ព្រះបាទស៊ីសុវត្ថិ

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search

ព្រះបាទសុីសុវត្ថិ (ឆ្នាំ១៩០៤-ឆ្នាំ១៩២៧)[កែប្រែ]

នាថ្ងៃទី០៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩០៤ នៅវេលាម៉ោង០៣ និង២០នាទីល្ងាចក្រុមប្រឹក្សារាជបល្លង្ក ដែលមានគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ព្រមទាំងបុព្វជិត និងព្រមទាំងគ្រហស្តបានបើកសម័យប្រជុំនៃក្រោមអធិបតីភាពលោករេ៉ស៊ីដង់ស៊ូបេ៉រីយ័រ ជ្រើសរើសព្រះមហាក្សត្រថ្មីទៅតាមប្រពៃណីខ្មែរ។ ដោយហេតុថា ព្រះបាទនរោត្តម ពុំសូវស្និទ្ធស្នាលជាមួយបារាំង ព្រះរាជបុត្រព្រះអង្គពុំត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យស្នងរាជ្យសម្បត្តិពីព្រះរាជបិតាទេ។ នៅពេលនោះ ក្រុមប្រឹក្សារាជបាល្លង្ក ក្រោមអធិបតីលោករ៉េសុីដង់ប៉េរីយ៉របានជ្រើសរើសមហាឧបរាជ ព្រះបាទសុីសុវត្ថិ ត្រូវជាព្រះអនុជរបស់ព្រះបាទនរោត្តមឱ្យឡើងគ្រងរាជសម្បត្តិវិញ។ បើតាមលោក Paul COliard ព្រះបាទសុីសុវត្ថិជាបុគ្គល ដែលគួរឱ្យស្រឡាញ់ជាទីបំផុត ជាមនុស្សដែលមានចិត្តទូលាយ និងចិត្តមេតា្តជាទីបំផុតក្នុងចំណោមខ្មែរទាំងឡាយ។ ព្រះអង្គបានខិតខំទាំងកម្លាំងព្រះទ័យ និងកម្លាំងព្រះកាយ ដើម្បីធ្វើឱ្យមានសន្តិភាព និងធ្វើឱ្យប្រជារាស្រ្តបានសម្បូរសប្បាយ។ លុះបានឡើងសោយរាជសម្បត្តិភ្លាម ព្រះអង្គទ្រងបានប្រកាសឱ្យប្រើនូវព្រះរាជបញ្ញត្តិ នៅថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩០៤ ដែលបានបញ្ចាឱ្យលុបចោលនូវការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើរាងកាយរបស់ជនមានទោស និងលើជនជនដែលត្រូវជាប់ចោទ។ នៅឆ្នាំក្រោយព្រះអង្គបានបញ្ញត្តិឱ្យលុបចោលកំណាន់ខេត្ត និងបញ្ញត្តិថាអំណើះតទៅកិច្ចរដ្ខបាលនៃព្រះរាជណាចក្រកម្ពុជាត្រូវសិក្សា និងពិនិត្យដោយលោកអគ្គមហាសេនា (រដ្ឋមន្ត្រីទី១)រួចទៅយកទៅជួនលោករ៉េសុីដង់ស៊ូប៉េរីយ័រ ពិនិត្យទៀត(រាជបញ្ញត្តិថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩០៤)[១]

រដ្ឋបាលទូទៅ[កែប្រែ]

គួរគម្បីជ្រាបថា នៅមុននេះទឹកដីប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូលត្រូវបានបែងចែកជាមណ្ឌលរដ្ឋបាលធំៗចំនួនប្រាំតាមរដ្ឋមន្ត្រីទាំងប្រាំ ដែលគ្រប់គ្រងមណ្ឌលធំៗនីមួយៗ ហើយដែលមានមុខងារកំណាន់ខេត្ត។ ចាប់ពីពេលនោះទៅ ពួកចាហ្វាយខេត្តមិនឡើងទៅរដ្ឋមន្រ្តីំណាមួយទៀតទេ តែស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតពិន្យផ្ទាល់របស់រដ្ឋបាលអាណាព្យាបាលបារាំង។ នៅឆ្នាំដដែលនោះតាមរាជបញ្ញត្តិថ្ងៃទី០៣ ខែកក្កដា ព្រះបាទសុីសុវត្ថិបានបញ្ចាពីមុខងាររបស់រដ្ឋមន្រ្តីទាំងប្រាំមានដូចតទៅ[២]។៖

  • ឧកញ៉ាអគ្គមហាសេនា៖ មានមុខងារជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ និងធម្មការ និងជាអធិបតីនៃគណៈរដ្ឋមន្រ្តី។
  • ឧកញ៉ាយមរាជ៖ មានមុខងារជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងយុត្តិធម៌។
  • ឧកញ៉ាវាំង៖ មានមុខងារជារដ្ឋមន្រ្តីទទួលបន្ទុក់ការងារក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ខាងហិរញ្ញវត្ថុ និងវិចត្រសិល្បៈ។
  • ឧកញ៉ាក្រឡាហោម៖ មានមុខងារជារដ្ឋមន្ត្រីទ័ពជើងទឹក ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងកសិកម្ម។
  • ឧកញ៉ាចក្រី៖ មានមុខងារជារដ្ឋមន្ត្រីខាងសង្រ្គាម សាធារណៈការ និងការសិក្សាសាធារណៈ។

ចំពោះទឹកដីដែលបាត់បង់ទៅក្នុងដៃប្រទេសសៀមនោះ គេដឹងថាឆ្នាំ១៩០៤ ប៉ុន្មានខែក្រោយពីព្រះបាទសុីសុវត្ថិឡើងគ្រងរាជ្យសម្បត្តិ ប្រទេសសៀមបានបង្វ

ឯកសារយោង[កែប្រែ]

  1. សៀវភៅប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ ឆ្នាំ១៩៧៣ ត្រឹង ងា ទំព័រទី១៥៣
  2. សៀវភៅប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ ឆ្នាំ១៩៧៣ ត្រឹង ងា ទំព័រទី១៥៤