ទ្រង់ធម៌
សម្ដេចព្រះចៅទ្រង់ធម៌ ឬ សុងថាំ ( ថៃ: สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม) ដែរត្រូវគេស្គាល់ថា សម្ដេចព្រះបរមរាជាទី ១ ( ថៃ: สมเด็จพระบรมราชาที่ ๑) គឺជាស្តេចអយុធ្យាពីឆ្នាំ ១៦១១-១៦២៨ នៃរាជវង្សសុខោទ័យ ។ ក្នុងរាជ្យរបស់គាត់ត្រូវបានស្ការនៃវិបុលភាពរបស់ខ្លួនបន្ទាប់ពីតោង៑ងូក្សេត្រ បន្ទាប់ពីរាជ្យរបស់បឹយីនណោន ។ ការចាប់ផ្តើមនៃការពង្រីកពាណិជ្ជកម្មនៅក្រៅប្រទេស ជាពិសេសជាមួយហូឡង់ និងជប៉ុន។ គាត់បានជួលទាហានស៊ីឈ្នួលបរទេសជាឆ្មាំរាជវង្ស ជាពិសេសទាហានជប៉ុន យ៉ាម៉ាដា ណាហ្គាម៉ាសា (ឧកញ៉ា សេនាភិមុក) ដែលជាមេបញ្ជាការកងពលស្ម័គ្រចិត្តជប៉ុន។
| ទ្រង់ធម៌ | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| ស្ដេចអយុធ្យា | |||||
| ព្រះមហាក្សត្រសៀម | |||||
| រជ្ជកាល | 1610/11 – 12 December 1628[១] | ||||
| អង្គមុន | Si Saowaphak | ||||
| អង្គក្រោយ | ជ័យជេដ្ឋាធិរាជ | ||||
| ប្រសូត | ឆ្នាំ ១៥៩០ | ||||
| ព្រះសុសាន | 12 December 1628[១] | ||||
| រាជបច្ឆាញាតិ | Chetthathirat Athittayawong Phra Phanpi Si Sin Sirithida[២] | ||||
| |||||
| វង្ស | សុខោទ័យ | ||||
| បិតា | Ekatotsarot | ||||
ទំនាក់ទំនងជាមួយកម្ពុជា
[កែប្រែ]សង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជា
[កែប្រែ]ឥន្ទ្ររាជា គឺជាបុត្រច្បងរបស់ស្តេចឯកទសរថ ជាមួយនឹងព្រះអគ្គមហេសីរបស់គាត់។ ព្រះអង្គបានបម្រើបព្វជិតភាពអស់រយៈពេល ៨ ឆ្នាំ មុនពេលមន្ត្រីរាជការសុំឱ្យព្រះអង្គចាកចេញ ហើយឡើងសោយរាជ្យ ដោយមានងារជា ទ្រង់ធម៌ ក្នុងព្រះជន្ម ២៩ ព្រះវស្សា។[៣] ក្នុងរាជ្យរបស់គាត់ ប្រទេសដែរធ្លាប់តែជាចំណុះរបស់អយុធ្យាត្រូវបានរើសបម្រះឡើង ក្នុងរាជ្យព្រះបាទ ជ័យជេដ្ឋាទី២ នៅពេលព្រះអង្គបដិសេដមិនទទួលស្គាល់ឥទ្ធិពលរបស់សៀមមកលើកម្ពុជាតទៀត ស្តេចសៀមសុងថាំ បានដឹកនាំទ័ពចូលវាយលុកប្រទេសកម្ពុជានៅឆ្នាំ ១៦២២ ដោយលើកទ័ពជា ២ផ្នែក ដោយកម្លាំងជើងគោក និង ជើងទឹក ។ បើតាមប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរបាននិយាយថា ទ័ពសៀមបានលើកមកដល់ភ្នំចុង្គាងប្រទេសកម្ពុជា ជ័យជេដ្ឋាទី២លើកទ័ពទៅតស៊ូប្រឆាំងទទួលបានជោគជ័យចាប់ជាឈ្លើយសឹកច្រើននាក់ ពួកនេះត្រូវបានស្តេចហៅថា សៀមចុង្គាង ។ នៅឆ្នាំ ១៦២៣ សៀមលើកទ័ពមកវាយខ្មែរម្ដងទៀត លើកនេះទ័ពជើងទឹកសៀមបានមកដល់ស្រុកពាម ហើយពើបប្រយុទ្ធនឹងទ័ពរបស់ព្រះ ឧទ័យរាជា សៀមចាញ់បាក់ទ័ពថយទៅវិញអស់ ឯកសារមួយចំនួននិយាយថាទ័ពសៀមបានលើកទ័ពចុងក្រោយមកវាយខ្មែរម្ដងទៀត តែទទួលបានបរាជ័យ ។[៤]
ឯកសារយោង
[កែប្រែ]- ↑ ១,០ ១,១ Terwiel, Barend J. (2019). "De Marees and Schouten Visit the Court of King Songtham, 1628". Journal of the Siam Society 107 (1).
- ↑ M.L. Manich Jumsai (เขียน) ธิติมา พิทักษ์ไพรวัน (แปล). สมเด็จพระนารายณ์ และโกษาปาน. กรุงเทพฯ:คุรุสภาลาดพร้าว, 2531, หน้า 17 (in Thai)
- ↑ "แหล่งหนังสือ - วิกิพีเดีย". th.wikipedia.org (in ថៃ). Retrieved 2026-01-29.
- ↑ ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ ភាគ២,ត្រឹង ងា,ក.ប្រតិកម្មប្រឆាំងសៀម និងចំនងមេត្រីភាំពជាមួយយួន,២ ព្រះបាទជ័យជេដ្ឋាទី២ (១៦១៨-១៦២៨),ភ្នំពេញុ,គ.ស ១៩៧៣