ប្រទេសនៅអាមេរិកខាងត្បូង

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search
South America (orthographic projection).svg

អត្ថបទនេះគឺស្តីអំពី បញ្ជីរាយនាមរដ្ឋអធិបតេយ្យ និងរដ្ឋអនិស្សរភាពនៅអាមេរិកខាងត្បូង។ នៅក្នុងអត្ថបទនេះដែរ យើងបានរាប់បញ្ចូលទាំងរដ្ឋដែលមានការទទួលស្គាល់ពេញលេញនិងរដ្ឋអនិស្សរភាព (មិនមានឯករាជ្យពេញលេញ) ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង

អាមេរិកខាងត្បូងមានព្រំប្រទល់៖ ខាងលិចជាប់នឹងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ខាងជើងនិងខាងកើតជាប់នឹងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ហើយខាងទិសពាយព្យគឺជាប់នឹងទ្វីបអាមេរិកខាងជើងនិងសមុទ្រការ៉ាប៊ីន។ អាមេរិកខាងត្បូងគឺមានផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ១៧,៨៤០,០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលស្មើនឹង ៣.៥% នៃផ្ទៃផែនដី។ នៅឆ្នាំ២០០៨ សៀវភៅហេតុការណ៍ពិភពលោកបានធ្វើការប៉ាន់ស្មានចំនួនប្រជាជននៅអាមេរិកខាងត្បូងថាមានចំនួនប្រមាណ ៣៨០ លាននាក់។ អាមេរិកខាងត្បូងគឺជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៤ ខាងចំនួនផ្ទៃដីនៃទ្វីប (នៅពីក្រោយអាស៊ី អាហ្រ្វិក និងអាមេរិកខាងជើង) ហើយជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ ៥ ខាងចំនួនប្រជាជន (នៅពីក្រោយអាស៊ី អាហ្រ្វិក អឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង។[១]

ព្រំដែនបែងចែកទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូងពីទ្វីបអាមេរិកខាងជើងគឺមិនទាន់មានច្បាស់លាស់នោះទេ តែបច្ចុប្បន្ន គេបានចាត់ទុកថាដីព្រែកប៉ាណាម៉ាគឺជាខ្សែព្រំដែនដែលបំបែកទ្វីបទាំងពីរ។

រដ្ឋអធិបតេយ្យ[កែប្រែ]

រដ្ឋអធិបតេយ្យដែលមានទឹកដីធំៗគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង[កែប្រែ]

រដ្ឋអធិបតេយ្យគឺជាសមាគមនយោបាយមួយដែលមានអធិបតេយ្យភាពលើប្រជាជនខ្លួនហើយអ្នកទាំងនោះត្រូវធ្វើការសម្រេចចិត្តដើម្បីបំពេញនូវផលប្រយោជន៍នៃប្រទេសជាតិ។[២] យោងទៅតាមអនុសញ្ញាម៉ុងតេវីដេអូបានឱ្យដឹងថា៖ រដ្ឋនីមួយៗត្រូវតែមានប្រជាជនជានិរន្ត មានទឹកដីកំណត់ច្បាស់លាស់ មានរដ្ឋាភិបាលដឹកនាំសមរម្យ និងមានសមត្ថភាពក្នុងការធ្វើទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងរដ្ឋដទៃទៀត។[៣] រដ្ឋខាងក្រោមនេះគឺសុទ្ធតែជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ[៤] និងជាសមាជិកនៃសហភាពប្រជាជាតិអាមេរិកខាងត្បូង[៥]

ទង់ជាតិ ផែនទី នាមទូទៅ/នាមផ្លូវការ និងកូដ ISO[៦][៧][៨] នាមជាភាសាអង់គ្លេសនិងភាសាក្នុងស្រុក
[៦][៧]
រដ្ឋធានី
[៨][៩][១០]
ចំនួនប្រជាជន
[១១]
ក្រឡាផ្ទៃ
[១២]
Flag of Colombia
Map showing Colombia
កូឡុំប៊ី 

