សំលៀកបំពាក់ខ្មែរ

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search
The mural of Khmer mythology, Reamker depicts the clothing of Khmer people (both male and female) during the ancient times.


សម្លៀកបំពាក់ខ្មែរ' មានច្រើនទម្រង់ និង ច្រើនរចនាបថ ដែលមានភស្តុតាង តាមរូបចម្លាក់ជាច្រើន និង តាមប្រាសាទនានា តឹកតាងនេះបង្ហាញថា ដូនតាខ្មែរមានគំនិតច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ដែលបញ្ជូលរស់និយមតាមបែបផែនរបស់ខ្លួន ដែលសម្លៀកបំពាក់ទាំងអស់ទាក់ទងនៃការ ហូរចូលពីជនជាតិ ដទៃខ្លះផងដែរ ដែលប្រកាន់យក អំបូរវប្បធម៌របស់ពួកគេ ។

មាតិកា

សម្លៀកបំពាក់ខ្មែរ​ គ្រប់សម័យកាលq[កែប្រែ]

សម័យនគរភ្នំ (គ.ស 68 - 550) Funan Kingdom[កែប្រែ]

200px

សម៍យចេនឡា (គ.ស 550 - 802 ) Chenla Kingdom[កែប្រែ]

សម័យអង្គរ ចក្រភពខ្មែរ (គ.ស 802 - 1431) Khmer Empire[កែប្រែ]

សម័យចតុមុខ អាណាចក្រខ្មែរ (1434 - 1525) Chaktomuk Era - Khmer Kingdom[កែប្រែ]

សម័យលង្វែក រាជាណាចក្រកម្ពុជា (1529 - 1594) Longvek Era - Kingdom of Cambodia[កែប្រែ]

សម័យស្រីសន្ធរ ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា (1594 - 1620) Srei Santhor Era - The Royal City of Cambodia[កែប្រែ]

សម័យឧដុង្គ កម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាល (1620 - 1860) Oudong Era - Cambodia of Protectorate[កែប្រែ]

សម័យបារាំង កម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំង (1863 - 1953) French Protectorate of Cambodia[កែប្រែ]

សម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម រាជជាណាចក្រកម្ពុជា (1953 - 1970) Cambodia Socialist era[កែប្រែ]

សម័យសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ (1970 - 1975) Khmer Republic / Modern Rock[កែប្រែ]

សម័យរដ្ឋកម្ពុជា (1989 - 1993) The State of Cambodia[កែប្រែ]

សម័យរាជាណចក្រកម្ពុជាទី២ (1993 - Present ) Cambodia Kingdom of Wonder / Modern Cambodia[កែប្រែ]

អំពី​សម្លៀក​បំពាក់​ខ្មែរ​សម័យ​បុរាណ[កែប្រែ]

(តាម​ដែល​អ្នក​អង្គ​ម្ចាស់ នរោត្តម- សុខានារី ឲ្យ​ការ​មក)

យើង​សព្វ​ថ្ងៃ​មិន​អាច​ដឹង​បាន​ដោយ​សព្វ​គ្រប់ អំពី​សំលៀក​បំពាក់​របស់​បុព្វ​បុរស​យើង​ទេ ដោយ​ទំនៀម​នេះ កន្លង​ជា​យូរ​អង្វែង​ណាស់​ទៅ​ហើយ​ផង ដោយ​យើង​ពុំ​មាន​ឯកសារ ឬ​សៀវភៅ​ឯណា​កត់ត្រា​ទុក ថា​ក្នុង​សម័យ​នេះ​គេ​ស្លៀក​ពាក់​បែប​នេះ សម័យ​នោះ​គេ​ស្លៀក​ពាក់​បែប​នោះ​ផង តែ​ដោយ​ការ​សង្កេត​មើល​តាម​រូប​ចម្លាក់ ដែល​មាន​សេស​សល់​អំពី​ប្រាសាទ​បុរាណ​បាក់​បែក​មក យើង​ក៏​អាច​យល់​បាន​ថា ក្នុង​សម័យ​នោះ​បុព្វបុរស​យើង​ស្លៀក​សំពត់​ចង​ក្បិន អាវ​ក​មូល ដៃ​ធ្លាក់​មក​ត្រឹម​កំភួន​ដៃ ឬ​អាវ​ក​មូល​តូច​ដៃ​វែង​ស្ដួច​ឱប​ជាប់​នឹង​សាច់ ធ្លាក់​មក​ត្រឹម​ចង្កេះ ចំណែក​ស្រ្តី​វិញ​ឃើញ​ស្លៀក​សំពត់​សំឡុយ​ពានា​ស្បៃ ឬ​ស្លៀក​សំឡុយ​ខ្លួន​ទទេ​មួយ​កំណាត់​ក៏​មាន ។

