ភាពខុសគ្នារវាងកំណែនានារបស់ "ទីម័រខាងកើត"

Jump to navigation Jump to search
បកប្រែនិងកំណែប្រអប់ព័ត៌មាន
No edit summary
ស្លាក: កែប្រែតាមគំហើញ កែ​សម្រួល​តាម​ទូរស័ព្ទ កំណែប្រែពីអ៊ីនធើណិតចល័ត
(បកប្រែនិងកំណែប្រអប់ព័ត៌មាន)
ស្លាក: កែ​សម្រួល​តាម​ទូរស័ព្ទ កំណែប្រែពីអ៊ីនធើណិតចល័ត Advanced mobile edit
ប្រទេសទីម័រខាងកើត មានឈ្មោះជាផ្លូវការថា "'''សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យទីម័រខាងកើត"''' មានរដ្ឋធានី [[ឌីលី]] ទីម័រខាងកើតជាអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីកោះ ដែលមានផ្ទៃដីសរុប ១៥ ០០៧ km<sup>2</sup> ប្រទេសនេះស្ថិតនៅចន្លោះខ្សែស្របទី ៨°និងទី ១០°នៃរយៈទទឹងខាងត្បូង និងចន្លោះខ្សែបណ្តោយទី ១២៤° និងទី ១២៨°នៃរយៈបណ្តោយខាងកើត ប្រទេសនេះមានព្រំដែន ជាប់ ឥណ្ឌូនេស៊ីប្រវែង ២២៨km និងឆ្នេរប្រវែង៧០៦km ទីម័រខាងកើតមានប្រជាជនចំនួន១លាននាក់ ពួកគេមានភាសាផ្លូវការ គឺភាសាតាទុម និង ភាសាព័រទុយហ្គាល់ ។ទីម័រខាងកើតជាកោះមួយដែលមានប្រវត្តិជាទឹកដីអាណានិគមរបស់ [[ព័រទុយកាល់|ព័រទុយហ្គាល់]] នៅសតវត្សរ៍ទី១៦ ដោយមកធ្វើជំំនួញ ទៅលើកោះនេះ ហើយកោះនេះត្រូវបានចែកជាពីរនៅឆ្នាំ ១៨៥៩ ដោយ ប៉ះទង្គិចជាមួយ [[ហូឡង់]] ក្រោយមកត្រូវជប៉ុន កាន់កាប់ ពីឆ្នាំ១៩៤២-១៩៤៥ ថ្ងៃទី២៨ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៧៥ ទីម័រខាងកើតបានប្រកាសឯករាជ្យពី ព័រទុយហ្គាល់់ តែត្រូវឥណ្ឌូនេស៊ីចូលលុកលុយនិងកាន់កាប់នៅខែ កក្កដា ឆ្នាំ១៩៧៦ ។
 
