ម៉ាន់ជូរី

ម៉ាន់ជូរី
Map of Manchuria with the central part coloured in red (northeast China); eastern Inner Mongolia to the west, in slightly lighter red; and Outer Manchuria to the north-east, in pink.
ឈ្មោះចិន
Traditional Chinese	滿洲
Simplified Chinese	满洲
Transcriptions Standard Mandarin Hanyu Pinyin Mǎnzhōu Bopomofo ㄇㄢˇ ㄓㄡ Gwoyeu Romatzyh Maanjou Wade–Giles Man-chou Tongyong Pinyin Mǎnjhou IPA [màn.t͡ʂóʊ̯] Wu Romanization Moe上-tseu平 Yue: Cantonese Jyutping Mun5-zau1
ឈ្មោះកូរ៉េ
Hangul	만주
Hanja	滿洲
Transcriptions Revised Romanization Manju McCune–Reischauer Manju
ឈ្មោះជប៉ុន
កាន់ជិ	満州
Kana	まんしゅう
Transcriptions Romanization Manshū Kunrei-shiki Mansyû
Manchu name
Manchu script	ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡠᡵᡠᠨ
Romanization	Manju Gurun
ឈ្មោះរុស្ស៊ី
រុស្សី	Маньчжурия
Romanization	Man'chzhuriya

ម៉ាន់ជូរី គឺជាតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយនៅអាស៊ីឦសាន ដែលរួមបញ្ចូលទាំងស្រុងនូវភាគឦសានចិន បច្ចុប្បន្ន និងផ្នែកខ្លះនៃតំបន់ចុងបូព៌ារុស្ស៊ី បច្ចុប្បន្ន ដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃ ទន្លេអ៊ូដា និងជួរភ្នំទូគីងរ៉ា- ដាហ្សាក់ឌី ។ វិសាលភាពភូមិសាស្ត្រពិតប្រាកដប្រែប្រួលអាស្រ័យលើនិយមន័យ៖ ក្នុងន័យតូចចង្អៀត តំបន់នេះបង្កើតឡើងដោយខេត្តចិនចំនួនបីគឺ ហេយឡុងជៀង ជីលីន និង លីវនីង ក៏ដូចជា ខេត្ត ម៉ុងហ្គោលីខាងក្នុង ភាគខាងកើតនៃ ហ៊ូលូនបួរ ហ៊ីងកាន តុងលីវ និង ចីហ្វឹង ។ ក្នុងន័យទូលំទូលាយ ម៉ាន់ជូរីប្រវត្តិសាស្ត្ររួមមានតំបន់ទាំងនោះ បូករួមទាំងអាងទន្លេ អាមួរ ដែលផ្នែកខ្លះត្រូវបានប្រគល់ឱ្យ ចក្រភពរុស្ស៊ី ដោយ រាជវង្សឈីង ដែលដឹកនាំដោយម៉ាន់ជូក្នុងអំឡុងពេលនៃការបញ្ចូលអាមួរ នៅឆ្នាំ ១៨៥៨-១៨៦០។ ផ្នែកខ្លះនៃម៉ាន់ជូរីដែលត្រូវបានប្រគល់ឱ្យរុស្ស៊ីត្រូវបានគេស្គាល់ជារួមថាជា ម៉ាន់ជូរីខាងក្រៅ ឬម៉ាន់ជូរីរុស្ស៊ី ដែលរួមមាន តំបន់អាមួរ បច្ចុប្បន្ន ដែនដីព្រីម័រស្គី តំបន់ស្វយ័តជ្វីហ្វ ភាគខាងត្បូងនៃ ដែនដីខាបារ៉ូវុស និងជាយខាងកើតនៃ ដែនដីហ្សាបាយកាល់ស្គី ។

ឈ្មោះ ម៉ាន់ជូរី គឺជា ឈ្មោះក្រៅ (ដែលមកពីពាក្យកាត់ថា " ម៉ាន់ជូ ") ដែលមានប្រភពដើមពី ប្រទេសជប៉ុន ។ ប្រវត្តិនៃពាក្យ "ម៉ាន់ជូរី" ( ម៉ាន់ចូវ ) ជា ឈ្មោះហៅក្រៅ នៅក្នុងប្រទេសចិន ត្រូវបានជជែកវែកញែក ដោយអ្នកប្រាជ្ញខ្លះជឿថាវាមិនដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ទេ ខណៈពេលដែលអ្នកផ្សេងទៀតជឿថាវាត្រូវបានប្រើនៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១៩។ តំបន់នេះត្រូវបានគេសំដៅជាប្រវត្តិសាស្ត្រដោយឈ្មោះផ្សេងៗនៅក្នុងរាជវង្សឈីង ដូចជា ក្វាន់តុង ( ច្រកខាងកើត ) ឬ ខេត្តទាំងបី ដែលសំដៅទៅលើ ហ្វឹងធាន (លីវនីង) ហេយឡុងជៀង និងជីលីន។ ម៉ាន់ជូរី ជាពាក្យភូមិសាស្ត្រ ត្រូវបានជនជាតិជប៉ុនប្រើប្រាស់ជាលើកដំបូងនៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១៨ ឬទី ១៩ មុនពេលរីករាលដាលដល់អឺរ៉ុប ។ ពាក្យនេះត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយ ចក្រភពជប៉ុន ដើម្បីគាំទ្រដល់អត្ថិភាពនៃរដ្ឋអាយ៉ងរបស់ខ្លួន គឺ ម៉ាន់ជូគូ។ ទោះបីជាឈ្មោះហៅក្រៅនៅតែត្រូវបានប្រើក៏ដោយ អ្នកប្រាជ្ញខ្លះចាត់ទុកពាក្យនេះដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ឬជៀសវាងវាទាំងស្រុង ដោយសារតែវាជាប់ទាក់ទងនឹង អាណានិគមជប៉ុន ។ ពាក្យនេះត្រូវបានបោះបង់ចោលនៅក្នុងប្រទេសចិន ដោយសារតែវាជាប់ទាក់ទងនឹងចក្រពត្តិនិយមជប៉ុន និងអត្ថន័យជនជាតិ។ ជាលទ្ធផល តំបន់ដែលធ្លាប់ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាផ្នែកមួយនៃម៉ាន់ជូរី ត្រូវបានគេហៅយ៉ាងសាមញ្ញថា ភាគឦសាន ។ ខេត្តទាំងបី និង ភាគឦសាន ក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងពេលដំណាលគ្នាក្នុងចំណោមជនជាតិជប៉ុន រួមជាមួយ ម៉ាន់ជូរី រហូតដល់ ឧប្បត្តិហេតុមុកដិន ឆ្នាំ១៩៣១។

តំបន់នេះជាជម្រករបស់ក្រុមជនជាតិជាច្រើន រួមមាន ម៉ាន់ជុស ម៉ុងហ្គោល កូរ៉េ ណាណៃ នីវ និង អ៊ុល ។ នគរកូរ៉េបុរាណដំបូងៗជាច្រើនត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងតំបន់នោះ។ វាគឺជាស្រុកកំណើតដូនតារបស់ ជនជាតិជឺឆេន ដែលនិយាយភាសា ទុនហ្គូស៊ីក និងកូនចៅរបស់ពួកគេគឺម៉ាន់ជូស។