ចំណែក​ឯ​ល្ខោន​ព្រះ​រាជទ្រព្យ របស់​ព្រះ​ករុណា​ជា​អម្ចាស់​ជីវិត​លើ​ត្បូង ដែល​រក្សា​របៀប​ស្លៀក​ពាក់​របស់​ខ្មែរ​អំពី​បុរាណ ឥត​មាន​ប្រែប្រួល​នោះ​យើង​ឃើញ​ថា បុរស​ស្លៀក​ខោ​ពី​ក្នុង ជើង​តូច​ធ្លាក់​ដល់​ត្រឹម​កំភួន​ជើង ហើយ​មាន​ស្លៀក​សំពត់​ចងក្បិន​ពី​លើ​ខោ​ថែម​ទៀត ព្រម​ទាំង​មាន​ចង​ផ្ទាំង​ក្រណាត់​តូច​វែង​នៅ​ពី​ខាង​មុខ នឹង​នៅ​សង្ខាង​ចង្កេះ​ផង នេះ​ចំណែក​បុរស ឯ​ចំណែក​ស្រ្តី​ឃើញ​ស្លៀក​សំពត់​សំឡុយ ពាក់​ស្បៃ ឬ​ពានា​ផួយ​ប៉ាក់​ឌិន​មាស​ប្រាក់ ។ យើង​ក៏​បាន​ឃើញ​ខ្លះ​ដែរ កាល​ពី​ដើម​ប្រុស​ខ្មែរ​ដែល​ប្រកាន់​ទំនៀម​បុរាណ ស្លៀក​សំពត់​ចង​ក្បិន​ជា​មួយ​នឹង​អាវ​កុត​ក​ត្រង់ ឬ​អាវ​ឡេវ​កាឌុំ ដែល​ហៅ​ថា​អាវ​ចិន ឬ​ជា​មួយ​នឹង​អាវ​ក​មូល​ដស​ខ្លីធ្លាក់​ស្មើ​កែង​ដៃ ឬ​ជា​មួយ​នឹង​អាវ​ក​សន្ទះ ដៃ ធ្លាក់​ត្រឹម​ក​ដៃ ចួន​កាល​ក៏​ស្លៀក​ខោ​ដែរ ដែល​យើង​ហៅ​ថា​ខោ​ចិន ។ ឯ​ស្រ្តី​ខ្មែរ​វិញ ឃើញ​ស្លៀក​សំពត់​សំឡុយ សំពត់​ចង​ក្បិន ពាក់​អាវ​មាន​ស្មា​តែ​ខាង​ឆ្វេង ហើយ​ពានា​ក្រមា​វែង ដែល​ហៅ​តាម​ភាសា​សៀម​ថា​ផាហ៊ុំ លើ​ស្មាទាំង​សង​ខាង​សំយុង​ជាយ​ទៅ​ខាង​មុខ ឬ​ពាក់​អាវ​បំពង់​វែង ក​មូល​ដៃ តូច ធ្លាក់​ដល់​ក​ដៃ ខ្លួន​តូច​ចង្អៀត​ក្លំ ធ្លាក់​ដល់​ត្រឹម​កំភួន​ជើង បង់​ក​ក្រមា អាវ​ម៉ាឡាយូ បង់​ក​ក្រមា អាវ​សន្ទះ បង់​ក​ក្រមា នឹង​អាវ​ហាតាខិប ក្រវាត់​ក្រមា​ឈៀង​មួយ​ចំហៀង​ខ្លួន ។

