ពូយី
ពូយី [lower-alpha ២] (កើតថ្ងៃទី ៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩០៦ - ថ្ងៃទី ១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៦៧) គឺជា អធិរាជចុងក្រោយនៃប្រទេសចិន ដោយបានគ្រងរាជ្យជា ព្រះចៅអធិរាជស៊ួនតុង នៃរាជវង្សឈីង (១៩០៨–១៩១២ ជាមួយនឹងការស្ដារឡើងវិញមួយរយៈពេលខ្លីនៅឆ្នាំ ១៩១៧) និងក្រោយមកជា ព្រះចៅអធិរាជខាងទឺ នៃម៉ាន់ជូគួ ដែលជារដ្ឋអាយ៉ងរបស់ជប៉ុនក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាម លោកត្រូវបានឃុំខ្លួនជាឧក្រិដ្ឋជនសង្គ្រាមនៅ សហភាពសូវៀត និង ប្រទេសចិន រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៥៩ នៅពេលដែល បក្សកុម្មុយនិស្តចិន បានផ្តល់ការលើកលែងទោសដល់លោក និងបានបង្ហាញលោកជាគំរូនៃការអប់រំឡើងវិញដោយជោគជ័យ។
នៅឆ្នាំ ១៩០៨ ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសដោយ ព្រះរាជនីស៊ីស៊ី ដើម្បីស្នងរាជ្យបន្តពី ព្រះចៅអធិរាជក្វាងស៊ូ ដែលគ្មានបុត្រ ពូយី បានឡើងគ្រងរាជ្យនៅអាយុ២ឆ្នាំ ដោយមានព្រះបិតារបស់គាត់គឺ អ្នកអង្គម្ចាស់ឈុន ជា រាជានុសិទ្ធិ ។ បន្ទាប់ពី បដិវត្តន៍ស៊ីនហៃ ព្រះរាជនីឡុងយូ បានចុះហត្ថលេខាលើ ព្រះរាជក្រឹត្យដាក់រាជ្យ ក្នុងនាមពូយី។ ជាថ្នូរនឹងការប្រព្រឹត្តិអំណោយផល មាត្រានៃការប្រព្រឹត្តិអំណោយផល បានអនុញ្ញាតឱ្យព្រះអង្គរក្សាតំណែងអធិរាជរបស់ព្រះអង្គ និងនៅតែស្ថិតនៅក្នុង ទីក្រុងហាមឃាត់ ។ ចាប់ពីថ្ងៃទី ១ ដល់ថ្ងៃទី ១២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩១៧ ឧត្តមសេនីយ៍ស្មោះត្រង់ ចាងស៊ុន បានស្ដារព្រះអង្គឡើងគ្រងរាជ្យឡើងវិញ។ នៅឆ្នាំ ១៩២៤ មេទ័ព ហ្វឹង យូស៊ាង បានបណ្តេញ ព្រះអង្គចេញពីព្រះបរមរាជវាំង ហើយពូយីបានជ្រកកោននៅ ធៀនជីន ។
បន្ទាប់ពីការឈ្លានពានរបស់ជប៉ុនលើម៉ាន់ជូរី ពូយី ត្រូវបានតែងតាំងជាព្រះចៅអធិរាជ ម៉ាន់ជូគួ នៅឆ្នាំ ១៩៣២ ។ នៅចុងបញ្ចប់នៃសង្គ្រាមចិន-ជប៉ុនលើកទីពីរ នៅឆ្នាំ ១៩៤៥ គាត់ត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយកងទ័ពក្រហមសូវៀត បានផ្តល់សក្ខីកម្មនៅ តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមតូក្យូ នៅឆ្នាំ ១៩៤៦ ហើយត្រូវបានបញ្ជូនត្រឡប់ទៅ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន វិញនៅឆ្នាំ ១៩៥០។ បន្ទាប់ពីការដោះលែងរបស់គាត់នៅឆ្នាំ ១៩៥៩ ពូយីបានបោះពុម្ពជីវប្រវត្តិមួយ ( ចងក្រងជំនួសដោយ លី វិនដា ) ក្រោមសម្ពាធពីរដ្ឋាភិបាលកុម្មុយនិស្ត ហើយបានធ្វើការជាអ្នកថែសួនមុនពេលក្លាយជាអ្នកស្រាវជ្រាវនៅ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវវប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្រកណ្តាល ។ គាត់ត្រូវបានការពារដោយ ជូ អេនឡាយ កំឡុងពេល បដិវត្តន៍វប្បធម៌ ហើយបានស្លាប់នៅឆ្នាំ ១៩៦៧ ដោយគ្មានបញ្ហា។
ឯកសារយោង
[កែប្រែ]- ↑ Between 1 July 1917 and 12 July 1917, during the Manchu Restoration, Puyi retook the throne and proclaimed himself the restored emperor of the Qing dynasty, supported by Zhang Xun, the self-proclaimed prime minister of the Imperial Cabinet. However, Puyi and Zhang Xun's proclamations in July 1917 were never recognised by the Republic of China (at the time, the sole legitimate government of China), the general populace or any foreign countries.
- ↑ Courtesy name: Yaozhi (ទំព័រគំរូ:Zhi)
<ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found.
- ↑ Behr (1987), p. 246.