អ្នកម្នាងច័ន្ទ

អ្នកម្នាងច័ន្ទ
ព្រះមហេសីក្រុងកម្ពុជាធិបតីសម័យកាលចតុមុខ (តំណែងព្រះស្នំ)
រជ្ជកាល	១៣៨៥-១៤៣២
អង្គមុន	ព្រះមេនាងបទុមកេសរ
អង្គក្រោយ	ព្រះមេនាងស៊ីសៈងាម
ព្រះស្វាមី	ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះបរមរាជា ពញ្ញាយ៉ាត
សុគត	រាជធានីចតុមុខ, សម័យកាលចតុមុខ
រាជពន្ធភាព	ព្រះបាទពញាយ៉ាត
រាជបច្ឆាញាតិ	ព្រះបាទស្រីរាជា (យោងតាមឯកសារពង្សាវតារខ្មែរមួយចំនួន)
ព្រះនាម អ្នកព្រះនាងទេពតេជះ
វង្ស	រាជវង្សចតុមុខ​មង្គល (ដោយរៀបអភិសេក)
សាសនា	ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទបែបខ្មែរ (សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ（វិញ្ញាណនិយម)និងព្រហ្មញ្ញសាសនា)

ព្រះភរិយានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា
សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន (៥០-៥៥០) សោមា (នាងនាគ) ឝ្រីមារញទេវី ធរណីន្ទ្រទេវី អស្សាជយទេវី កុលទីទេវី ស្រីឥន្ទ្រទេវី កុលប្រភាវតី ទេវី រុទ្រទេវី សម័យកាលចេនឡា ឬ កម្វុជ (៥៥០-៧១៦) ឝ្រុតទេវី ឝ្រេឝ្ឋទេវី វីរៈទេវី កម្វុជរាជលក្ឝ្មី មហេន្ទ្រទេវី សករមន្ជរិ ភវវរ្ម័នទេវី ជ័យវរ្ម័នទេវី ឝ្រីជយទេវី សម័យកាលចេនឡាគោក ឬ កម្វុជគោក (៧១៦-៨០២) ភវទេវីទី១ ហឝ៌ទេវី ត្សៀគី​វទេវី ជយសិង្ហទេវី ភូមីទេវី សម័យកាលចេនឡាគោក ឬ កម្វុជគោក (៧១៦-៨០២) ពាលាទិត្យទេវី សរស្វតី ន្ឫបតីន្ទ្រទេវី បុស្ករាក្សទេវី នរេន្ទ្រទេវី រាជបតិទេវី សម្ភុទេវី ន្ឫបតីន្ទ្រទេវីទី១ ឥន្ទ្រលោកទេវី រាជេន្ទ្រទេវី សម័យកាលអង្គរ ឬ មហានគរ (៨០២-១៤៣១) ព្រះនាមតាមសិលាចារឹកខ្មែរបុរាណ ហង្សអម្រិត ជយេន្ទ្រភា ធរណីន្ទ្រទេវី ឥន្ទ្រទេវី យសោវរ្ម័នទេវី កម្វុជរាជលក្ឝ្មី ជ័យទេវី នរេន្ទ្រទេវី ប្រាណទេវី វិរលក្ស្មី ឧទ័យទិត្យទេវី ហស៌ទេវី វិជយេន្ទ្រលក្ស្មី ស្រីជ័យរាជចូឌាមុនី ជ័យរាជទេវី ឥន្ទ្រទេវី រាជេន្ទ្រទេវី ចក្រវាតី៍រាជចូឌាមុនី ស្រីន្ទ្រភូបេស្វរចូឌា ព្រះនាមតាមព្រះរាជពង្សាវតារកម្ពុជា ចន្ទវតី គន្ធបទុម ក្សត្រី មង្គលក្សត្រី មន្ទាពិសី សន្ធរនិតាទេវី ទេវី ស្រីសុរិយោវង្សទេវី សម័យកាលចតុមុខ (១៤១៦-១៤៧៦) ទេវី បទុមកេសរ ច័ន្ទ ស៊ីសៈងាម ទាវអគ្គរាជ គង វរមាលា សុខ កែវ ចន្ទារពិសេស កេសរ វង្សក្សត្រី ទេពបុប្ផា កេសរបុប្ផា ជាលែង សម័យកាលលង្វែក (១៥២៩-១៥៩៣) សិរីចក្រពត្តិ បទុមបុប្ផា ស្រីទេពធីតា សុជាតិក្សត្រី កេសរមាលា វង កេសរ ពៅភិវង្សធំ ទេវីក្សត្រី ស្រីវលក្ខណ៍ បរមក្សត្រី ទេពក្សត្រី ទៃ ចន្ទ មន្ត ពេជម៉ែលាវ សម័យកាលស្រីសន្ធរ (១៥៩៦-១៦២០) បទុមាទេវី មង្គលទេវី