ភាសាខ្មែរ

ដោយវិគីភីឌា
(ត្រូវបានបញ្ជូនបន្តពី Cambodian language)
Jump to navigation Jump to search

ភាសាខ្មែរ ខេមរភាសាខ្មែរ គឺជាភាសារបស់ ប្រជាជាតិខ្មែរភាសាសំស្ក្រឹត និងភាសាបាលីបាន​ជួយបង្កើតខេមរភាសា ព្រោះភាសាខ្មែរបានខ្ចីពាក្យច្រើនពីភាសាអស់នោះ ។ ​មានអក្សរក្រមវែងជាងគេនៅលើពិភពលោក ។​ វាជាភាសាមួយដ៏ចំណាស់​ ដែលប្រហែលជាមានដើមកំណើតតាំងតែពី​ ២០០០ ឆ្នាំមុនមកម៉្លេះ ។

ភាសាខ្មែរមានឥទ្ធិពលទៅលើភាសាថៃនិងភាសាឡាវ ។ ​ភាសាពីរនេះបានខ្ចីពាក្យជាច្រើន ពីភាសាខ្មែរដែលនាំឲ្យពួកអឺរ៉ុបស្មានថាវានៅក្នុងក្រុមភាសាដូចគ្នា ។ ភាសាថៃ និង ភាសាឡាវ គឺជាក្រុមភាសាថៃក្រាដៃ ឯភាសាខ្មែរស្ថិតនៅក្រុមភាសាមនខ្មែរ ដែលស្ថិតនៅក្នុងក្រុមភាសាអូស្ត្រូអាស៊ីទិក ជាមួយភាសាមន និងភាសាវៀតណាម ដែលទាក់ទងភាសាសំស្ក្រឹត ។ ភស្តុតាងមួយដែលបង្ហាញអំពីការប្រើតួអក្សរខ្មែរ គឺនៅក្នុងសិលាចារឹកវ៉ូកាញ់ វៀតណាមខាងត្បូង​ដែលក្នុងសិលាចារឹកនោះមានចុះកាលបរិច្ឆេទ​ឆ្នាំ ៦១១ ។

= អក្សរខ្ម្មែរ =ភាសាខ្មែរ[កែប្រែ]

អក្សរ តាម​ពាក្យ​សំស្ក្រឹត មាន​ន័យ​ថា ទន់​ភ្លន់​ អាច​បត់​បែន​បាន អាច​យក​ទៅ​ច្នៃ​បាន តាម​ការ​ផ្សំ​ជា​មួយ​ស្រៈ តាម​ការ​ប្រកប​ជា​មួយ​នឹង​ព្យញ្ជនៈ​មួយ​ទៀត ឬ​តាម​ការ​ផ្សំ​ជា​មួយ​ជើង​អក្សរ​ណា​មួយ ។ អក្សរ ​ឬ​អក្ខរៈ អាច​ហៅ​បាន​ម្យ៉ាង​ទៀត​ថា “វណ្ណៈ” មាន​ចែក​ជា​បី​ក្រុម​គឺ ៖

  1. ព្យញ្ជនៈ មាន ៣៣ តួ ។
  2. ស្រៈ​ពេញ​តួ ១២ តួ ។
  3. ស្រៈ​និស្ស័យ​ពី​មុន​​មាន ២១ តែ​ត្រូវ​បន្ថែម ៧ ទៀត​បាន​ទៅ​ជា​ ២៨​ តួ បើ​គិត​ទាំង​សំឡេង ។

តែ​បើ​គិត​តែ​រូប​មាន​ ២៧ តួ ព្រោះ​​ស្រៈ (អ) មាន​នៅ​គ្រប់​ព្យញ្ជនៈ​ទាំង​ឃោសៈ​ទាំង​អឃោសៈ ។

ព្យញ្ជនៈ​[កែប្រែ]

សិលាចារឹកជាភាសាខ្មែរ។ ភាសាខ្មែរជាភាសាមួយដែលមានវ័យចំណាស់។
​ឆ
​ ធ

ជើងរបស់ព្យញ្ជនៈ[កែប្រែ]

ព្យញ្ជនៈ​ប្រៀប​បាន​នឹង​មនុស្ស​ដែរ​ គឺ​មាន​សក់ (៊) មាន​តួ​ខ្លួន (ក) មាន​ជើង (្ក) ។ រូប​នៃ​ជើង​ព្យញ្ជនៈ​មាន​ទ្រង់​ទ្រាយ​ដូច​គ្នា​នឹង​តួ​អង្គ​ព្យញ្ជនៈ​ដែរ ប៉ុន្តែ​គ្រាន់​តែ​តូច​ជាង​តួ និង​ពុំ​មាន​"សក់"ទេ ។ ខាង​ក្រោម​នេះ គឺ​ជើង​ព្យញ្ជនៈ ។

្ក ្ខ ្គ ្ឃ ្ង , ្ច ្ឆ ្ជ ្ឈ ្ញ , ្ដ ្ឋ ្ឌ ្ឍ ្ណ , ្ត ្ថ ្ទ ្ធ ្ន ​, ្ប ្ផ ្ព ្ភ ្ម , ្យ ្រ ្ល ្វ ្ស ្ហ ្ឡ ្អ

របៀប​សរសេរ ជើង​ព្យញ្ជនៈ ភ្ជាប់​ជា​មួយ​តួ​ព្យញ្ជនៈ ដូច​ខាង​ក្រោម​ ៖

ក្ក ខ្ខ គ្គ ឃ្ឃ ង្ង
ច្ច ​ឆ្ឆ ជ្ជ ឈ្ឈ ញ្ញ
ដ្ដ ឋ្ឋ ឌ្ឌ ឍ្ឍ ណ្ណ
ត្ត ថ្ថ ទ្ទ ​ធ្ធ ន្ន
ប្ប ផ្ផ ព្ព ភ្ភ ម្ម
យ្យ រ្រ ល្ល វ្វ ស្ស
ហ្ហ អ្អ

ស្រៈនិស្ស័យ[កែប្រែ]