{{Infobox country
|conventional_long_name = សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យទីម័រខាងកើត
|native_name = {{nobold|República Democrática de<br/>Timor-Leste {{small|([[ភាសាព័រទុយហ្គាល់]])}}<hr>Repúblika Demokrátika de<br/>Timór-Leste {{small|([[ភាសាតេទុម]])}}}}
|common_name = ទីម័រខាងកើត
|image_flag = Flag of East Timor.svg
|image_coat = Coat of arms of East Timor.svg
|image_map = East Timor on the globe (Southeast Asia centered).svg
|image_map = {{Infobox
|map_caption = ទីតាំងប្រទេសទីម័រខាងកើត (ក្រហម) នៅលើភូគោល
|child=yes
|national_motto = "Unidade, Acção, Progresso" (ព័រទុយកាល់)<br />"ឯកភាព សកម្មភាព វឌ្ឍនភាព" (ខ្មែរ)
|image1= [[File:LocationEastTimor.svg|250px]]
|national_anthem = ''[[មាតុភូមិ (ចម្រៀងជាតិ)|Pátria]]'' (ព័រទុយកាល់) <br/>("មាតុភូមិ")<br/><div style="display:inline-block;margin-top:0.2em;"></div><center>[[File:East Timorese national anthem.wav]]</center>
|image_caption=
|official_languages = [[ភាសាព័រទុយហ្គាល់|ភាសាព័រទុយកាល់]] និង[[ភាសាតាទុម]]
}}
|languages_type = [[ភាសាជាតិ]]
|national_motto = {{native phrase|pt|"Unidade, Acção, Progresso"|italics=off|nolink=on}}<br />{{small|"Unity, Action, Progress"}}
|languages = ភាសាចំនួន ១៥ ផ្សេងគ្នា (''[[ភាសានៃទីម័រខាងកើត|មើលបន្ថែម]]'')
|national_anthem = Pátria (Portuguese) <br/>({{Lang-en|"Fatherland"}})<br/><div style="display:inline-block;margin-top:0.2em;"></div><center>[[File:East Timorese national anthem.wav]]</center>
|languages2_type = [[ភាសាធ្វើការ]]
|official_languages = {{hlist |[[ព័រទុយហ្គាល់ language|ព័រទុយហ្គាល់]] |[[តាទុម language|តាទុម]]<sup>a</sup>}}
|languages2 = [[ភាសាឥណ្ឌូនេស៊ី]] និង[[ភាសាអង់គ្លេស]]
|languages_type = {{nobold|[[ភាសាធ្វើការ]]s}}
| religion = {{ublist |item_style=white-space:nowrap;
|languages = {{hlist| [[ឥណ្ឌូណេស៊ីlanguage|ឥណ្ឌូនេស៊ី]] |[[អង់គ្លេស language|អង់គ្លេស]]<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/country_profiles/1508119.stm |title=Country profile: East Timor |publisher=BBC News |date=March 16, 2010 |accessdate=March 28, 2010}}</ref>}}
|៩៩.៥៣% [[គ្រិស្តសាសនា]]
|—៩៧.៥៧% [[ព្រះសហគមន៍កាតូលិកនៅទីម័រខាងកើត|លទ្ធិកាតូលិក]]
|—១.៩៦% [[លទ្ធិប្រូតេស្តង់]]
|០.២៤% [[ឥស្លាមសាសនា]]
|០.២៣% សាសនាផ្សេងៗទៀត
}}
| religion_year = ២០១៥
| religion_ref = <ref name="religion">{{cite web|url=http://www.statistics.gov.tl/wp-content/uploads/2016/11/3_2015-V2-Nationality-Citizenship-Religion.xls|title=សញ្ជាតិ ពលរដ្ឋ និងសាសនា|date=25 October 2015|access-date=18 វិច្ឆិកា 2021|publisher=រដ្ឋាភិបាលទីម័រខាងជើង|url-status=dead|archive-url=http://www.statistics.gov.tl/category/publications/census-publications/|archive-date=13 វិច្ឆិកា 2019 }}</ref>
|capital_type = រដ្ឋធានី
|capital = [[ឌីលី]]
| coordinates = {{Coord|8.55|S|125.56|E|display=inline,title}}
|largest_city = ឌីលីcapital
|government_type = [[រដ្ឋឯកភូត]] [[សាធារណរដ្ឋ|សាធារណរដ្ឋអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ]]ប្រកាន់[[ប្រព័ន្ធពាក់កណ្តាលប្រធានាធិបតីនិយម]]
|demonym = East Timorese
|leader_title1 = [[ប្រធានាធិបតីទីម័រខាងកើត|ប្រធានាធិបតី]]
|government_type = [[Unitary state|Unitary]] [[Parliamentary system|parliamentary]] [[Semi-presidential system|semi-presidential]] [[republic]]
|leader_name1 = [[ហ្វ្រង់ស៊ីសស្កូ ​ហ្គុតទែររេស]]<ref>{{cite web|url=https://www.rfi.fr/km/asia/20170322-timor-election-guterres|title=(ខ្មែរ) ប្រជាជន​​​ទីម័រ​​ខាងកើត​​ជ្រើសរើស​លោក ​Guterress​ ដែល​ជា​​​​អតីត​​ទ័ពព្រៃ​ អោយ​ធ្វើជា​​ប្រធានាធិបតី|website=RFI Khmer|date=21 មីនា 2017 |accessdate=18 វិច្ឆិកា 2021}}</ref>
|leader_title1 = [[President of East Timor|President]]
|leader_title2 = [[នាយករដ្ឋមន្ត្រីទីម័រខាងកើត|នាយករដ្ឋមន្ត្រី]]
|leader_name1 = [[Francisco Guterres]]
|leader_name2 = [[ចូសេ ម៉ារីយ៉ា វ៉ាស្កុនសេឡូស]]
|leader_title2 = [[Prime Minister of East Timor|Prime Minister]]
|legislature = [[រដ្ឋសភាទីម័រខាងកើត|រដ្ឋសភា]]
|leader_name2 = [[Taur Matan Ruak]]
|sovereignty_type = ទទួលឯករាជ្យពី
|legislature = [[National Parliament of East Timor|National Parliament]]
|sovereignty_note = [[ព័រទុយកាល់]] និង[[ឥណ្ឌូណេស៊ី]]
|area_rank = 159th
|established_event1 = [[ទីម័រព័រទុយកាល់]]
|area_km2 = 14,874 <!--http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2006/Table03.pdf-->
|established_date1 = សតវត្សទី១៦
|area_sq_mi = 5,743 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|established_event2 = ប្រកាសឯករាជ្យ
|percent_water = negligible
|established_date2 = ២៨ វិច្ឆិកា ១៩៧៥
|population_estimate = ១. ០៦៦. ៥៨២<ref name=unpop>{{cite journal |url=http://www.timornewsline.com/?debut_articles02=8#pagination_articles02 |title=President Horta announces preliminary census of population's results |version= |publisher=Timor Newsline |date=October 22, 2010 |accessdate=October 23, 2010}}</ref>
|established_event3 = ធ្លាក់ក្រោម[[ការឈ្លានពានរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីលើទីម័រខាងកើត|ការកាន់កាប់របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី]]
|population_estimate_year = ២០១០
|established_date3 = ១៧ កក្កដា ១៩៧៦