ទេពីមង្គល បរមក្សត្រី ក្សត្រី សម័យកាលឧដុង្គ (១៦២០-១៨៦៣) ង្វៀង ផុក ង៉ុក វ៉ាង សុខ នង ប៊ុន ទន់ យួរវត្តី ទេពបញ្ជរ សាវ៉ះបុប្ផា ឡិក្សត្រី ពៅ ទៃ ស្រីធីតា ឯម ពៅទី២ អង្គអ៊ី សុជាតិវតី កែវហ្វា ជាតិក្សត្រី ស្រីបុប្ផា ស្រីស រ៉ត សោភាក្សត្រី ជាតិក្សត្រីទី ១ ឯកក្សត្រី អង្គពៅ ជ័យ ឯកក្សត្រីទី១ សុជាតាទី១ មែន កែវបទុមា អង្គណន រស់ អ៊ុត កែ ទេព ក្រចាប់ យស ប៉ែន រាជធានីឧដុង្គមានជ័យ រជ្ជកាលសម្ដេចព្រះបរមកោដ្ឋ មង្គលទេវី ទេពីមង្គល បរមជាតិក្សត្រី បរមស្រីកញ្ញា បរមទេវធីតា បរមអច្ឆរិយាអប្សរ សុជាតិនារី សិរីកញ្ញា ទេពលក្ខិណា ទេពលក្ខិណា ស្រីបុប្ផា មាលាបវរ បុប្ផាកេសរ គន្ធបទុម ផលទិព្វសុវណ្ណ សុគន្ធរស ពិដោរសេយ្យភាស សិរីយសសេយ្យា ជាតិកិន្នរី ស្រីកិន្នរា កិន្នរីសោភា កិន្នរាកៃឡាស ឆវីសោភ័ណ សុវណ្ណសោភា សុវណ្ណសោភា កល្យាកេសី សម័យកាលកម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំង (១៨៦៣–១៩៥៣) រជ្ជកាលសម្ដេចព្រះសុវណ្ណកោដ្ឋ តារាការា ផាត់ចុនី អង្គស្ងួន អង្គដួងឧបុល អគ្គនារី ឯក ណ សោមអង្គ អៀម បុស្បា ទិត្យាចៅមណ្ឌា នុម ចៅផល្លាទេវីសុទ្ធចន្រ្ទា ពោះ កន្ធិយា មាលី ពួក ចៅសុកក្នានារី អេប គន្ធររតនា នារី សុទ្ធាដួងបណី ដុង ផាន់ ឧរៃទេវីអប្សរី សិរី ទេវីអប្សរី សុទ្ធា បវរ ចៅ ស្មាម ចមសុជាតិបុប្ផានួន អ្នក ញឹក បុស្សា ធីម សង្វាន វ៉ាន់ សិរីទេវី កញ្ញា ទេព កែវណារ៉ា មហាហង្សា យ៉េង នូ អាន ផ្ទាល់ កន្នថារាបុស្បា ម៉ាក ភួង ភក្សា ពក សោម ជ័យ ម៉ម កុលាប ផាយ៉ូ នឹម រៀមឥសរ នឹម ក្រុងពាន មុត អៀម ចាបុី អៀម ស្រីកញ្ញា ក្រាង តាត យាយ ឈីវ ចេវ នុម៉ាន សោម រជ្ជកាលសម្ដេចព្រះរាជានុកោដ្ឋ អង្គដួង ចង្កុលណី សាម៉រ រតនធីតាវរ៉ាមិត្ត ស្រីវរាក្សត្រី អ៊ូ នាម ពុយ កែស កេស ខេន យ៉េង អុីម វ៉ាន់ សោមជីន ស្រគំ គន្ធបុប្ផាសុី ម៉ៈហ្វឿង សំរឹទ្ធ ម្លិះ ឡាញ់ឈី ព្រីម មិត្ត សោម រជ្ជកាលសម្ដេចព្រះខត្តិយកោដ្ឋ កាន់វិមាន់ នរលក្ខណ៍ទេវី បុប្ផាភួង សុីសុដា គឹម ហូ សុវត្ថិឆោមនរលក្ខ័ បុប្ផានរលក្ខ័បវរ អនង្គលក្ខិណា បុប្ផានរលក្ខ័ កេសរមាលី នារីកេសរ បវរមាលី នារិន្រ្ទកេតសារី នារីបុប្ផា កានីន ឆវី កេសរ ឌួងមុនីរក្ស នារីសុីសាម៉ន សាឡុតសារ៉េង នេត្រដាច់ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (១៩៥៣–បច្ចុប្បន្ន) រជ្ជកាលសម្ដេចព្រះមហាបញ្ចានៈកោដ្ឋ កុសមៈនារិរតន៍ សិរីវឌ្ឍនា ដួងមធុរ៉េត កញ្ញាសោភា រជ្ជកាលសម្ដេចព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ផាត់ កាញ៉ុល ពង្សានមុនី មុនីកេសន នរលក្ខណ៍ ម៉ានីវ៉ាន់ ផានីវង្ស មុនីនាថ សីហនុ