ស្រៈនិស្ស័យ​គឺ​តួ​អក្សរ ដែល​ជា​ទី​ពឹង​ពាក់​អាស្រ័យ​នៃ​ព្យញ្ជនៈ ។ បើ​សរសេរ​តែ​រូប​វា​ដាច់​តែ​ឯង​នោះ នឹង​ពុំ​មាន​ន័យ​ប្រាកដ​ប្រជា​ថា​យ៉ាង​ណាៗ​នោះ​ឡើយ ។ ដូច​ជា​ស្រៈ ា ស្រៈ ៅ មាន​តែ​រូប និង​សំឡេង​ផ្សំ តែ​ពុំ​មាន​សារៈ​អ្វី​ទេ ។

ស្រៈ​និស្ស័យ​មាន ២១ តួ តាម​ការ​កំណត់​របស់​ក្បួន​ពី​មុន​នោះ​គឺ ្​ ា ិ ី ឹ ឺ ុ ូ ួ ើ ឿ ៀ េ ែ ៃ ោ ៅ ុំ ំ ាំ ះ ។

ប៉ុន្តែ​អស់​លោក​អ្នក​អក្សរសាស្រ្ត​ក្រោយ​មកសន្មត​ថា មាន​តែ២០តួវិញ ព្រោះ​ថា ស្រៈ​(អ) មាន​តែ​សំឡេង​តែ​គ្មាន​រូប​ មិន​គួរ​នឹង​រាប់​បញ្ចូល​ទេ ។ ស្រៈ​(អ) នេះ​មាន​បង្កប់​នៅ​គ្រប់​ព្យញ្ជនៈ​ទាំង​អស់ ទោះ​ជា​ឃោសៈ​ក្តី អឃោសៈ​ក្តី ប៉ុន្តែ​ប្រសិន​បើ​គេ​យក​ទៅ​ផ្សំ​ជា​មួយ​នឹង​ព្យញ្ជនៈ​សំឡេង​ឃោសៈ គេ​អាន​តាម​សំឡេង​ព្យញ្ជនៈ ឃោសៈ គឺ​សំឡេង(អ៊) ឧទាហរណ៍ ងា ងិ ងី ញោ ញៅ ទុំ ទាំ ទះ.... ។ បើ​ផ្សំ​ជា​មួយ​នឹង​ព្យញ្ជនៈ​អឃោសៈ ​វា​មាន​សំឡេង (អ) ដូច​ជា កា កី កោ ចូ ចើ ចេ ចែ ចៃ ចោ... ។ ចំពោះ​ស្រៈ ួ ឿ និង ៀ ទោះ​គេ​យក​ទៅ​ផ្សំ​នឹង​ព្យញ្ជនៈ ឃោសៈ​ក្តី អឃោសៈ​ក្តី វា​នៅ​តែ​មាន​សូរ​សំឡេង “អួ” (អឿ-អៀ) ដូច​គ្នា​ នេះ​វាជា​ករណី​លើក​លែង​សម្រាប់​ស្រៈ​និស្ស័យ​របស់​ខ្មែរ​យើង ។ រីឯ​ស្រៈ​៤​ទៀតដូច​ជា ស្រៈ ុះ ិះ ោះ វិញ​នោះ កាល​ពី​មុន​លោក​មិន​យក​មក​រាប់​បញ្ចូល​ក្នុង​ស្រៈ​និស្ស័យ​ទេ ។ ប៉ុន្តែ​នៅ​ពេល​ក្រោយ​មក​ ដោយ​បាន​ពិនិត្យ​ឃើញ​ថា មាន​ពាក្យ​ជា​ច្រើន ដែល​ត្រូវ​ការ​ប្រើ​ស្រៈ​ទាំង​នេះ នៅ​ក្នុង​ពាក្យ​ខ្មែរ​ជា​ចាំ​បាច់​នោះ ទើប​លោក​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ជាន់​ក្រោយ ​ក៏​បាន​សម្រេច​បញ្ចូល​បន្ថែម​ស្រៈ​ទាំង​៤នេះ ហើយ​ស្រៈ​និស្ស័យ​ក៏​បាន​កើន​ដល់ (២១-១)+៤ = ២៤ ហើយ​បើ​បន្ថែម​ស្រៈ ​ ឹះ ,ស្រៈ ើះ, ស្រៈែះ ពីលើស្រៈ​និស្ស័យ​ដែល​ធ្លាប់​ឃើញ​​មាន​នៅ​ក្នុង​វចនានុក្រម​សម្ដេច​ ជួន ណាត ក្ដី ក្នុង​អត្ថបទ​នានា​ក្ដី​ទៀត​នោះ ស្រៈ​និស្ស័យ​អាច​កើន​ឡើង​ដល់​ ២៦ ឬ ២៧។

អា អិ អី អឹ អឺ ​អុ អូ អួ
អើ អឿ អៀ អេ អែ អៃ អោ
អៅ អុំ អំ អាំ អះ អិះ អុះ
អេះ អោះ

ស្រៈពេញតួ[កែប្រែ]

អ្នក​ប្រាជ្ញ​ជំនាន់​មុន​ចែង​ថា ស្រៈ​ពេញ​តួ​មាន ១៥ តួ ដោយ​រាប់​យក​ អ អា មក​បញ្ចូល​ផង ។ ប៉ុន្តែ​អ្នក​ប្រាជ្ញ​បច្ចុប្បន្ន​លោក​ដក​យក​ “៛អ” និង “អា” នេះ​ចេញ​ពី​ប្រព័ន្ធ​ស្រៈ​ពេញ​តួ ព្រោះ​លោក​យល់​ថា​​ “អ” គឺ​ជា​ព្យញ្ជនៈ ដែល​ត្រូប​រាប់​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​ក្រុម​ព្យញ្ជនៈ ទាំង​៣៣​ តួ​នោះ​វិញ ។ ឯ “អា” គឺ​តួ​ព្យញ្ជនៈ​បំបែក ​យក​តួ ​​​​​​​​​ “ អ” មក​ផ្សំ​ជា​មួយ​ស្រៈ “ ា ” ដូច្នេះ​ស្រៈ​ពេញ​តួ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ មាន​តែ ១៣​តួ​ទេ គឺ ឥ​ ឦ​ ឧ ​ឩ ឪ ឫ ឬ ឭ ឮ ឯ ឰ ឱ ឳ ។ ចំពោះ​អស់​លោក​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ខ្លះ​ទៀត​យល់​ថា ​ក្នុង​ចំណោម​ស្រៈ​ពេញ​តួ​ទាំង​១៣​នេះ ស្រៈ ឩ គេ​មិន​សូវ​ប្រើ​ទេ ដូច្នេះ​ គួរ​រាប់​យក​ត្រឹម​តែ ១២ តួវិញ ព្រោះ​គេ​ប្រើ​ស្រៈ​ពេញ​តួ ឩ នេះ​តែ​ពាក្យ “ព្រះ​ឩរូ” មួយម៉ាត់​គត់ ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ពាក្យ “ រាជ​ស័ព្ទ ” មាន​ន័យ​ថា “​ ភ្លៅ​ស្ដេច ” ។