|population_estimate_rank = 155th
|established_event4 = [[អាជ្ញាធរអន្តរកាលសហប្រជាជាតិនៅទីម័រខាងកើត|រដ្ឋបាលសហប្រជាជាតិ]]
|population_density_km2 = 76.2
|established_date4 = ២៥ តុលា ១៩៩៩
|population_density_sq_mi = 197.4 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
|established_event5 = ប្រកាសឯករាជ្យជាថ្មី
|population_density_rank = 132nd
|established_date5 = ២០ ឧសភា ២០០២
|GDP_PPP = {{nowrap|$10.952 billion<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=47&pr.y=16&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=537&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |title=East Timor |publisher=International Monetary Fund |accessdate=April 22, 2012}}</ref><!--end nowrap:-->}}
|area_size = 1 E7
|GDP_PPP_rank =
|area_rank = ទី១៥៤
|GDP_PPP_year = ២០១២
|area_km2 = ១៥,០០៧
|GDP_PPP_per_capita = $9,467<ref name=imf2 />
|percent_water = គ្មានទិន្នន័យ
|population_estimate = ១,៣៤០,៥១៣
|population_census = ១,១៨៣,៦៤៣<ref name="census">{{cite web|url=http://www.statistics.gov.tl/wp-content/uploads/2016/11/2_2015-V2-Population-by-Age-Sex.xls|title=ចំនួនប្រជាជនតាមអាយុ និងភេទ|date=25 October 2015|access-date=18 វិច្ឆិកា 2021|publisher= រដ្ឋាភិបាលទីម័រខាងកើត|url-status=dead|archive-url=http://www.statistics.gov.tl/category/publications/census-publications/|archive-date=13 វិច្ឆិកា 2019 }}</ref>
|population_census_year = ២០១៥
|population_estimate_year = ២០២១
|population_estimate_rank = ទី១៥៣
|population_density_km2 = ៧៨
|GDP_PPP = $៥.៣១៥ ពាន់លាន<ref name="imf.org">{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=84&pr.y=15&sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=537&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects|website=www.imf.org|access-date=18 វិច្ឆិកា 2021}}</ref>
|GDP_PPP_year = ២០២០
|GDP_PPP_per_capita = $៤,០៣១<ref name=imf.org />
|GDP_PPP_per_capita_rank =
|GDP_nominal = {{nowrap|$4.073៩២០ billionពាន់លាន<ref name=imf2imf.org />}}
|GDP_nominal_year = ២០១២២០២០
|GDP_nominal_per_capita = $3,641៤៥៦<ref name=imf2imf.org />
|Gini_year = ២០១៤
|sovereignty_type = Independence
|Gini_change = steady<!--increase/decrease/steady-->
|sovereignty_note = from [[Portugal]] [[Indonesia]] and [[United Nations]] Administration
|Gini = 28.7<!--អនុញ្ញាតតែលេខឡាតាំងប៉ុណ្ណោះ-->
|established_event1 = [[Portuguese Timor|Established]]
|Gini_ref = <ref name="wb-gini">{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/gini-index-coefficient-distribution-of-family-income/country-comparison/ |title=Gini Index coefficient |publisher=CIA World Factbook |access-date=18 វិច្ឆិកា 2021}}</ref>
|established_date1 = ១៧០២
|Gini_rank =
|established_event2 = Declared
|HDI_year = ២០១៩
|established_date2 = ២៨ វិច្ឆិកា ១៩៧៥
|HDI_change = decrease <!--increase/decrease/steady-->
|established_event3 = Restored<sup>b</sup>
|HDI = 0.606 <!--អនុញ្ញាតតែលេខឡាតាំងប៉ុណ្ណោះ-->
|established_date3 = ២០ ឧសភា ២០០២
|HDI_ref =<ref name="HDI">{{cite book|title=Human Development Report 2020 The Next Frontier: Human Development and the Anthropocene|date=15 December 2020|publisher=United Nations Development Programme|isbn=978-92-1-126442-5|pages=343–346|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|access-date=18 វិច្ឆិកា 2021}}</ref>
|Gini_year = |Gini_change = <!--increase/decrease/steady--> |Gini = <!--number only--> |Gini_ref = |Gini_rank =
|HDI_rank = ទី១៤១
|HDI_year = 2013
|currency = [[ដុល្លារ​អាមេរិក]]
|HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
|HDI = 0.576 <!--number only-->
|HDI_ref =<ref name="UNDP">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Tables.pdf |title= Human Development Report 2011 – Human development statistical annex |publisher=HDRO (Human Development Report Office) United Nations Development Programme |pages=127–130 |accessdate= November 2, 2011}}</ref>
|HDI_rank = 134th
|currency = [[United States dollar]]
|currency_code = USD
|time_zone = TLT
|utc_offset = +៩
|time_zone_DST = |utc_offset_DST =
|utc_offset_DST =
|drives_on = left
|drives_on = ឆ្វេង
|calling_code = [[+670]]
|calling_code = [[+៦៧០]]
|cctld = [[.tl]]&nbsp;<sup>d</sup>
|iso3166code = TL
}}
|footnote_a = Fifteen further "national languages" are recognised by the Constitution.
'''ប្រទេសទីម័រខាងកើត''' ឬ '''ទីម័រលេស្ត''', មានឈ្មោះជាផ្លូវការថា '''សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យទីម័រខាងកើត''' គឺជា[[ប្រទេសកោះ]]មួយស្ថិតនៅតំបន់[[អាស៊ីអាគ្នេយ៍]]។ វាមានរដ្ឋធានីនៅ[[ឌីលី]] និងមានផ្ទៃដីសរុប ១៥,០០៧ km<sup>២</sup>។ ប្រទេសនេះស្ថិតនៅចន្លោះខ្សែស្របទី ៨° និងទី ១០° នៃរយៈទទឹងខាងត្បូង និងចន្លោះខ្សែបណ្តោយទី ១២៤° និងទី ១២៨° នៃរយៈបណ្តោយខាងកើត ហើយមានព្រំដែនជាប់ឥណ្ឌូណេស៊ីប្រវែង ២២៨ គីឡូម៉ែត្រនិងឆ្នេរប្រវែង ៧០៦ គីឡូម៉ែត្រ។ ទីម័រខាងកើតមានប្រជាជនចំនួនមួយលាននាក់ដោយពួកគេចេះនិយាយទាំងភាសាតាទុម និងភាសាព័រទុយហ្គាល់។
|footnote_b = Defined as a restoration by the Constitution.
|footnote_c = [[East Timor centavo coins|Centavo coins]] also used.
|footnote_d = [[.tp]] is being phased out.}}
{| class="wikitable"
!រដ្ឋធានី
 