សាធារណរដ្ឋកូឡុំប៊ី

COL 
ភាសាអង់គ្លេស៖ Colombia — Republic of Colombia
ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ Colombia — República de Colombia
បូគោតា / សានតា ហ្វេ ដេ បូគោតា ៥១,០៩៦,៣៨៦ ១,១៣៨,៩១០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
Flag of Guyana
Map showing Guyana
គុយយ៉ាន 

សាធារណរដ្ឋសហករណ៍គុយយ៉ាន

GUY 
ភាសាអង់គ្លេស៖ Guyana — Co-operative Republic of Guyana ចចថោន ៧៨៦,៩២៣ ២១៤,៩៦៩ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
Flag of Chile
Map showing Chile
ឈីលី [n ១]

សាធារណរដ្ឋឈីលី

CHL 
ភាសាអង់គ្លេស៖ Chile — Republic of Chile
ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ Chile — República de Chile
សង់ចាកូ[n ២] ១៩,២០០,២៦៨ ៧៥៦,១០២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
Flag of Paraguay
Map showing Paraguay
ប៉ារ៉ាគ្វេ 

សាធារណរដ្ឋប៉ារ៉ាគ្វេ

PRY 
ភាសាអង់គ្លេស៖ Paraguay — Republic of Paraguay
ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ Paraguay — República del Paraguay
ភាសាក្វារ៉ានី៖ Paraguai — Tetã Paraguai
អាសង់ស្យុង ៧,១៤៣,៣៦៦ ៤០៦,៧៥២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
Flag of Peru
Map showing Peru
ប៉េរូ 

សាធារណរដ្ឋប៉េរូ

PER 
ភាសាអង់គ្លេស៖ Peru — Republic of Peru
ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ Perú — República del Perú
ភាសាកេជូវ៉ា៖ Piruw — Piruw Republika
ភាសាអៃម៉ារ៉ា៖ Piruw — Piruw Suyu
លីម៉ា ៣៣,០៩៣,៥៧៨ ១,២៨៥,២១៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
Flag of Bolivia
Map showing Bolivia
បូលីវី 

រដ្ឋពហុជនជាតិបូលីវី

BOL 
ភាសាអង់គ្លេស៖ Bolivia — Plurinational State of Bolivia
ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ Bolivia — Estado Plurinacional de Bolivia
ភាសាកេជូវ៉ា៖ Buliwya — Puliwya Mamallaqta
ភាសាអៃម៉ារ៉ា៖ Wuliwya – Wuliwya Suyu
ស៊ុយក្រ (រដ្ឋធានីផ្លូវការ)
និងឡាប៉ាស (អាសនៈរដ្ឋាភិបាល)[n ៣]
១១,៦៩១,៦៥៨ ១,០៩៨,៥៨១ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
Flag of Brazil
Map showing Brazil
ប្រេស៊ីល 

សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធប្រេស៊ីល

BRA 
ភាសាអង់គ្លេស៖ Brazil — Federative Republic of Brazil ភាសាព័រទុយកាល់៖ Brasil — República Federativa do Brasil ប្រាស៊ីលីយ៉ា ២១២,៨០១,៥២៣ ៨,៥១៤,៨៧៧ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
Flag of Venezuela
Map showing Venezuela
វេណេស៊ុយអេឡា 

សាធារណរដ្ឋបូលីវ៉ានៃវេណេស៊ុយអេឡា

VEN 
ភាសាអង់គ្លេស៖ Venezuela — Bolivarian Republic of Venezuela
ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ Venezuela — República Bolivariana de Venezuela
ការ៉ាកាស ២៨,១១២,៩២១ ៩១២,០៥០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
Flag of Suriname
Map showing Suriname
ស៊ូរីណាម 