សំពង់​ចង​ក្បិន កាល​អំពី​សម័យ​ព្រេង​នាយ មាន​តែ​បុរស​ទេ ដែល​ស្លៀក​សំពត់​ចង​ក្បិន ស្រ្តី​មិន​ឃើញ​ស្លៀក​ទេ ។ ឯ​សំពត់​ចងក្បិន​ដែល​គេ​ស្លៀក​សម័យ​បុរាណ​ក៏​មិន​ដូច​យើង​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​ ទេ បើ​តាម​រូប​ចម្លាក់​នៅ​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ​បុរាណ គេ​ឃើញ​ស្លៀក​ខើច​ៗ នៅ​ពាក់​កណ្ដាល​ភ្លៅ សូម្បី​ពួក​ល្ខោន​ព្រះ​រាជ​ទ្រព្យ ដែល​ជា​សិល្បៈ​រក្សា​ទុក​នូវ​ទំនៀម​ទម្លាប់​សម្លៀក​បំពាក់​បុរាណ​មួយ​បែប ក៏​ឃើញ​ស្លៀក​សំពត់​ចង​ក្បិន​ខើច​ៗ នៅ​លើ​ក្បាល​ជង្គង់​ដែរ ។ ឯ​ទំហុំ​សំពត់ សម័យ​បុរាណ​ប្រហែល​ប៉ុន​គ្នា​នឹង​ទំហំ​សំពត់​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន​ដែរ​មើល​ទៅ គឺ​ទទឹង ១ ម៉ែត្រ បណ្ដោយ ៣ ម៉ែត្រ ២០ ។ របៀប​ស្លៀក​នោះ​ឃើញ​ថា​ខុស​គ្នា​ច្រើន អំពី​បុរាណ​គេ​កង្កាញ់​ជីប​ជាយ​សំពត់​ទាំង​សង​ខាង​ឲ្យ​នៅ​តែ​ប្រវែង​មួយ​ជុំ ​ចង្កេះ រួច​ហើយ​គេ​ស្លៀក​ដាក់​ជាយ​សំពត់​នោះ​ត្រួត​លើ​គ្នា ចង​ជា​ថ្នក់​ហើយ​គេ​ក្រវាត់​ខ្សែ​ក្រវាត់​ដើម្បី​មិន​ឲ្យ​របូត ។ ឯ​ជាយ​សំពត់​ដែល​ជីប​សង​ខាង​គេ​ភ្ជាប់​ដាក់​តម្រួត​លើ​គ្នា ហើយ​គេ​យក​ចុង​ជាយ​ខាង​ក្រោម​ស៊ក​តាម​ប្រឡោះ​ជើង​ទាំង​សង​ខាង យក​មក​ចុក​នៅ​ចង្កេះ​ខាង​ក្រោយ ចំណែក​សំពត់​ចង​ក្បិន​ដែល​យើង​ស្លៀក​ក្នុង​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ក៏​មាន​ទំហុំ​ ប្រហែល​គ្នា​ដែរ តែ​របៀប​ស្លៀក​ខុស​គ្នា គឺ​គេ​យក​សំពត់​មក​ស្លៀក​ទុក​ចោល​ជាយ​ទាំង​សង​ខាង នៅ​វែង​អន្លាយ​អូស​ដី ហើយ​មាន​ប្រវែង​ស្មើ​មុខ​ស្មើ​ក្រោយ ទោះ​ខុ​សគ្នា​ក៏​ខុស​បន្តិច​បន្តួច​ចំនួន​ត្រឹម​មួយ​ទះ​ប៉ុណ្ណោះ រួច​គេ​ផ្គួប​ជាយ​ទាំង​សង​ខាង​រួម​គ្នា ហើយ​គេ​មូរ រួច​ហើយ​គេ​ស៊ក​តាម​ប្រឡោះ​ជើង​ទាំង​សង​ខាង យក​ចុង​ទៅ​ចុក​នៅ​ចង្កេះ​ខាង​ក្រោយ ឯ​សំរុង​សំពត់​ដែល​ស្លៀក​ហើយ​ឲ្យ​ធ្លាក់​ចុះ​នៅ​ត្រឹម​ស្មង​ជើង ។

ក្រណាត់[កែប្រែ]

Woven silk from Cambodia.


សំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីជាតិ[កែប្រែ]

សំពត់[កែប្រែ]

Apsara dressed in Angkorian-style sampot cloth.

សំពត់ចងក្បិន[កែប្រែ]

សំពត់ផាមួង[កែប្រែ]

សំពត់ហូល[កែប្រែ]

សំពត់ទេពអប្សរា[កែប្រែ]

=សំពត់សម្លុយ[កែប្រែ]

សំពត់ចរបាប់[កែប្រែ]

សំពត់សេង[កែប្រែ]

សំពត់សែសយ[កែប្រែ]

សំពត់លើ្បក[កែប្រែ]

សំពត់អន្លូញ[កែប្រែ]

អាវ[កែប្រែ]

អាវចងពង់[កែប្រែ]

Women from the court of King Sisowath wearing different forms of Kebaya. Styles from left to right: Av Pak, Av Pak, Av Sarabapthe, Nyonya Kebaya, Nyonya Kebaya, Av Sarabap.

អាវបំពង់[កែប្រែ]

អាវដៃប៉ោង[កែប្រែ]

អាវផ្នត់ក្បាច់[កែប្រែ]

អាវ នាងនូវ[កែប្រែ]

អាវ បាបូវ[កែប្រែ]

អាវប៉ាក់[កែប្រែ]

ក្រមា[កែប្រែ]

A Cambodian woman wearing a conical hat in the rice fields to shade her from the sun. Her krama is worn underneath.

អាវឈុតខ្មៅ (សម័យខ្មែរក្រហម)[កែប្រែ]

ឯកសារយោង[កែប្រែ]