អនោរថា

អនោរថា အနော်ရထာ
រាជវង្សបាកាន
រូបសំណាកអនោរថា
ព្រះមហាក្សត្រភូមា
រជ្ជកាល	១១ សីហា ១០៤៤ – ១១ មេសា ១០៧៧
រាជាភិសេក	១៦ ធ្នូ ១០៤៤
អង្គមុន	Sokkate
អ្នកស្នងតំណែង	សោ លូ
ប្រសូត	11 May 1014 Tuesday, 11th waxing of Nayon 376 ME បាកាន
សុគត	11 មេសា 1077(1077-04-11) (អាយុ 62 ឆ្នាំ) Tuesday, 3rd waning of Kason 439 ME បាកាន
រាជពន្ធភាព	Pyinsa Kalayani Agga Mahethi Saw Mon Hla Manisanda
រាជបច្ឆាញាតិ	ក្យាន់ស៊ីថា សោ លូ
ព្រះនាម Min Saw Mahārājā Sīri Aniruddha Deva
វង្ស	បាកាន
បិតា	Kunhsaw Kyaunghpyu
មាតា	Myauk Pyinthe
សាសនា	ពុទ្ធសាសនាថេរវាទ បានប្តូរពី ព្រះពុទ្ធសាសនាអារី

អនោរថា មិសោ ឬ អនុរុទ្ធៈ (ភូមា: အနော်ရထာ မင်းစော , ១១ មេសា ១០១៤ - ១១ មេសា ១០៧៧ ) គឺជាព្រះមហាក្សត្រ និងជាស្ថាបនិកនៃនគរបាកាន។ លោកត្រូវបានចាត់ទុកថាជាបិតានៃជាតិភូមា អនុរុទ្ធៈបានប្រែក្លាយនគរតូចមួយនៅតំបន់រីងស្ងួតនៃភូមាខាងលើទៅជាចក្រភពភូមាដំបូងគេដែលបានបង្កើតជាមូលដ្ឋាននៃភូមា (មីយ៉ាន់ម៉ា) សម័យទំនើប។ ប្រវត្តិសាស្ត្រភូមាដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន ចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការឡើងគ្រងរាជ្យរបស់ព្រះអង្គនៅរាជ្យបល្ល័ង្កបាកានក្នុងឆ្នាំ ១០៤៤។

អនុរុទ្ធចៈ បានបង្រួបបង្រួមជ្រលងឥរ៉ាវតីទាំងមូលជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយបានដាក់តំបន់ជុំវិញដូចជា រដ្ឋសាន និង អារ៉ាកាន (រ៉ាឃីន) ឱ្យស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់នគរបាកាន។ គាត់បានបញ្ឈប់ការរុករានអំពីសំណាក់គាត់បានបញ្ឈប់ការរុករាន ចក្រភពខ្មែរ ចូលទៅក្នុង ឆ្នេរសមុទ្រតេណាសេរីម និងចូលទៅក្នុងជ្រលង មេណាមខាងលើ ដោយជោគជ័យ ដោយធ្វើឱ្យបាកានក្លាយជានគរដ៏ខ្លាំងមួយក្នុងចំណោមនគរពីរនៅភូមិភាគ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក ។

ក្នុងនាមជាអ្នកកាន់វិន័យយ៉ាងតឹងរ៉ឹង អាណារ័ត្នបានអនុវត្តកំណែទម្រង់សង្គម សាសនា និងសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗជាបន្តបន្ទាប់ ដែលនឹងមានផលប៉ះពាល់យូរអង្វែងនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រភូមា។ កំណែទម្រង់សង្គម និងសាសនារបស់ព្រះអង្គក្រោយមកបានវិវត្តទៅជាវប្បធម៌ភូមាសម័យទំនើប។ ដោយការសាងសង់ទំនប់ទឹកជាបន្តបន្ទាប់ ព្រះអង្គបានប្រែក្លាយតំបន់ស្ងួតហួតហែងជុំវិញបាកានទៅជាជង្រុកស្រូវសំខាន់ៗនៃភូមាខាងលើ ដែលផ្តល់ឱ្យភូមាខាងលើនូវមូលដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ចដ៏យូរអង្វែងមួយ ដើម្បីគ្របដណ្ដប់លើជ្រលងភ្នំឥរាវតី និងតំបន់ជុំវិញរបស់វានៅក្នុងសតវត្សបន្តបន្ទាប់។ ព្រះអង្គ​បាន​បន្សល់​ទុក​ប្រព័ន្ធ​រដ្ឋបាល​ដ៏​រឹងមាំ​មួយ ដែល​ព្រះមហាក្សត្រ​បាកាន​ជំនាន់​ក្រោយៗ​ទាំងអស់​បាន​អនុវត្ត​តាម​រហូត​ដល់​ការ​ដួលរលំ​នៃ​រាជវង្ស​នៅ​ឆ្នាំ ១២៨៧។ ភាពជោគជ័យ និង​ភាពយូរអង្វែង​នៃ​ការត្រួតត្រា​របស់​បាកាន​លើ​ជ្រលង​ឥរាវតី​បាន​ដាក់​គ្រឹះ​សម្រាប់​ការ​កើនឡើង​នៃ​ភាសា និង​វប្បធម៌​ភូមា ការ​រីក​រាលដាល​នៃ​ជនជាតិ​ភូមា​នៅ​ភូមា​ខាងលើ។

មរតករបស់អនុរុទ្ធៈបានលាតសន្ធឹងហួសពីព្រំដែននៃប្រទេសភូមាសម័យទំនើប។ ការឱបរឹតការឱប ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ និងភាពជោគជ័យរបស់ទ្រង់ក្នុងការបញ្ឈរុនរានារឈានទៅមុខនៃចក្រភពខ្មែរ ដែលជរដ្ឋ មហាយាន បានផ្តល់ឱ្យសាលាពុទ្ធសាសនា ដែលធ្លាប់បានដកថយនៅកន្លែងផ្សេងទៀតនៅ អាស៊ីខាងត្បូង និង អាស៊ីអាគ្នេយ៍ នូវការសម្រាកលំហែកាយ និងជម្រកសុវត្ថិភាពដ៏ចាំបាច់។ ភាពជោគជ័យនៃរាជវង្សបាកានបានធ្វើឱ្យការរីកចម្រើននៅពេលក្រោយនៃព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទនៅ លានណា (ភាគខាងជើងប្រទេសថៃ) សៀម (កណ្តាលប្រទេសថៃ) ឡានជាង (ឡាវ) និងចក្រភពខ្មែរ (កម្ពុជា) ក្នុងសតវត្សទី១៣ និងទី១៤ អាចធ្វើទៅបាន។

អនុរុទ្ធៈ គឺជាព្រះមហាក្សត្រដ៏ល្បីល្បាញបំផុតមួយអង្គនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រភូមា។ រឿងរ៉ាវជីវិត (រឿងព្រេង) របស់ព្រះអង្គ គឺជារឿងព្រេងនិទានដ៏សំខាន់មួយនៃរឿងព្រេងនិទានភូមា ហើយត្រូវបានរៀបរាប់ឡើងវិញនៅក្នុងអក្សរសិល្ប៍ និងល្ខោនដ៏ពេញនិយម។