សាធារណរដ្ឋស៊ូរីណាម

SUR 
ភាសាអង់គ្លេស៖ Suriname — Republic of Suriname
ភាសាហុល្លង់៖ Suriname — Republiek Suriname
ប៉ារ៉ាម៉ារីបូ ៥៨៧,៣៥០ ១៦៨,៨២០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
Flag of Uruguay
Map showing Uruguay
អ៊ូរុយគ្វេ 

សាធារណរដ្ឋបូព៌ាអ៊ូរុយគ្វេ

URY 
ភាសាអង់គ្លេស៖ Eastern Republic of Uruguay[n ៤]
ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ Uruguay — República Oriental del Uruguay
ម៉ុងតេវីដេអូ ៣,៤៧៥,៤៨០ ១៧៦,២១៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
Flag of Argentina
Map showing Argentina
អាហ្សង់ទីន 

សាធារណរដ្ឋអាហ្សង់ទីន

ARG 
ភាសាអង់គ្លេស៖ Argentina — Republic of Argentina
ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ Argentina — República Argentina
ប៊ុយណូស៊ែ

ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ Ciudad de Buenos Aires
៤៥,២៤៦,៧៤១ ២,៧៨០,៥០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
Flag of Ecuador
Map showing Ecuador
អេក្វាទ័រ 

សាធារណរដ្ឋអេក្វាទ័រ

ECU 
ភាសាអង់គ្លេស៖ Ecuador — Republic of Ecuador
ភាសាអេស្ប៉ាញ៖ Ecuador — República del Ecuador
ភាសាកេជូវ៉ា៖ Ikwadur
គីតូ ១៧,៦៩៧,៥៥៨ ២៨៣,៥៦១ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ

ទឹកដីក្រៅប្រទេសនៃរដ្ឋអធិបតេយ្យដែលស្ថិតនៅលើទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង[កែប្រែ]

ទង់ជាតិ ផែនទី នាមជាភាសាខ្មែរ និងកូដ ISO[៦][៨] ស្ថានភាព នាមក្នុងស្រុក រដ្ឋធានី[៩] ចំនួនប្រជាជន[១១] ក្រឡាផ្ទៃ[១២]
The flag of the France, as used in French Guiana
Map showing French Guiana
បារាំងហ្គីយ៉ាន 


GUF 
បារាំងហ្គីយ៉ាន, នាយកដ្ឋាន និងតំបន់ក្រៅស្រុករបស់ប្រទេសបារាំង យ្គីយ៉ាន

ភាសាបារាំង៖ Guyane
កាយេន

ភាសាបារាំង៖ Cayenne
២៩៦,៧១១ [១៣] ៨៣,៥៣៤ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ

ទឹកដីអនិស្សរភាព[កែប្រែ]

ទង់ជាតិ ផែនទី នាមជាភាសាខ្មែរ[៦][៨] ស្ថានភាព នាមក្នុងស្រុក រាជធានី[៩] ចំនួនប្រជាជន[១១] ក្រឡាផ្ទៃ[១២]
South Georgia and the South Sandwich Islands
Map showing South Georgia and the South Sandwich Islands
កោះចចជីខាងត្បូងនិងសាងវិចខាងត្បូង[n ៥] ទឹកដីក្រៅស្រុករបស់អង់គ្លេស អង់គ្លេសSouth Georgia and the South Sandwich Islands ចំណុចក្សត្រអែដវើដ

អង់គ្លេសKing Edward Point
គ្មានប្រជាជនអចិន្រ្តៃយ៍[n ៦] ៣,៩០៣ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ
Flag of the Falkland Islands
Map showing the Falkland Islands
កោះហ្វក់ឡែន

FLK
ទឹកដីក្រៅស្រុករបស់អង់គ្លេស អង់គ្លេសFalkland Islands
អេស្ប៉ាញIslas Malvinas
ស្តេនលី

អង់គ្លេសStanley
[១៤]៣,៥៤២ ១២,១៧៣ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ

ស្ថិតិសេដ្ឋកិច្ច[កែប្រែ]

