានីនថាយី នៅភាគខាងត្បូង ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ។ [១] :267វាត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុង ទ្វារវតី ក្នុងឆ្នាំ ៦៤៧។ [១] :269
វាជាការតាំងទីលំនៅរបស់ មន [២] :90មានព្រំប្រទល់ជាប់ ទ្វារវតី នៅភាគអាគ្នេយ៍។ [១] :267កំណត់ត្រា នៃ រាជវង្សស៊ុយ ដែលគ្រប់គ្រងប្រទេសចិនក្នុងឆ្នាំ ៥៨១-៦១៨ នៃគ.ស. និយាយថា ទូយ័ន បានប្រយុទ្ធជាច្រើនប្រឆាំងនឹង ចេនឡា ដែលនៅពេលជាមួយគ្នានោះក៏មានជម្លោះជាមួយ លីនយី នៅភាគឦសានផងដែរ។ [៣] ផ្ទុយទៅវិញ ចេនឡាបានបង្កើតទំនាក់ទំនងសន្តិភាពតាមរយៈ ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ជាមួយប្រទេសជិតខាងពីរទៀតគឺ ចូវ ជាំង (ដែលត្រូវបានកំណត់ថាជានយោបាយមួយក្នុងចំណោមនយោបាយ របស់ទវារវតី [៤] ) និង កាន បាន ។ [៣] ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ កាន បាន ក្រោយមកបានក្លាយជាសេនាធិការរបស់ចេនឡា។ [៥] :27, 35
ទីតាំង
[កែប្រែ]យោងតាមសេចក្ដីលម្អិតដែលបានផ្ដល់ឱ្យនៅក្នុង សៀវភៅ Leishu របស់ចិន Cefu Yuangui ចងក្រងក្នុងកំឡុង រាជវង្សសុង (៩៦០-១២៧៩ គ.ស.) ទូយ័ន ស្ថិតនៅភាគនិរតីនៃ លីនយី នៅកណ្តាលសមុទ្រ និងមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹង ទូហូលូ (墮和羅; ទ្វារវតី ), [៦] និងបានជួបនគរ ទួមៀ (多蔑国) ទៅខាងលិច។ [៧] :20វាគឺជាការធ្វើដំណើរបីខែនិងច្រើនថ្ងៃពី Jiaozhi (交趾) ។ [៦] :8[៧] :22Geoffrey Goble ប៉ាន់ស្មានថា វាអាចស្ថិតនៅលើ ឧបទ្វីបម៉ាឡេ ចំណែក Lawrence P. Briggs មានទីតាំងនៅភាគខាងកើតនៃប្រទេសថៃ ក្បែរខេត្ត ចន្ទបុរី បច្ចុប្បន្ន។ [១] :267
អ្នកខ្លះទៀតផ្ដល់យោបល់ថា ទឹកដីទូយយានស្ថិតនៅភាគអាគ្នេយ៍នៃ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បច្ចុប្បន្នក្នុងតំបន់ ដាវី ។ អ្នកខ្លះនិយាយថាវាសំដៅទៅ ទីក្រុងយ៉ាំងហ្គោន ហើយអ្នកខ្លះជឿថាវាសំដៅទៅ ក្រុងព្យាយ ។
សង្គម
[កែប្រែ]ទូ យ័ន បានឡើងគ្រងរាជ្យនៅ ទ្វារវតី ក្នុងឆ្នាំ ៦៤៧។ [១] :269វាបានបញ្ជូនបេសកជនទៅចិនជាច្រើនដងនៅចន្លោះឆ្នាំ ៦៤៤ ដល់ ៦៤៧។ នៅឆ្នាំ ៦៤៧ ទូយ័ន បង្ហាញសេកស និងប្រេងក្រអូបបារ៉ូជាសួយសារអាករដល់ប្រទេសចិន ប៉ុន្តែពួកគេបានសុំសេះ និងកណ្តឹងស្ពាន់ ហើយមានដីកាបង្គាប់ឱ្យពួកគេទាំងពីរ។ នាមត្រកូលរបស់ស្តេចគឺ ឆាស៊ីលី 察失利ហើយឈ្មោះរបស់គាត់គឺ Pomopona 婆末婆那។ [៦] :8
ដីនេះគ្មានដង្កូវនាង និងមៀន។ ពួកគេធ្វើសម្លៀកបំពាក់ពីក្រណាត់ពណ៌សភ្លឺចែងចាំង។ [៦] :8ពួកគេមានវាលស្រែ ស្រូវសាលី ពោត និងសណ្តែក។ ពួកគេចិញ្ចឹមដំរីស គោ ចៀម និងជ្រូក។ [៦] :16ទំនៀមទម្លាប់របស់ពួកគេគឺថាមនុស្សគ្រប់រូបរស់នៅក្នុងអគារខ្ពស់ (樓) ហៅថា 'ពន្លាស្ងួត' (ganlan 干欄) ។ [៦] :8
ពេលសាច់ញាតិរបស់ពួកគេស្លាប់ គេមិនបរិភោគក្នុងបន្ទប់ទេ។ ក្រោយពេលបូជាសពរួច គេយកសពទៅលាងក្នុងអាងទឹក ។ បន្ទាប់មកពួកគេនឹងញ៉ាំ។ [៦] :16
ឯកសារយោង
[កែប្រែ]- ↑ ១,០ ១,១ ១,២ ១,៣ ១,៤ ១,៥ Lawrence Palmer Briggs (1950). "The Khmer Empire and the Malay Peninsula". The Far Eastern Quarterly 9 (3): 256–305. DOI:10.2307/2049556. Retrieved on 6 សីហា 2025.
- ↑ Wang Gang-wu (1958). "The Nanhai Trade: A Study of the Early History of Chinese Trade in the South China Sea". Journal of the Malaysian Branch of the Royal Asiatic Society 31 (182): 3–135. Retrieved on 2025-08-06.
- ↑ ៣,០ ៣,១ "中国哲学书电子化计划". ctext.org (in ចិន). Archived from the original on 16 ឧសភា 2025. Retrieved 16 May 2025.
{{cite web}}: CS1 maint: unfit URL (link) - ↑ "朱江". www.world10k.com (in ចិន). Archived from the original on 17 ឧសភា 2025. Retrieved 17 May 2025.
{{cite web}}: CS1 maint: unfit URL (link) - ↑ Fukami Sumio. "The Trade Sphere and the Tributary Business of Linyi (林邑) in the 7th Century: An Analysis of the Additional Parts of the Huangwang chuan (環王伝) of the Xintangshu (新唐書)" (PDF) (in ជប៉ុន). Archived from the original on 14 ធ្នូ 2024. Retrieved 15 May 2025.
{{cite web}}: CS1 maint: unfit URL (link) - ↑ ៦,០ ៦,១ ៦,២ ៦,៣ ៦,៤ ៦,៥ ៦,៦ Geoffrey Goble (2014). "Maritime Southeast Asia: The View from Tang-Song China" (PDF). ISEAS – Yusof Ishak Institute. ISSN 2529-7287. Archived from the original on 2022-06-19. Retrieved 2025-08-06.
{{cite web}}: CS1 maint: unfit URL (link) - ↑ ៧,០ ៧,១ "钦定四库全书: 册府元龟卷九百五十七宋王钦若等撰". Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China (in ចិន). Retrieved 14 May 2025.