ទីម័រខាងកើតជាកោះមួយដែលមានប្រវត្តិជាទឹកដីអាណានិគមរបស់ [[ព័រទុយកាល់|ព័រទុយហ្គាល់]]នៅក្នុងសតវត្សទី១៦ ដោយបានមកធ្វើជំំនួញ ទៅលើកោះនេះ ហើយកោះនេះត្រូវបានចែកជាពីរនៅឆ្នាំ១៨៥៩ ដោយ ប៉ះទង្គិចជាមួយ[[ហុល្លង់]] ក្រោយមកត្រូវជប៉ុនកាន់កាប់ពីឆ្នាំ១៩៤២–១៩៤៥។ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៧៥ ទីម័រខាងកើតបានប្រកាសឯករាជ្យពីព័រទុយហ្គាល់ប៉ុន្តែមិនយូរប៉ុន្មានក៏ត្រូវឥណ្ឌូណេស៊ីចូលលុកលុយនិងកាន់កាប់នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៧៦។ នៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០២ ទីម័រខាងកើតបានប្រកាសឯករាជ្យម្តងទៀតនិងក៏បានចូលឈ្មោះជាសមាជិក[[អង្គការសហប្រជាជាតិ]]ផងដែរ។
 
នៅក្នុងឆ្នាំ២០១១ ទីម័រខាងកើតបានប្រកាសពីគោលបំណងចង់ក្លាយជាសមាជិកទី ១១ របស់[[សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍]] (អាស៊ាន)។<ref>[http://www.bangkokpost.com/news/local/218897/east-timor-bid-to-join-asean-wins-strong-support (អង់គ្លេស) East Timor Bid to Join ASEAN Wins 'Strong Support'], បាងកកប៉ុស្តិ៍, កាលបរិច្ឆេទ៖ ៣១ មករា ២០១១។ </ref> វាគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសចំនួនពីរនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលមានប្រជាជនភាគច្រើនកាន់សាសនាគ្រិស្តដោយប្រទេសមួយទៀតគឺប្រទេស[[ហ្វីលីពីន]]<ref>{{Cite news |last=Cavanaugh |first= Ray |url=https://www.catholicworldreport.com/2019/04/24/timor-leste-a-young-nation-with-strong-faith-and-heavy-burdens/ |title=Timor-Leste: A young nation with strong faith and heavy burdens |date=24 April 2019 |work=The Catholic World Report}}</ref> ហើយវាក៏ជាប្រទេសតែមួយគត់នៅទ្វីប[[អាស៊ី]]ផងដែរដែលមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រស្ថិតនៅក្នុង[[អឌ្ឍគោលខាងត្បូង]]ទាំងស្រុង។<ref>{{Cite web|last=Bada| first=Ferdinand |url=https://www.worldatlas.com/articles/countries-located-completely-in-the-southern-hemisphere.html|title=Countries Located Completely in the Southern Hemisphere|date=29 August 2019|website=www.worldatlas.com}}</ref>
និងទីក្រុងធំបំផុត
|[[ឌីលី]]
|-
!ភាសាផ្លូវការ
|
* [[តាទុម]]
* [[ព័រទុយកាល់]]
|-
!ភាសាជាតិ
|១៥ ភាសា
 