អា ឧុ
ឩិ៏

មុខងាររបស់ព្យញ្ជនៈ[កែប្រែ]

  • ជាព្យញ្ជនៈដើម
  • កាត់ ខាន គាស់ ឃើញ, ក ខ គ ឃ​ ជាព្យញ្ជនៈដើម
  • ជាព្យញ្ជនៈសង្កត់
  • កាត់ ខាន គាស់ ឃើញ, ត​ ន ស ញ ជាព្យញ្ជនៈសង្កត់

ស្រៈសំឡេងស្មើគ្នា[កែប្រែ]

អៃ=អ័យ អេយ្យ

  • កៃ ដៃ ចៃ ហៃ ខៃ
  • គៃ លៃ មៃ រៃ វៃ ទៃ
  • ច័យ វិស័យ សម័យ អាយុខ័យ
  • ន័យ ជ័យ វ័យ ហទ័យ
  • អធិបតេយ្យ=អធិបតៃយ៍ ប្រជាធិបតេយ្យ =ប្រជាធិបតៃយ៍ ធម្មាម្មាធិបតៃយ៍

អាំ = អម្ម អ័ម

  • កាំ ចាំ ដាំ
  • មាំ គាំ លាំ រ;->ម្ម ចម្ម សម្មាទិដ្ឋិ អម្ម កម្ពុជា
  • ធម្ម គម្ម

តួលេខ[កែប្រែ]

នៅក្នុងភាសាខ្មែរមានពាក្យខ្លះក្លាយមកពីភាសាដូចទៅ​​៖

ភាសាបារាំង មក ភាសាខ្មែរ[កែប្រែ]

  • ម៉ូតូ ដែលក្លាយមកពី moto
  • កាហ្វេ ដែល​ក្លាយ​មកពី café
  • កុងតាក់ ដែលក្លាយមកពី contact
  • ហ្គាស្ទ្រិច រលាកក្រពះ ។
  • ម៉ាស៊ីន ដែលក្លាយមកពី machine
  • ភាសាបារាំងត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅ នៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ និងពាក្យបច្ចេកទេសកម្ចី។

ភាសាអង់គ្លេស[កែប្រែ]

ភាសាថៃ (សៀម)[កែប្រែ]

  • កាពិ កាពិផៅ
  • បៃតង
  • ហា ក្នុងពាក្យ ចោហារយ
  • កំផែង (សំដីថៃ) , កំពែង (ពាក្យខ្មែរ)
  • នេន (សំដីថៃ) , សាមណេរ (ពាក្យខ្មែរ)

ភាសាចិន[កែប្រែ]

  • ចែ ហៅ បងស្រី
  • ហ៊ា ហៅ​ បងប្រុស
  • ពូថៅ ឬ ប៉ូវថៅ មកពីពាក្យថា ហ្វ៊ូថូវ (斧头)
  • ប៉ិកួៈ (ដំឡូង​រលួស)

រាជ្យ​សព្ទ[កែប្រែ]

