វុលវើហាមតុន
ក្លឹបបាល់ទាត់ វុលវើហាមតុន វ៉ាន់ដឺរុឺស ( /ˌwʊlvərˈhæmptən/ wuul-vər-hamp-tən ) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា វុលវើ គឺជាក្លឹប បាល់ទាត់ អាជីពមួយដែលមានមូលដ្ឋាននៅ Wolverhampton ប្រទេសអង់គ្លេស។ ក្លឹបនេះប្រកួតប្រជែងក្នុង EFL Championship ដែលជាកម្រិតទីពីរនៃ បាល់ទាត់អង់គ្លេស ។ ក្លឹបនេះបានលេងនៅ កីឡដ្ឋាន Molineux ចាប់តាំងពីផ្លាស់ពី Dudley Road ក្នុងឆ្នាំ 1889។ ឈុតប្រពៃណីរបស់ក្លឹបមានអាវ ពណ៌មាសចាស់ៗ និងស្រោមជើងខ្លីពណ៌ខ្មៅ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1979 មក ឈុតនេះក៏មានឡូហ្គោ "ក្បាលចចក" របស់ក្លឹបផងដែរ។ ការប្រជែងគ្នាយូរអង្វែងមានជាមួយក្លឹបដទៃទៀតមកពី West Midlands រួមទាំង Aston Villa, Stoke City និង Birmingham City ប៉ុន្តែការប្រកួតដ៏សំខាន់បំផុតគឺការប្រកួត Black Country derby ដែលប្រកួតជាមួយ West Bromwich Albion ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៦ ក្លឹបនេះត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុន Fosun International ដែលជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធរបស់ចិន។
ក្លឹបនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងជា St. Luke's FC ក្នុងឆ្នាំ 1877 ហើយពីរឆ្នាំក្រោយមកបានប្តូរឈ្មោះទៅជា វុលវើហាមតុន វ៉ាន់ដឺរុឺស ហើយបានក្លាយជាសមាជិកស្ថាបនិកមួយនៃ Football League ក្នុង ឆ្នាំ 1888 ។ ពួកគេបានឈ្នះ ពានរង្វាន់ FA Cup ជាលើកដំបូងក្នុង ឆ្នាំ 1893 និងម្តងទៀតក្នុងនាមជាក្រុមលីគ លំដាប់ទីពីរ ក្នុង ឆ្នាំ 1908 បន្ទាប់ពីការកាត់ចោលរបស់ក្លឹបកាលពីពីរឆ្នាំមុន។ ពួកគេបានធ្លាក់ទៅលីគទីបីក្នុងឆ្នាំ 1923 ប៉ុន្តែបានបន្តឈ្នះ លីគទីបីភាគខាងជើង ក្នុងឆ្នាំ 1923-24 និងលីគទីពីរក្នុង ឆ្នាំ 1931-32 ។ ក្រុមនេះត្រូវបានគ្រងមកុដជា ជើងឯកលីគអង់គ្លេស ចំនួនបីដង - ក្នុង ឆ្នាំ 1953–54, 1957–58 និង 1958–59 - ទាំងអស់ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ Stan Cullis ។ ក្រុម វុលវើ ក៏បានឈ្នះវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ FA Cup ពីរលើកទៀតផងដែរ គឺនៅ ឆ្នាំ 1949 និង 1960 ។ បន្ទាប់ពីត្រូវបានកាត់ចោលនៅឆ្នាំ 1965 បន្ទាប់ពី 26 រដូវកាលជាប់ៗគ្នានៅក្នុងលីគកំពូល ពួកគេបានទទួលការដំឡើងឋានៈត្រឡប់ទៅ First Division វិញនៅ ឆ្នាំ 1966-67 ។ ក្រុម វុលវើ បានឈ្នះ ពានរង្វាន់ League Cup ក្នុង ឆ្នាំ 1974 និង 1980 ហើយបានឈ្នះពានរង្វាន់ Second Division ម្តងទៀតក្នុង ឆ្នាំ 1976-77 ។
