សម្តេចព្រះវររាជនី ប៉ែន

សម្តេចព្រះវររាជនី ប៉ែន
ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ
ព្រះបរមឆាយាល័ក្ខណ៍នេះថតឆ្នាំឆ្លូវព្រះពុទ្ធសាសនារំលងបាន  ២៤០៩ត្រូវនឹងឆ្នាំបារាំង១៨៦៦ដោយÉmile Gsell ។
សម្តេចព្រះវររាជនីក្រុងកម្ពុជាធិបតី
អង្គមុន	សម្តេចព្រះវររាជនី រស់
អង្គក្រោយ	សម្តេចព្រះវររាជនី ពៅ
ប្រសូត	១៨១៣
សុគត	ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំមមី ចត្វាស័ក ព.ស.២៤៣៨ (៨២ព្រះវស្សារ) ព្រះបរមរាជវាំងក្រុងឧត្តុង្គមានជ័យ រាជធានីឧដុង្គមានជ័យ កម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំង
រាជពន្ធភាព	ព្រះបាទរាមាធិបតីទី៤ (អង្គឌួង) (១៨៣៣–១៨៦០)
រាជបច្ឆាញាតិ	ព្រះបាទនរោត្តម បរមទេវតា (អង្គវតី) ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ចង្កុលណី ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍កេសរណី
វង្ស	រាជវង្សនរោត្តម (ដោយរៀបអភិសេក)
សាសនា	ព្រះ​ពុទ្ធសាសនារចនាបថខ្មែរ（និកាយថេរវាទ) សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ（វិញ្ញាណនិយម) ព្រហ្មញ្ញសាសនា

សម្តេចព្រះវររាជនី ប៉ែន (ព្រះនាមដើម ប៉ែន;១៨១៣ - ២៧ មិថុនា ១៨៩៥) គឺជាព្រះស្នំនៃព្រះបាទរាមាធិបតីទី៤ (អង្គឌួង) ជាព្រះវររាជមាតានៃព្រះបាទនរោត្តម បរមទេវតា (អង្គវតី) អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី ហើយជាសម្ដេចព្រះរាជអយ្យិកា (លោកយាយ) នៃសម្តេចព្រះរាជអយ្យកោ ក្រុមព្រះវរចក្ររណឬទ្ធិ នរោត្តម សុធារស និងជាសម្ដេចព្រះមហយ្យកា (យាយទួត) នៃព្រះបាទនរោត្តមសុរាម្រិត អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី ។

ព្រះ​​រាជ​​ជីវប្រវត្តិ

ព្រះអង្គទ្រង់ប្រសូតឆ្នាំវក សំរិទ្ធិស័ក ព.ស២៣៥៦ ត្រូវនឹងគ.ស១៨១៣ ដែលមានបិតាគឺជាលោកអគ្គសុភាធិបតី ចាងហ្វាងក្រសួងយុត្តិធម៌ ។ ព្រះអង្គមានព្រះរៀមនិងព្រះអនុជរួមព្រះឧទរចំនួន៣អង្គ គឺ សម្តេចព្រះបិយោ ព្រះបរមទេវធីតា អ្នកម៉ែនាងពៅ ( ជាព្រះស្នំព្រះបាទអង្គដួង) សម្តេចព្រះបិយោព្រះបរមជាតិក្សត្រីយ៍អ្នកម៉ែនាងប៉ែន សម្តេចព្រះបិយោព្រះបរមអច្ឆរាអក្សរអ្នកម៉ែនាងពៅឬពូ (ព្រះមាតាហ្លួងស៊ីសុវត្ថិ)

នៅថ្ងៃអង្គារ ទី០៧ ខែមិនា ឆ្នាំមមែ សប្តស័ក ព.ស២៣៩១ ត្រូវនឹងឆ្នាំ១៨៤៨ ត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រសព្វព្រះរាជហឫទ័យប្រទានគោរមងារតែងតាំងតំឡើងព្រះឋានៈពីទី«អ្នកម្នាង» ទៅជាទី«សម្តេចព្រះបិយោព្រះបរមជាតិក្សត្រីយ៍អ្នកម៉ែនាងប៉ែន» ។ ក្រោយមកទៀតហ្លួងប្រទានព្រះឋានៈឲ្យឡើងជាទី« សម្តេចព្រះស្រីសុទ្ធានាធម្មចរិយាអ្នកម៉ែនាងប៉ែន» ។ ព្រះអង្គមានព្រះរាជបុត្រាព្រះរាជបុត្រី ៣ព្រះអង្គ គឺ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរោត្តម ( ប្រសូតគ.ស. ១៨៣៤) អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ ចង្កុលណី ( ជាព្រះជាយាហ្លួងស៊ីសុវត្ថិ ) ប្រសូតគ.ស. ១៨៣៦ និងព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ កេសរណី ( ប្រសូតគ.ស. ១៨៤០ ) ។

ព្រះអង្គទ្រង់សោយព្រះវិលាល័យ នាថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំមមី ចត្វាស័ក ព.ស.២៤៣៨ ត្រូវនឹងគ.ស.១៨៩៥ ក្នុងព្រះជន្មាយុ៨២ព្រះវស្សារ នាព្រះបរមរាជវាំងស្រះសារពើយុត្ត ក្រុងឧត្តុង្គមានជ័យ។ ព្រះបរមសពត្រូវបានដង្ហែរមកថ្វាយព្រះភ្លើងនៅវាលព្រះមេរុរាជខាងជើងព្រះបរមរាជវាំងរាជធានីចតុម្មុខមង្គលក្រុងភ្នំពេញ។

ព្រះរាជ​កិច្ច

សម្តេចព្រះបិយោ ជាព្រះរាជពុទ្ធសាសនូបត្ថម្ភដ៏ឆ្នើមមួយព្រះអង្គក្នុងសម័យនោះ ។

ព្រះរាជឥស្សរិយយស

• ព.ស.២៣៧៦ : ព្រះម៉ែនាង
• ព.ស.២៣៨៤ : សម្តេចព្រះបិយោព្រះបរមថោវធីតា
• ព.ស.២៤០៣ : សម្តេចព្រះបិយោព្រះបរមជាតិក្សត្រីយ៍
• ព.ស.២៤០៨– សុគត : សម្តេចព្រះស្រីសុទ្ធានាធម្មចរិយា
• បន្ទាប់​ពី សុគត  : សម្តេចព្រះវររាជនី

ព្រះរាជវង្សានវង្ស

ពង្សាវលី

• • ព្រះបិតាព្រះនាម លោកអគ្គសុភាធិបតី ចាងហ្វាងក្រសួងយុត្តិធម៌ ។
    • ព្រះរាជស្វាមី សម្ដេចព្រះហរិរក្សរាមាធិបតីព្រះអង្គដួង អភិសេកឆ្នាំបារាំង១៨៣៣។
      • ព្រះរាជបុត្រាព្រះរាជបុត្រី ព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរោត្តម អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ ចង្កុលណី ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រីយ៍ កេសរណី
        • ព្រះនត្តាព្រះនាម សម្តេចព្រះរាជអយ្យកោ ក្រុមព្រះវរចក្ររណឬទ្ធិ នរោត្តម សុធារស និងផ្សេងទៀត ៦២អង្គ

សូមមើលផងដែរ

• បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
• វីរនារីខ្មែរ
• ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ
• រាជធានីឧដុង្គមានជ័យ