៙ ក ៚

  • ក = ព្រះសុរង
  • កជើង = ព្រះនិពន្ធបាទ, កព្រះបាទ
  • កដៃ = ព្រះករ, កព្រះហស្ត
  • កង = ព្រះវល័យ
  • កងកន់ = ព្រះពាហុរ័ក្ស, ព្រះពាហុរ័តន៍ (ព្រះពាហុរត្ន)
  • កង្វេរ = ព្រះអង្កុសា
  • កញ្ចក់​ឆ្លុះ = ព្រះឆាយ
  • កញ្ជ្រឹល = ព្រះទទ្ទុ
  • កន្តើយ​ព្រងើយ = ទ្រង់ព្រះឧបេក្ខា
  • កន្ត្រៃ = ព្រះទម្រង់សុក័ន្ត
  • កន្ថោរ​តូច = ព្រះសុពណ្ណស្រី
  • កន្ថោរ​ធំ = ព្រះសុពណ្ណរាជ
  • កន្ទក់​លាងដៃ = ព្រះកុណ្ឌកី
  • កន្ទូតអូង = ព្រះគីវង្គ
  • កន្លើត = ព្រះតាលុ
  • កន្សែង​ទ្រាប់​ថ្វាយបង្គំ = ព្រះកនិច្ឆាបង្គំ
  • កន្សែង​ជូត​ខ្លួន = ព្រះកនិច្ឆាព្រះអង្គ
  • កន្សែង​ជូត​ដៃ = ព្រះកនិច្ឆាព្រះហស្ត
  • កន្សែង​ជូត​មាត់ = ព្រះកនិច្ឆាព្រះឱស្ឋ
  • កន្សែងជូតមុខ = ព្រះកនិច្ឆាព្រះភក្ត្រ
  • កន្សែង​ជួត​ក្បាល = ស្នាប់ព្រះសិរ
  • កម្រាល, កន្ទេល, ចៀមចំ, ព្រំ = ព្រះនិសជ្ជនីយ៍
  • កាត់សក់ = ចម្រើនព្រះកេសា
  • កាល់ចិញ្ចើម = វិចិត្រព្រះភូមោ
  • កាវ​ពាក់​ត្រចៀក = ព្រះកុណ្ឌល
  • កុណ្ឌី​ទឹក = ព្រះសុវណ្ណភិង្គារ
  • កូនប្រសា​ប្រុស = ព្រះធីតុបតី
  • កូនប្រសា​ស្រី = ព្រះសុណិសា
  • កូប​ដំរី = ព្រះនាគាសនៈ
  • កើតទុក្ខ = ទ្រង់សោយទុក្ខ
  • កោរសក់ = ដាក់ព្រះកេសា
  • កៅអី = ព្រះសុវណ្ណកោច្ឆៈ
  • កាំបិតកោរ = ព្រះទម្រង់ខុរៈ
  • កាំបិតបត់ = ព្រះទម្រង់បិប្ផលី
  • កាំបិតបន្ទោះ = ព្រះទម្រង់ដងវែង (ដងង)
  • កាំបិតព្រា = ព្រះទម្រង់វាសី
  • កាំបិតស្នៀត ឬ​ក្រឹស = ព្រះទម្រង់ឆុរិកា
  • កាំបិតស្លា = ព្រះទម្រង់បូគៈ
  • កំភួនជើង = កំភួនព្រះបាទ
  • កំភួនដៃ = កំភួនព្រះហស្ត
  • កម្លាំងកាយ = ព្រះកាយពល
  • កំហាក = ព្រះខេឡាសុចិ
  • កម្អួត = ព្រះអាចៀន, ព្រះវមកៈ
  • កាំភ្លើង = ព្រះទម្រង់អគ្គី
  • ក្នាញ់ = ទ្រង់បដិឃៈ
  • ក្បាល = ព្រះសិរ
  • ក្បាលជង្គង់ = ព្រះជានុ
  • ក្មួយប្រុស = ព្រះភាគិនេយ្យ
  • ក្មួយស្រី = ព្រះភាគិនេយ្យា
  • ក្រចក = ព្រះនខា
  • -ក្រដាស ​ប្រោះ​ទឹកមាស​បិទភ្ជាប់​នឹង​ព្រែ ឬ​ក្រដាស​បារាំង​សរសេរ​តាំង​តំណែង​យស​មន្ត្រី​ទាំងពួង តាំងពី​ឧកញ៉ា​ដរាប​ដល់​ឃុន ម៉ឺន = សញ្ញាប័ត្រ។
  • -ក្រដាស​សេនាបតី​ធ្វើ​តាំង​តំណែង​យស ឲ្យ​ក្រមការ = ត្រាតាំង។
  • -ក្រដាស​សរសេរ​តាំង​តំណែង​យស​ព្រះភិក្ខុ​សង្ឃ​ទាំងពួង = សមណប័ត្រ។
  • ក្រមា​បង់ក = ព្រះសុភាក់
  • ក្រពះ = ព្រះបិហកៈ
  • ក្រមួនមាត់ = នួនព្រះឱស្ឋ
  • ក្រយៅ = ព្រះបទរាជី
  • ក្រលៀន = ព្រះអនុជង្គ
  • ក្រឡេកមើល = ទ្រង់ឆ្មៀងព្រះនេត្រ
  • ក្រាស = ព្រះសម្អាងកេសី
  • ក្រោកពីដេក = ទ្រង់តើន, ទ្រង់បពុជ្ឈនាការ
  • ក្លស់ = ព្រះក្លស់
  • ក្លាហាន = ព្រះវិសារទៈ
  • ក្លៀក = ព្រះកច្ឆៈ
  • ក្អក = ព្រះកាសៈ
  • ក្អមពួច = ព្រះសុវណ្ណកុម្ភៈ
  • ក្អួត = ទ្រង់អាចៀន
  • ក្អែល = ព្រះរជ្ជោជល

_____________________________________________

៙ ខ ៚

  • ខាក = ទ្រង់កក្ខារី
  • ខឹងច្រើន = ទ្រង់ក្រោធ, ទ្រង់ពិរោធ
  • ខឹងតិច = ទ្រង់ខ្ញាល់
  • ខឹមខាត់, ខ្សែក្រវាត់ = ព្រះកាយពន្ធន៍
  • ខួរក្បាល = ព្រះមត្ថលុង្គ
  • ខោជើងវែង = ស្នាប់ព្រះជង្ឃ
  • ខោស្នាប់ភ្លៅ = ស្នាប់ព្រះឧរូ (ឧរុ)
  • ខ្ជិល = ទ្រង់កោសជ្ជៈ
  • ខ្នង = ព្រះប្រឹស្ដាង្គ
  • ខ្នើយ = រងព្រះបាទ
  • ខ្នើយផ្អែក = ព្រះខ្នល់
  • ខ្នើយរងស្មង = រងព្រះជង្ឃ
  • ខ្នើយឱប = នែបព្រះអង្គ
  • ខ្នៀរអាចម៍ = ព្រះខ្នាច់
  • ខ្ពុរមាត់ = ទ្រង់វិក្ខាលនៈ
  • ខ្មាស​របស់​ប្រុស = ព្រះសិដ្ឋលិង្គ
  • ខ្មាស​របស់​ស្ត្រី = ព្រះយោនី
  • ខ្មៅដុស = ព្រះមសិ
  • ខ្យល់ចាប់ = ព្រះវាយុរោគ
  • ខ្លាច = ទ្រង់ព្រះភិរុកា
  • ខ្លាញ់ខាប់ = ព្រះមេទោ
  • ខ្លាញ់រាវ = ព្រះវសា
  • ខ្លួន = ព្រះកាយ
  • ខ្សៀ = ព្រះទំរង់ធុមវដ្ដី

_____________________________________________

៙ គ ៚

  • គក់ (វាយ) = ទ្រង់ប្រហារ
  • គិត = ទ្រង់ព្រះចិន្ដា
  • គជ, តេជ, នប់, កុយ, គាថា = ព្រះគ្រូ
  • គូរ = ទ្រង់ព្រះលេខា
  • គោ = ព្រះទីន័ងឧសភរាជ
  • គោម = ព្រះឃរបទីប
  • គុំកួន = ទ្រង់អាឃាដ
  • គុម្ពត្រចៀក = ព្រះកាណ៌
  • គ្រឿងក្រអូប​សម្រាប់​លាប = ព្រះសុគន្ធវិលេបនៈ
  • គំហក = ទ្រង់តជ្ជនាការ
  • គ្រហែម = ទ្រង់ព្រះឧក្កាសិត
  • គ្រុន = ព្រះទាហរោគ, ឌាហរោគ
  • គ្រូ = រាជគ្រូ
  • គ្រែ = ព្រះមញ្ចៈ
  • គ្រែដេក = ព្រះទែនបន្ទំ
  • គ្រែ​យាន = ព្រះរាជយាននុម៉ាត
  • គ្រែ​យាន​មាស = ព្រះសុវណ្ណរាជយាន
  • គ្រែ​អង្គុយ = ក្រឡាព្រះគំនាល់