** អាតូរូ
** Baikeno
** បេកៃ
** ប៊ុនណាក
** ហ្វាតាលូគូ
** ហ្គាលីលី
** ហាប៊ុន
** អ៊ីដាឡាកា
** កាវៃមីណា
** ខេម៉ាក
** ម៉ាកាឡឺរ៉ូ
** ម៉ាសាសេ
** ម៉ាកាវ៉ា
** ម៉ាំបៃ
** តូកូដេដេ
|-
!ភាសាធ្វើការ
|[[អង់គ្លេស]]
[[ឥណ្ឌូនេស៊ី]]
|-
!សាសនា
(ជំរឿនឆ្នាំ ២០១៥)
|
* ៩៩.៥៣% [[គ្រិស្តសាសនា|សាសនាគ្រិស្ត]]
* -97,57% សាសនាកាតូលិក
* - ប្រូតេស្តង់និយម ១,៩៦%
* [[ឥស្លាមសាសនា|អុីស្លាមសាសនា]] ០,២៤%
* ០.២៣% ផ្សេងទៀត
|-
!ឈ្មោះ
|
* ទីម័រខាងកើត
* ទីម័រ
* Maubere (ក្រៅផ្លូវការ)
|-
!រដ្ឋាភិបាល
|រួម ពាក់កណ្តាលប្រធានាធិបតី សាធារណរដ្ឋរដ្ឋធម្មនុញ្ញ
|-
| colspan="2" |
|-
!•  ប្រធាន
|Francisco Guterres
|-
!•  នាយករដ្ឋមន្រ្តី
|José Maria Vasconcelos
|-
!នីតិប្បញ្ញត្តិ
|រដ្ឋសភាជាតិ
|-
! colspan="2" |ឯករាជ្យភាព
មកពី ប្រទេសព័រទុយហ្កាល់ និង ឥណ្ឌូនេស៊ី
|-
| colspan="2" |
|-
!•  ទីម័រត្រូវស្ថិតនៅក្រោមអាណានិគម [[ព័រទុយកាល់]]
|សតវត្សទី ១៦
|-
!•ប្រកាសឯករាជ្យ
|ថ្ងៃទី ២៨ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ១៩៧៥
|-
!•  ឧបសម្ព័ន្ធដោយប្រទេស[[ឥណ្ឌូនេស៊ី]]
|ថ្ងៃទី ១៧ ខែកក្កដាឆ្នាំ ១៩៧៦
|-
!•គ្រប់គ្រងដោយ UNTAET
|ថ្ងៃទី ២៥ ខែតុលាឆ្នាំ ១៩៩៩
|-
!•ឯករាជ្យបានស្តារឡើងវិញ
|២០ ឧសភា ២០០២
|-
! colspan="2" |ផ្ទៃដី
|-
!•សរុប
|១៥.០០៧   គីឡូម៉ែត្រ <sup>២</sup> (៥.៧៩៤ ម៉ែតការ៉េ) ( ទី ១៥៤ )
|-
!ទឹក (%)
|
|-
! colspan="2" |ចំនួនប្រជាជន
|-
!•ការប៉ាន់ស្មានឆ្នាំ ២០២១
|១.៣៤០.៥១៣ (លេខ ១៥៣ )
|-
!•ជំរឿនឆ្នាំ ២០១៥
|១.១៨៣.៦៤៣
|-
!•ដង់ស៊ីតេ
|៧៨/គីឡូម៉ែត្រ <sup>២</sup> (២០២.០/ម៉ែតការ៉េ)
|}
 