នាម រូបិយវត្ថុ ផសស (យអទ) ក្នុងម្នាក់[n ៧]
(ការប៉ាន់ស្មានឆ្នាំ២០០៨. គិតជាលានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក)
កំណត់ចំណាំ
កូឡុំប៊ី បេសូកូឡុំប៊ី 7003890000000000000៨៩០០ [១៥]
គុយយ៉ាន ដុល្លារគុយយ៉ាន 7003390000000000000៣៩០០ [១៦]
កោះចចជីខាងត្បូងនិងសាងវិចខាងត្បូង (សរ)
ឈីលី បេសូឈីលី 7004149000000000000១៤៩០០ [១៧]
ប៉ារ៉ាគ្វេ ហ្គូរីនីប៉ារ៉ាគ្វេ 7003420000000000000៤២០០ [១៨]
ប៉េរូ ញូវ៉ូសូលប៉េរូ 7003840000000000000៨៤០០ [១៩]
បារាំងហ្គីយ៉ាន (បារាំង) អឺរ៉ូ 7003600000000000000៦០០០ (២០០១) [២០][២១]
បូលីវី បូលីវីណូ 7003450000000000000៤៥០០ [២២]
ប្រេស៊ីល រៀលប្រេស៊ីល 7004101000000000000១០១០០ [២៣]
វេណេស៊ុយអេឡា បូលីវ៉ាវេណេស៊ុយអេឡា 7004135000000000000១៣៥០០ [២៤]
ស៊ូរីណាម ដុល្លារស៊ូរីណាម 7003890000000000000៨៩០០ [២៥]
កោះហ្វក់ឡែន (សរ) ផោនកោះហ្វក់ឡែន 7004354000000000000៣៥៤០០ (២០០២) [២៦]
អ៊ូរុយគ្វេ បេសូអ៊ូរុយគ្វេ 7004122000000000000១២២០០ [២៧]
អាហ្សង់ទីន បេសូអាហ្សង់ទីន 7004142000000000000១៤២០០ [២៨]
អេក្វាទ័រ ដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក 7003750000000000000៧៥០០ [២៩]

មើលផងដែរ[កែប្រែ]

កំណត់ចំណាំ[កែប្រែ]

  1. រាប់បញ្ចូលទាំងកោះអ៊ីស្ទឺរនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក, ទឹកដីឈីលីមួយភាគតូចនៅអូសេអានី
  2. តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ សង់ចាកូគឺជារដ្ឋធានីនៃប្រទេសឈីលី រីឯក្រុងវ៉ាលប៉ារៃសូវិញគឺទីសម្រាប់ធ្វើកិច្ចប្រជុំអង្គនីតិប្បញត្តិ
  3. តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ស៊ុយក្រគឺជារដ្ឋធានីផ្លូវការ រីឯក្រុងឡាប៉ាសវិញគឺជាទីអាសនៈរដ្ឋាភិបាល។
  4. អាចហៅម៉្យាងទៀតជាភាសាអង់គ្លេសបានថា៖ "Oriental Republic of Uruguay"។
  5. ជួនកាលត្រូវបានគេរាប់ចូលជាផ្នែកមួយនៃតំបន់មហាទឹកកកអង់តាកទិកច្រើនជាជាងអាមេរិកខាងត្បូង។
  6. Present inhabitants are the British Government Officer, Deputy Postmaster, scientists, and support staff from the British Antarctic Survey who maintain scientific bases at Bird Island and at the capital, King Edward Point, as well as museum staff at Grytviken.
  7. The CIA's estimate for GDP per capita (PPP) is used in the article. For the World Bank and International Monetary Fund's estimates, see List of countries by GDP (PPP) per capita.