_____________________________________________

៙ ឃ ៚

  • ឃើញ = ទ្រង់ទស្សនាការ
  • ឃ្លង់ = ព្រះកុដ្ឋរោគ
  • ឃ្លាន = ទ្រង់ជិឃច្ឆា

_____________________________________________

៙ ង ៚

  • ងងុយ = ទ្រង់ព្រះថីនៈ
  • ងូតទឹក = ស្រង់ព្រះវារី
  • ងោកងុយ = ទ្រង់ព្រះមិទ្ធៈ

_____________________________________________

៙ ច ៚

  • ចង្កា = ព្រះហនុកា
  • ចង្កើះ = ព្រះយមកា
  • ចង្កៀង = ព្រះតេលបទីប
  • ចង្កៀល​ក្រចក = ព្រះទម្រង់សុពណ្ណនខា
  • ចង្កួយស្មា = ព្រះអង្សកូដ
  • ចង្កៀលត្រចៀក = ព្រះទម្រង់សុវណ្ណកាណ៌
  • ចង្កេះ = ព្រះអង្កៈ, ព្រះកដី
  • ចន្ទាស = ព្រះសណ្ឌាស
  • ចង្អុល​ម្រាមដៃ = ព្រះតជ្ជនាបាទ
  • ចារុ៍​ចងដៃ = កែមព្រះករ
  • ចិញ្ចើម = ព្រះភូមោ, ព្រះភមុកា
  • ចិញ្ចៀន = ព្រះទម្រង់
  • ចិត្ត = ព្រះហឫទ័យ
  • ចិត្តជា (បាត់ខឹង) = ទ្រង់ក្សាន្តព្រះហឫទ័យ
  • ចូលចិត្ត = ទ្រង់សន្និដ្ឋាន
  • ចែងថ្ងៃ = ព្រះខុទ្ទកបិឡកា
  • ចៅស្រី-ប្រុស = ព្រះរាជនត្តា
  • ចំណី​បង្អែម = ព្រះឱជា
  • ចំឡក = ព្រះបស្សការ
  • ច្របាច់ = សម្ពាហណៈ
  • ច្រមុះ = ព្រះនាសា
  • ច្រូច​ទឹក = ទ្រង់ទក្សិណោទក
  • ច្រៀង = ទ្រង់គីតាភិរម្យ

_____________________________________________

៙ ឆ ៚

  • ឆត្រ = ព្រះក្លស់
  • ឆ្លាក់ = ទ្រង់រចនា
  • ឆ្អឹង = ព្រះអដ្ឋិ
  • ឆ្អឹងដងកាំបិត = ព្រះអក្ខកា

_____________________________________________

៙ ជ ៚

  • ជក់ = ទ្រង់សោយ
  • ជញ្ជឹង = ទ្រង់ព្រះវិចារណ៍
  • ជន្លួញ = ព្រះបដោទ
  • ជាន់ = ទ្រង់អក្កមៈ
  • ជណ្ដើរ = ព្រះអឌ្ឍចន្ទ
  • ជីដូន = ព្រះអយ្យិកា
  • ជីដូនទួត = ព្រះអយ្យិកាទួត
  • ជីតា = ព្រះអយ្យកោ
  • ជីតាទួត = ព្រះអយ្យកោទួត
  • ជិនឆ្អន់ = ទ្រង់និព្វិទា
  • ជុក = ព្រះមោលី
  • ជុះ​អាចម៍ = ទ្រង់ចូល​ព្រះបង្គន់ធំ
  • ជម្រះ​ធ្មេញ = ទ្រង់សោយព្រះស្ទន្ត

_____________________________________________

៙ ឈ ៚

  • ឈរ = ទ្រង់ស្ថិត
  • ឈមមុខ​ត្រង់ = ទ្រង់ឆ្ពោះព្រះភក្ត្រ
  • ឈានជើង = ស្ដេចឈានព្រះបាទ
  • ឈាម = ព្រះលោហិត
  • ឈឺ = ប្រឈួន, ទ្រង់ព្រះអាពាធ, ទ្រង់ព្រះអផាសុក
  • ឈើខ្នាត = ព្រះរាជមានៈ
  • ឈើខ្នោសអណ្ដាត = ព្រះជីវ្ហាវិសោធន៍
  • ឈើចាក់ធ្មេញ = ធ្នាក់ព្រះទន្ត, ព្រះទន្តកដ្ឋ
  • ឈើច្រត់ = ព្រះទណ្ឌៈ
  • ឈ្នួត = ព្រះវេដ្ឋនៈ
  • ឈ្លី = ទ្រង់បរិមទ្ទៈ

_____________________________________________

៙ ញ ៚

  • ញញឹម = ទ្រង់ព្រះសិតាការៈ
  • ញើស = ព្រះសេទោ

_____________________________________________

៙ ដ ៚

  • ដន្លាប់ = ព្រះក្នក់
  • ដប​កែវ = ព្រះករណ្ឌកៈ
  • ដប​តែ = ព្រះបានកោសៈ
  • ដាវ = ព្រះទម្រង់អសិ
  • ដាវ​វែង = ព្រះទម្រង់អសិដងវែង
  • ដីខ្មៅ​សរសេរ = ព្រះកាឡមត្តិកា
  • ដីស = ព្រះបុស្សមត្តិកា
  • ដឹង = ទ្រង់ជ្រាប
  • ដើមទ្រូង = ព្រះឧរា
  • ដើរ = ទ្រង់យាងព្រះបាទ
  • ដើរដំណើរ = ទ្រង់ព្រះរាជដំណើរ
  • ដេក = ទ្រង់ផ្ទំ
  • ដេកលក់ = ទ្រង់ផ្ទំស្កល់
  • ដៃ = ព្រះហស្ត
  • ដំបង = ព្រះទម្រង់គទាវុធ
  • ដំរី​សម្រាប់​គង់ = ព្រះទីន័ងគជេន្ទ្រ
  • ដោះ = ព្រះថ័ន