== ប្រវត្តិសាស្ត្រ ==
{{Main|ប្រវត្តិសាស្ត្រទីម័រខាងកើត}}
នៅដើមសតវត្សរ៍ទី១៦ ជនជាតិ [[ព័រទុយកាល់]] បានចូលមកធ្វើជំនួញនៅលើកោះ [[ទីម័រខាងកើត]] រួចបានយកធ្វើជាទឹកដីអាណានិគមរបស់ខ្លួននៅប្រហែលពាក់ កណ្ដាលសតវត្សទី ១៦ក្រោយមក ដោយមានការប៉ះទង្គិចដោយអាវុធពួក [[ហូឡង់]] និងកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ ១៨៥៩ ទឹកដីនៃកោះទីម័រខាងកើត ត្រូវបានបែងចែកជាពីរ កំណាត់ខាងលិច ត្រួតត្រាដោយ [[ហូឡង់]] និងមួយកំណាត់ខាងកើត ត្រួតត្រាដោយ [[ព័រទុយកាល់]] ឆ្នាំ១៩៤២ ដល់ ១៩៤៥ [[ទីម័រខាងកើត]] ត្រូវបាន [[ជប៉ុន]] ចូលកាន់កាប់ នៅពេលដែល [[ជប៉ុន]] ចាញ់សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ មក [[ព័រទុយកាល់]]ត្រឡប់មក ត្រួតត្រាទីម័រខាងកើតវិញ ។
 
ថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៧៥ [[ទីម័រខាងកើត]] បានប្រកាសឯករាជ្យពីការត្រួតត្រា [[ព័រទុយកាល់]] បានតែ៩ ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ កងទ័ព [[ឥណ្ឌូនេស៊ីឥណ្ឌូណេស៊ី]] បានចូលលុកលុយនិងកាន់កាប់ ព្រមទាំងដាក់ជាខេត្តមួយ ឈ្មោះថា [[ទីម័រទីមួ]] នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៧៦
 
ការប្រយុទ្ធដើម្បីសន្តិភាពមិនបានសម្រេចជោគជ័យ បានប្រព្រឹត្តទៅអស់រយៈពេល ២ សតវត្ស បណ្តាលអោយបាត់បង់ មនុស្សអស់១សែន ទៅ២សែន៥មុឺននាក់ ការធ្វើប្រជាមតិមួយដែលរៀបចំដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ [[៣០ សីហា ១៩៩៩]] បានបង្ហាញថាប្រជាជាតិនៅទីម័រខាងកើត យ៉ាងច្រើនចង់បានឯករាជ្យចេញពី ប្រទេស [[ឥណ្ឌូនេស៊ី]]
 
== ភូមិសាស្រ្ត ==
{{Main|ភូមិសាស្ដ្រទីម័រខាងកើត}}
ទីម័រខាងកើតជាប្រទេសមួយនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីកោះស្ថិតនៅទិសពាយ័ព្យប្រទេសអូស្ត្រាលីក្នុងប្រជុំកោះ [[សុងតូច]] ចុងខាងកើតនៅកម្រងកោះះ [[ឥណ្ឌូនេស៊ី]]រួមមានពាក់កណ្តាលខាងកើត នៃ[[កោះទីម័រ]]តំំបន់អុីគូសុី ឬអំបឺណូ ជាផ្នែកតូចមួយនៃភាគពាយ័ព្យនៃ[[កោះ]]ចាកូ [[ទីម័រខាងកើត]] មានផ្ទៃដីសរុប ១៥ ០០៧km<sup>2</sup>មានព្រំដែនជាប់ប្រទេស [[ឥណ្ឌូនេស៊ី]] ជាប្រទេសសម្បូរភ្នំនិងខ្ពង់រាប ខ្សត់ទំំំំនាប ជុំវិញព័ទ្ធដោយ [[សមុទ្រទីម័រ]] [[សមុទ្រសាវូ]] និង [[សមុទ្របានដា]] ប្រទេសមួយនេះក៏ជួបប្រទះនូវគ្រោះធម្មជាតិដែរ។
ទីម័រខាងកើតជាប្រទេសមួយនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីកោះស្ថិតនៅទិសពាយ័ព្យប្រទេសអូស្ត្រាលីក្នុងប្រជុំកោះ [[សុងតូច]] ចុងខាងកើតនៅកម្រងកោះះ [[ឥណ្ឌូនេស៊ី]]រួមមានពាក់កណ្តាលខាងកើត នៃ[[កោះទីម័រ]]តំំបន់អុីគូសុី ឬអំបឺណូ ជាផ្នែកតូចមួយនៃភាគពាយ័ព្យនៃ[[កោះ]]ចាកូ [[ទីម័រខាងកើត]] មានផ្ទៃដីសរុប ១៥ ០០៧km<sup>២</sup>មានព្រំដែនជាប់ប្រទេស [[ឥណ្ឌូនេស៊ី]] ជាប្រទេសសម្បូរភ្នំនិងខ្ពង់រាប ខ្សត់ទំំំំនាប ជុំវិញព័ទ្ធដោយ [[សមុទ្រទីម័រ]] [[សមុទ្រសាវូ]] និង [[សមុទ្របានដា]] ប្រទេសមួយនេះក៏ជួបប្រទះនូវគ្រោះធម្មជាតិដែរ។
 