ក្លឹប វុលវើ បានជួបប្រទះវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុក្នុងអំឡុង វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1980 ដែលនាំឱ្យក្លឹបនេះស្ទើរតែ ក្ស័យធន នៅឆ្នាំ 1982។ ក្នុងរយៈពេលប្រាំរដូវកាលរវាង ឆ្នាំ 1981-82 និង 1985-86 ក្រុម វុលវើ ត្រូវបានកាត់ចោលចំនួនបួនដង (ទោះបីជាមានការឡើងឋានៈមួយក្នុង ឆ្នាំ 1982-83 ក៏ដោយ) មានន័យថាក្លឹបបានបញ្ចប់នៅក្នុងអ្វីដែលពេលនោះគឺជា Football League Fourth Division (ឥឡូវ EFL League Two ) ជាលើកដំបូង (និងតែមួយគត់រហូតមកដល់ពេលនេះ) ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ក្លឹប។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្លឹបនេះបានចាប់ផ្តើមផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័សភ្លាមៗ ហើយបន្ទាប់ពីត្រូវបានចាញ់ក្នុងវគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រនៃលីគបាល់ទាត់លើកដំបូងក្នុង ឆ្នាំ 1987 ក្រុម វុលវើ បានឈ្នះពានរង្វាន់ លីគទីបួន និងពានរង្វាន់ លីគបាល់ទាត់ ក្នុង ឆ្នាំ 1987–88 បន្ទាប់មកគឺពានរង្វាន់ លីគទីបី ក្នុង ឆ្នាំ 1988–89 ។
បន្ទាប់ពីលេងបានដប់បួនរដូវកាលក្នុងលីគលំដាប់ទីពីររវាងឆ្នាំ 1989 និង 2003 ក្រុម វុលវើ បានឡើងដល់ ព្រីមៀរលីគ ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1992 ជាលើកដំបូងជាមួយនឹងជ័យជម្នះក្នុងវគ្គ Play-off ឆ្នាំ 2003 ទោះបីជាពួកគេត្រូវបានកាត់ចោលបន្ទាប់ពីរដូវកាលតែមួយនៅក្នុងលីគកំពូលក្នុងឱកាសនេះក៏ដោយ។ ក្រុម វុលវើ បានឈ្នះ ជើងឯក Championship ក្នុងឆ្នាំ 2008–09 ដើម្បីវិលត្រឡប់ទៅកាន់ ព្រីមៀរលីគ វិញ ប៉ុន្តែបានស៊ូទ្រាំនឹងការកាត់ចោលនៅ ឆ្នាំ 2011–12 បន្ទាប់មកត្រូវបានកាត់ចោលម្តងទៀត (ទៅ EFL League One ) ក្នុង ឆ្នាំ 2012–13 ។ បន្ទាប់មកក្លឹបនេះបានវិលត្រឡប់ទៅកាន់ Premier League វិញបន្ទាប់ពីឈ្នះពានរង្វាន់ League One ជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ 2013-14 បន្ទាប់មកគឺពានរង្វាន់ Championship មួយផ្សេងទៀតក្នុងឆ្នាំ 2017-18។
បន្ទាប់ពីក្លាយជាក្លឹបអង់គ្លេសដំបូងគេមួយដែលបានដំឡើង ភ្លើងបំភ្លឺ នៅកីឡដ្ឋានរបស់ខ្លួនក្នុងឆ្នាំ 1953 ក្រុម វុលវើ បានរៀបចំការប្រកួតមិត្តភាពដែលមានភ្លើងបំភ្លឺតាមទូរទស្សន៍ប្រឆាំងនឹងក្រុមក្លឹបឈានមុខគេនៅក្រៅប្រទេសរវាងឆ្នាំ 1953 និង 1956 ដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់បំផុតគឺការប្រកួតដ៏ល្បីល្បាញរបស់ Honved ដែលមានសារៈសំខាន់ក្នុងការចាប់ផ្តើម ពានរង្វាន់ European Cup (ឥឡូវត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា UEFA Champions League) ក្នុង ឆ្នាំ 1955 ។ ក្រុម វុលវើ បានឈានដល់វគ្គ ៨ ក្រុមចុងក្រោយនៃការប្រកួតនេះក្នុង រដូវកាល 1959–60 ក៏ដូចជាវគ្គពាក់កណ្តាលផ្តាច់ព្រ័ត្រនៃពានរង្វាន់ European Cup Winners' Cup ឆ្នាំ 1960–61 និង វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ UEFA Cup លើកដំបូង ក្នុងឆ្នាំ 1972។ បន្ទាប់ពីអវត្តមានរយៈពេល 39 ឆ្នាំពីការប្រកួត UEFA ពួកគេបានឡើងដល់ វគ្គផ្តាច់ព្រ័ត្រ UEFA Europa League ក្នុងឆ្នាំ 2020 ។