_____________________________________________

៙ ត ៚

  • តម = ទ្រង់ព្រហ្មចេត
  • តោក = ព្រះសុដ្ឋិការ
  • តាំង = ព្រះបីថំ
  • តែងរឿង-កាព្យ = ទ្រង់និពន្ធ
  • ត្បាល់បុក​ស្លា = ព្រះសុវណ្ណទន្ត, ស្នងព្រះទន្ត
  • ត្រកូល = រាជត្រកូល, ខត្តិយត្រកូល
  • ត្រចៀក = ព្រះស្រោត
  • ត្រា = ព្រះរាជវលញ្ឆករ
  • ត្រិះរិះ = ទ្រង់ព្រះតម្រិះ

_____________________________________________

៙ ថ ៚

  • ថើប = ទ្រង់ចុម្ពិត
  • ថ្ងាស = ព្រះនលាត
  • ថ្ងូរ = ទ្រង់អដ្ដសរៈ
  • ថ្នាំ​រក្សា​រោគ = ព្រះឱសថ
  • ថ្ពាល់ = ព្រះគណ្ឌៈ
  • ថ្លើម = ព្រះយកនៈ

_____________________________________________

៙ ទ ៚

  • ទាច = ព្រះវក្កៈ
  • ទិកោទឹក = ព្រះបានភិង្គារ
  • ទឹកកាម = ព្រះអសុចិ
  • ទឹកដោះ = ព្រះក្សីរ
  • ទឹកតែ = ព្រះបានរស
  • ទឹកត្រជាក់ = ព្រះសីតរស
  • ទឹកនោម = ព្រះមូត្រ
  • ទឹកភ្នែក = ព្រះអស្សុ
  • ទឹកមាត់ = ព្រះខេឡៈ
  • ទឹករំអិល = ព្រះលសិកា
  • ទឹកលាងអាចម៍ = ព្រះធារាបង្គន់
  • ទឹកអប់ = ព្រះសុគន្ធ
  • ទឹកអប់សម្រាប់ងូត = ព្រះសុគន្ធវារី
  • ទូ = ព្រះកុញ្ជិកកោសៈ
  • ទូកគង់ = ព្រះទឺន័ងនាវា
  • ទួញ = ទ្រង់សោក
  • ទៀន = ព្រះសិខាទីប
  • ទៅលេង = ស្ដេចប្រពាត
  • ទ្រគាក = ព្រះសុសោណី
  • ទ្រហោយំ = ទ្រង់ពិលាប
  • ទ្វារជុះ = ព្រះវច្ចមគ្គ
  • ទ្វារនោម = ព្រះបស្សាវមគ្គ

_____________________________________________

៙ ធ ៚

  • ធ្នូ = ព្រះទម្រង់កៅទណ្ឌ
  • ធាត់ = ព្រះថូលោ, មានព្រះអង្គ
  • ធូប = ព្រះធូប
  • ធ្មេញ = ព្រះទន្ត

_____________________________________________

៙ ន ៚

  • និយាយ = ទ្រងមានព្រះបន្ទូល, ទ្រង់មានព្រះតម្រាស់, ព្រះសវនីយ (ព្រះអគ្គមហេសី)
  • និយាយ​ការ = ទ្រង់មានព្រះរាជឱង្ការ
  • និយាយ​ចំពោះ, ផ្ដើម​ឡើង, និយាយ​បន្លឺ​ឲ្យដឹង = ទ្រង់ប្រារព្ធ
  • ផ្សាយ​ទូទៅ = ព្រះបន្ទូលសុរសីហនាទ
  • នោម = ទ្រង់ចូលព្រះបង្គន់តូច, ទ្រង់បន្ទោបស្សាវៈ
  • នៅ = គង់
  • នៅផ្ទះ = គង់ព្រះដំណាក់

_____________________________________________

៙ ប ៚

  • បបោសអង្អែល = ទ្រង់បរាមាស
  • បង = ព្រះរាម, ព្រះជេដ្ឋា
  • បង្គាប់ = ទ្រង់បញ្ជា
  • បង្អួច​មាន​គន្លឹះ = ព្រះសីហបញ្ជរ
  • បង្អួច​បើក​ទល់ = ព្រះកវាតា
  • បន្ទាត់ = ព្រះតន្តិ (ព្រះតន្តី)
  • បារី = ព្រះធុមវដ្ឋី, ព្រះស្រីសួង
  • បាយ = ព្រះក្រយាស្ងោយ
  • បេះដូង = ព្រះហទយៈ
  • ប្ដី = ព្រះស្វាមី, ព្រះភស្ដា
  • ប្រជុំចិញ្ចើម = ព្រះឧណ្ណាលោម
  • ប្រពន្ធ = ព្រះមហេសី, ព្រះជាយា
  • ប្រមាត់ = ព្រះបិត្តៈ
  • ប្រជ្រុយ = ព្រះតិលកា
  • ប្រឡែង (ប្រលែង) ​ឬ​លេង = ទ្រង់ក្រសាល
  • ប្រាប់ = ទ្រង់ត្រាស់
  • ប្រេង = ព្រះតេលៈ
  • ប្អូន = ព្រះអនុជ

_____________________________________________

៙ ផ ៚

  • -ផែន​ប្រាក់​ចារិក​អក្សរ​តាំង​តំណែង​យស​សេនាបតី​នូវ​ព្រះភិក្ខុ​រាជាគណៈ​ធំ = ហិរញ្ញបត្រ។
  • -ផែន​មាស​ចារិក​អក្សរ​ទាំង​ព្រះនាម​ម្ចាស់​ផែនដី​នូវ​ក្សត្រិយ៍​ទាំងពួង និង​ព្រះសង្ឃនាយក = ព្រះសុវណ្ណប័ត្រ។
  • ផើម (ស្ដេចស្រី) = ទ្រង់ព្រះគភ៌
  • ផើម (ស្ត្រី​ទាំងពួង​ជា​ម្នាង​ស្ដេច) = មានគភ៌
  • ផឹក = ទ្រង់សោយ
  • ផ្កា = ព្រះបុប្ផា
  • ផ្ចិត = ព្រះនាភី
  • ផ្ដាសាយ = ទ្រង់ព្រះបិនាសា
  • ផ្តិល = ព្រះស្រាពក៍
  • ផ្នត់​ជង្គង់ = ផ្នត់ព្រះជានុ
  • ផ្ទះ = ព្រះទីន័ងដំណាក់
  • ផ្លិត​កោង = ព្រះវីជនី
  • ផ្លិត​ដង​ង = ព្រះពាតវីជនី
  • ផ្លិត​ស្លឹក​ត្នោត = ព្រះតាលប័ត្រ
  • ផ្លិត​ស្លាប​សត្វ = ព្រះវាលវិជនី