== =អាកាសធាតុ ===
ទីម័រខាងកើតស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលអាកាសធាតុត្រូពិចមូសុង សមុទ្រក្តៅសើម មានរដូវពីរច្បាស់លាស់គឺ រដូវប្រាំង [[ពីខែមេសាដល់ខែកញ្ញា]]និង រដូវវស្សា [[ពីខែតុលា ដល់ ខែមិនា]]សីតុណ្ហភាពមធ្យមប្រចាំឆ្នាំប្រហែល [[២៦ °C]] កម្ពស់ទឹកភ្លៀង ប្រចាំឆ្នាំ ខ្ពស់ជាង ១ ០០០ mm មូសុងប្រាំងបក់មកពីទិសខាងអាគ្នេយ៍ និងមូសុងវស្សាបកមកពីទិសពាយ័ព្យ។
 
== ប្រជាសាស្ត្រ ==
{{Main|ប្រជាសាស្ត្រទីម័រខាងកើត}}
[[ទីម័រខាងកើត]] មានប្រជាជនចំនួន ១ ១០៨ ៧៧៧នាក់ [[កក្កដា ២០០៨ ការប៉ាន់ស្មាន]]គិតជាដង់សុីតេ ៧៣.៨៨ នាក់/km<sup>2</sup> ចំពោះក្រុមជនជាតិ ប្រទេសនេះ មានក្រុមជនជាតិ អំបូរអូស្ត្រូណេស៊ី អំំបូរប៉ាពូអាន និងអណិកជនចិនតិចតួច ប្រទេសនេះមានជំនឿសាសនាមាន រ៉ូម៉ាំងកាតូលិក ៩៧% អុីស្លាម ១% ប្រូតេស្តង់ ១%ប្រទេសនេះមានគ្រាមភាសាចំនួន [[១៦]] ភាសា។ [[ទម្រង់ប្រជាជនទីម័រខាងកើត]]
ទីម័រខាងកើតមានប្រជាជនចំនួន ១,១០៨,៧៧៧នាក់ (ការប៉ាន់ស្មានខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៨) គិតជាដង់សុីតេស្មើ ៧៣.៨៨ នាក់/km<sup>២</sup> ចំពោះក្រុមជនជាតិ ប្រទេសនេះ មានក្រុមជនជាតិ អំបូរអូស្ត្រូណេស៊ី អំំបូរប៉ាពូអាន និងអណិកជនចិនតិចតួច ប្រទេសនេះមានជំនឿសាសនាមាន រ៉ូម៉ាំងកាតូលិក ៩៧% អុីស្លាម ១% ប្រូតេស្តង់ ១%ប្រទេសនេះមានគ្រាមភាសាចំនួន [[១៦]] ភាសា។ [[ទម្រង់ប្រជាជនទីម័រខាងកើត]]
 
==មើលផងដែរ==
*[[ទីម័រ]]
 
== ឯកសារយោង ==
{{reflist}}
https://www.hipenpal.com
 
{{ទំព័រគំរូ:ប្រទេសនៅទ្វីបអាស៊ី}}
https://m.tnaot.com
 
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីម័រខាងកើត| ]]
== មើលអត្ថបទដទៃទៀត ==
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទីម័រ]]
[[ប៊ូតាន់ Bhutan|•ប៊ូតាន់ Bhutan]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ី]]
 
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសកោះ]]
[[ប៉ាពួញូហ្គីណេ|•ប៉ាពួញូហ្គីណេ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតទឹកដីអាណានិគមព័រទុយកាល់]]
 
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ]]
•[[ទីម័រ|ទីម័រ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋ]]
 
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍]]
 
{{ទំព័រគំរូ:ប្រទេសនៅទ្វីបអាស៊ី}}
២២៨៨

កំណែប្រែ

បញ្ជីណែនាំ