Stupa containing the ashes of Ponhea Yat.

អ្នកម្នាងច័ន្ទ ឬ ចាន់ គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជានៃសម័យកាលចតុមុខ និងជាព្រះភរិយាទីបួននៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមរាជាពញាយ៉ាតរាជាធិរាជ អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី សម័យកាលចតុមុខ។ យោងតាមឯកសារពង្សាវតារខ្មែរមួយចំនួន ទ្រង់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាព្រះរាជមាតានៃ ព្រះបាទស្រីរាជា អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី សម័យកាលចតុមុខ។

​​ជីវប្រវត្តិ

អ្នកម្នាងច័ន្ទ ឬ ចាន់ គឺជាបាទបរិចារិកានៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមរាជាពញាយ៉ាតរាជាធិរាជ អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី សម័យកាលចតុមុខ។ អ្នកម្នាងបាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ​ព្រះបាទពញាយ៉ាតនៃហើយបានក្លាយ​ជា​មហេសី​ទីបួនរបស់​ព្រះបាទពញាយ៉ាត។ យោងតាមឯកសារពង្សាវតារខ្មែរមួយចំនួន អ្នកម្នាងជាមួយនឹងព្រះបាទពញាយ៉ាតមាន​បុត្រមួយរ​អង្គ គឺ ​ព្រះបាទស្រីរាជា។ ក្រោយធ្វើពិធីរាជាភិសេកគ្រងរាជសម្បត្តិផ្លូវការណ៍នៅរាជធានីអង្គរ ព្រះបាទពញាយ៉ាតទ្រង់អភិសេកអ្នកម្នាងច័ន្ទ ជាតំណែងព្រះស្នំ តាំងនាមជា អ្នកព្រះនាងទេពតេជះ ហើយ​ព្រះ​អង្គ​តែងតាំង​ឲ្យ​មាន​ព្រះ​ស្នំ​ឯក ទោ ត្រី ចត្វាឲ្យ​មាន​យស​ស័ក្ដិធំ​តូច​តាម​លំដាប់។

តំណែង

• អ្នកម្នាងច័ន្ទ នៅព្រះបាទព្រះបាទពញាយ៉ាត ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី នារាជធានីទួលបាសាន។
• អ្នកព្រះនាងទេពតេជះ នៅព្រះបាទពញាយ៉ាត ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី នារាជធានីអង្គរ និងរាជធានីចតុមុខ។

សូមមើលផងដែរ

• បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
• វីរនារីខ្មែរ
• ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ
• អរិយធម៌ខ្មែរនៅសម័យក្រោយអង្គរ (ចតុមុខ-លង្វែក)

គោរម្យងារសំរាប់រាជ្យ
មុនដោយ ព្រះមេនាងបទុមកេសរ	ព្រះរាជអគ្គមហេសីកម្វុជទេឝ សម័យកាលចតុមុខ ១៣៨៥-១៤៣២	តដោយ ព្រះមេនាងស៊ីសៈងាម