_____________________________________________

៙ ព ៚

  • ពក = ព្រះបីឡកា
  • ពុកមាត់ = ព្រះមស្ស
  • ពងស្វាស = ព្រះអណ្ឌៈ
  • ពាន = ព្រះពាន
  • ពានស្លា = ពានព្រះស្រី
  • ពិតាន = ព្រះពិតាន
  • ពូថៅ = ព្រះទម្រង់ផរសុ
  • ពូក = ព្រះសុខសេយ្យាស
  • ពែង​ផឹកទឹក = ព្រះមណិថាលកៈ
  • ពែងតែ = ព្រះបានថាលកៈ
  • ពោះ = ព្រះឧទរ
  • ពោះវៀនតូច = ព្រះអន្តគុណៈ
  • ពោះវៀនធំ = ព្រះអន្តៈ
  • ព្យាយាម = ទ្រង់ឧស្សាហ៍
  • ព្រួញ = ព្រះទម្រង់កាំសរ
  • ព្រួយចិត្ត = ព្រួយព្រះហទ័យ (ព្រួយព្រះទ័យ, ព្រួយព្រះរាជហឫទ័យ)
  • ព្រះខាន់ = ព្រះខាន់

_____________________________________________

៙ ភ ៚

  • ភាជន៍​ព្រះស្ងោយ = ព្រះសុវណ្ណភាជន៍
  • ភូមិ​មាន​ផ្ទះ​ដាក់​ស្វេតច្ឆត្រ = ព្រះបរមរាជវាំង
  • ភូមិ​មាន​ផ្ទះ​ឥត​ស្វេតច្ឆត្រ = ព្រះរាជនិវេសន៍
  • ភូមិ​ស្ដេច​ទី​ព្រះអង្គ​ម្ចាស់​គង់ = វាំង
  • ភួយ = ព្រះឧណ្ហសុភាក់
  • ភ្នែក = ព្រះនេត្រ
  • ភ្នែកគោ = ព្រះគោប្ផកៈ
  • ភ្លេច = ទ្រង់សម្មោសា

_____________________________________________

៙ ម ៚

  • មកុដ = ព្រះមកុដ
  • មា​ ឬ​អាពុក​ធំ​ខាង​អាពុក = ព្រះបិតុលា
  • មាត់ = ព្រះឱស្ឋ
  • មុខ = ព្រះភក្ត្រ
  • មុង = ព្រះសុកល់ប្រសើរ
  • មុន (រោគ) = ព្រអសា
  • មួក = ព្រះមាលា
  • មើល = ទ្រង់ទត
  • មេជើង = ព្រះអង្គុដ្ឋបាទ
  • ម្ដាយ​ជា​ស្ដេច​ទី​ព្រះអង្គម្ចាស់ = ព្រះមាតា
  • ម្ដាយ​ជា​សាស្ត្រ​កូន​ជា​ស្ដេច​ទ្រង់​រាជ្យ = សម្ដេចព្រះរាជជននី
  • ម្ដាយ​ជា​ស្ដេច​កូន​ជា​ស្ដេច​ទ្រង់រាជ្យ = សម្ដេចព្រះវររាជជននី
  • ម្ដាយមីង​ខាង​អាពុក = ព្រះបិតុច្ឆា
  • ម្ដាយមីង​ខាង​ម្ដាយ = ព្រះមាតុច្ឆា
  • ម្រាម​កណ្ដាល​ដៃ = ព្រះមជ្ឈិមមង្គុលី
  • ម្រាម​កូនជើង = ព្រះអនុជបាទ
  • ម្រាម​កូនដៃ = ព្រះអនុជង្គុលី
  • ម្រាមជើង​កណ្ដាល = ព្រះមជ្ឈិមបាទ
  • ម្រាមនាង​ជើង = ព្រះកនិដ្ឋបាទ
  • ម្រាម​នាងដៃ = ព្រះកនិដ្ឋង្គុលី
  • ម្រាម​មេដៃ = ព្រះអង្គុដ្ឋង្គុលី
  • ម្លូ​បាយ = ព្រះស្រីសន្លឹក
  • ម្លូ​លឿង = ព្រះស្រីបណ្ឌា
  • ម្សៅ = នួនព្រះភក្ត្រ
  • ម្សៅ​រមៀត = ព្រះហលិទ្ទចុណ្ណ
  • ម្ហូប = ព្រះឱជារស

_____________________________________________

៙ យ ៚

  • យំ = ទ្រង់ព្រះកន្សែង

_____________________________________________

៙ រ ៚

  • រទេះ = ព្រះទីន័ងរាជរថ
  • របស់​ទ្រព្យ​ស្ដេច​ទ្រង់រាជ្យ = ព្រះរាជទ្រព្យ
  • របស់​ទ្រព្យ​ស្ដេច​ទី​ព្រះអង្គម្ចាស់​និង​​អ្នកអង្គម្ចាស់ = ព្រះធនទ្រព្យ
  • រង = ព្រះសថា
  • រង​ដាក់គ្រឿង​តែ = ព្រះបានភាជន៍
  • រង​ដាក់គ្រឿង​បូជា = ព្រះសក្ការភាជន៍
  • រាប់អាន = ទ្រង់ព្រះមេត្តា
  • រាស្ត្រ​ជា​ម្ដាយ​ក្សត្រ​ទី​ព្រះអង្គម្ចាស់ = ព្រះមាតា
  • រួម​ប្រវេណី = ទ្រង់ព្រះសយុម្ពរ, សយម្ពរ
  • រោង​សំណាក់ = ព្រះពន្លា
  • រោង​ទទួល​ភ្ញៀវ = ព្រះរាជរោង
  • រោមក្លៀក = ព្រះលោមកច្ឆៈ
  • រោមភ្នែក = ព្រះលោមនេត្រ
  • រោម​អស់ទាំង​ខ្លួន = ព្រះលោមា
  • រាំ = ទ្រង់ព្រះនច្ចា