ឯកសារយោង[កែប្រែ]

  1. [Expression error: Unrecognized punctuation character "១". The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind] (2nd រ.រ.), New York: St. Martin's Press, 2007, ទ. 598, ល.ស.ប.អ. 0-312-37659-6, ម.ប.គ.ល. 173243876, Expression error: Unrecognized punctuation character "១". 
  2. Ashley, Richard K (1 June 1988) "Untying the Sovereign State: A Double Reading of the Anarchy Problematique" Millennium - Journal of International Studies Sage Journals Online 4 (2): 227–262 doi:10.1177/03058298880170020901 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 15 February 2012
  3. "Montevideo Convention on the Rights and Duties of States" Council on Foreign Relations 26 December 1933 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 15 February 2012
  4. "United Nations Member States" United Nations ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 15 February 2012
  5. "Estados Miembros" (Spanish) Secretaria General de UNASUR បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ27 June 2012 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 15 February 2012 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)CS1 maint: Unrecognized language (link)
  6. ៦,០ ៦,១ ៦,២ ៦,៣ "Field Listing :: Names" Central Intelligence Agency ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 7 February 2012
  7. ៧,០ ៧,១ "UNGEGN List of Country Names" (PDF) United Nations Statistics Division 2007 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2011-02-24
  8. ៨,០ ៨,១ ៨,២ ៨,៣ "List of countries, territories and currencies" Europa 7 February 2012 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 7 February 2012
  9. ៩,០ ៩,១ ៩,២ "Field Listing :: Capital" Central Intelligence Agency ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 7 February 2012
  10. "UNGEGN World Geographical Names" United Nations Group of Experts on Geographical Names 9 December 2011 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 7 February 2012
  11. ១១,០ ១១,១ ១១,២ "Country Comparison :: Population" Central Intelligence Agency ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 7 February 2012
  12. ១២,០ ១២,១ ១២,២ "Field Listing :: Area" Central Intelligence Agency ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 7 February 2012
  13. INSEE "Estimation de population par région, sexe et grande classe d'âge – Années 1975 à 2019" (បារាំង) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2019-01-15
  14. "2016 Census Report" Policy and Economic Development Unit, Falkland Islands Government 2017 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើម (PDF)នៅ24 January 2018
  15. "The World Factbook: Colombia" CIA Directorate of Intelligence 2008-05-15 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2008-06-12
  16. "The World Factbook: Guyana" CIA Directorate of Intelligence 2008-05-15 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2008-06-12
  17. "The World Factbook: Chile" CIA Directorate of Intelligence 2008-05-15 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2008-06-12
  18. "The World Factbook: Paraguay" CIA Directorate of Intelligence 2008-05-15 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2008-06-12
  19. "The World Factbook: Peru" CIA Directorate of Intelligence 2008-05-15 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2008-06-12
  20. Americas Review 2003/2004: Economic and Business Report (21st ed.) London: Kogan Page 2003 p. 79 ISBN 0-7494-4064-3 ISSN 1351-4571
  21. "Résultats régionaux des enquêtes de recensement de 2004 à 2007" (បារាំង) INSEE ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2008-06-12
  22. "The World Factbook: Bolivia" CIA Directorate of Intelligence 2008-05-15 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2008-06-12
  23. "The World Factbook: Brazil" CIA Directorate of Intelligence 2008-05-15 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2008-06-12
  24. "The World Factbook: Venezuela" CIA Directorate of Intelligence 2008-05-15 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2008-06-12
  25. "The World Factbook: Suriname" CIA Directorate of Intelligence 2008-05-15 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2008-06-12
  26. "The World Factbook: Falkland Islands (Islas Malvinas)" CIA Directorate of Intelligence 2008-05-15 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2008-06-12
  27. "The World Factbook: Uruguay" CIA Directorate of Intelligence 2008-05-15 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2008-06-12
  28. "The World Factbook: Argentina" CIA Directorate of Intelligence 2008-05-15 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2008-06-12
  29. "The World Factbook: Ecuador" CIA Directorate of Intelligence 2008-05-15 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2008-06-12