_____________________________________________

៙ ល ៚

  • លុប ឬ​លាង = ទ្រង់ស្រប់
  • លម = ព្រះថវិកា
  • លាជ = ព្រះលាជ
  • លេងល្បែង​ផ្សេងៗ = ទ្រង់ក្រសាល, ទ្រង់កីឡា
  • លំពែង = ព្រះទម្រង់អសុឡី
  • វធម្មតា = ព្រះវ
  • វរចនា = ព្រះទីន័ងសិរិកា
  • វាយ = ទ្រង់ព្រះរាជទណ្ឌ
  • វាវ = ព្រះកិលោមកៈ
  • វែក​រាប់បាត្រ = ស្នងព្រះហស្ត
  • វាំងនន = ព្រះសាណិយា
  • វ៉ែនតា = ស្នងព្រះនេត្រ

_____________________________________________

៙ ស ៚

  • សក់ = ព្រះកេសា
  • សម = ស្នងព្រះអង្គុលា
  • សលៀង = ព្រះសលៀង, ព្រះរាជយាន
  • សរសេរ = ទ្រង់លិខិត
  • សើច = ទ្រង់ព្រះសម្រួល
  • សរសៃ = ព្រះនហារូ
  • ស៊ង = ព្រះសុពណ៌កោស
  • សង្វារ = ព្រះកេយុរា
  • សង្ស័យ = ទ្រង់វិចិកិច្ឆា
  • សន្លប់ = ទ្រង់ព្រះវិសញ្ញី
  • សន្លាក់​កដៃ = ព្រះសន្ធិករ
  • សារពើ​បន្លែ = បន្លែព្រះស្ងោយ
  • សារពើ​អន្លក់ = អន្លក់ព្រះស្ងោយ
  • សាច់ = សាច់ព្រះស្ងោយ
  • សាច់ធ្មេញ (អញ្ចាញធ្មេញ) = អញ្ចាញព្រះទន្ត
  • សិតសក់ = ទ្រង់សិតព្រះកេសា
  • ស៊ី = ទ្រង់សោយ
  • សួត = ព្រះបប្ផាសៈ
  • -សេចក្ដី​ដែល​ម្ចាស់​ដែនដី​តាំង​ទុក​ឲ្យ​មហាជន​ប្រព្រឹត្ត​តាម = ព្រះរាជបញ្ញាត្តិ។
  • -សេចក្ដី​ដែល​ម្ចាស់​ផែនដី​តែង​ដោយ​ព្រះអង្គ​ឯង = ព្រះរាជនិពន្ធ។
  • -សេចក្ដី​បម្រាម​ឬ​បង្គាប់​ដល់​ខ្ញុំ​រាជការ​ឬ​អាណា​ប្រជាជន = ព្រះរាជប្រកាស។
  • សេះគង់ = ព្រះទីន័ងអស្សតរ
  • ស៊ែ = ព្រះកសា
  • សម្ដី = ព្រះរាជតម្រាស់

-សំបុត្រ​ធម្មតា​ដែល​ប្រើ​ទៅ​មក​រក​គ្នា ឬ​ថ្វាយ​ម្ចាស់ផែនដី​និង​ក្សត្រិយ៍​ទាំងពួង = ចុតហ្មាយ។

-សំបុត្រ​បុគ្គល​គ្រង​នគរ​ប្រទេស​រាជ = អក្សរសារ។

-សំបុត្រ​បុគ្គល​គ្រង​ប្រទេស​ឯករាជ្យ មាន​អំណាច​ដូច​ក្សត្រិយ៍​ម្ចាស់ផែនដី​ប្រើ​ចេញ​ទៅ​ប្រទេស​ក្រៅ = សុភអក្សរសារ។

-សំបុត្រ ​មេទ័ព ឬ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​ហ្លួង​នូវ​ចៅហ្វាយស្រុក​ក្រមការ​ខេត្ត​ធ្វើ​ទៅ​ថ្វាយ​ ម្ចាស់ផែនដី ឬ​សេនាបតី​អំពី​រាជការ​ផ្សេងៗ = សំបុត្របក។

-សំបុត្រ​ម្ចាស់ផែនដី​ចេញ​ឲ្យ​ដឹង​ទូទៅ​គ្រប់គ្នា = ព្រះរាជឱង្ការ​នូវ​ព្រះបន្ទូល​សុរសីហនាទ។

-សំបុត្រ​ម្ចាស់ផែនដី​ផ្ញើ​ទៅ​មក​ដល់​ម្ចាស់ផែនដី​ដូចគ្នា = ព្រះបរមរាជសាសន៍។

-សំបុត្រ​ម្ចាស់ផែនដី ទ្រង់​សរសេរ​ដោយ​ព្រះហស្ត​ឯង​ពុំ​មែន​ជា​ផ្លូវ​រាជការ = ព្រះបរមរាជហត្ថលេខា។

-សំបុត្រ​ម្ចាស់ផែនដី ទ្រង់​សរសេរ​ដោយ​ព្រះហស្ត​ឯង​ក្នុង​កិច្ចរាជការ = ព្រះរាជឱង្ការលេខា។

-សំបុត្រ​រាជការ​ឲ្យ​កាន់​ទៅ​កោះ​មនុស្ស​ឬ​កេណ្ឌ​រាស្ត្រ​ឲ្យ​ធ្វើការ​ផ្សេងៗ = ហ្មាយ។

-សំបុត្រ​សរសេរ​សូម​បើក​របស់​ផ្សេងៗ ឬ​ធ្វើ​សេចក្ដី​ទុក​ថ្វាយ​ម្ចាស់ផែនដី = ដីកា។

-សំបុត្រ​សេនាបតី​ឬ​មេទ័ព ឬ​ព្រះរាជអាជ្ញា​ហ្លួង = ទងត្រា។

-សំបុត្រ​ព្រះ​រាជជននី ឬ​សម្ដេច​ព្រះអគ្គមហេសី = ព្រះរាជសវនីយលេខា។

-សំបុត្រ​សម្ដេច​ឧភយោរាជ, ព្រះ​ឧបរាជ​ប្រើ​ជា​ធម្មតា = ព្រះរាជបន្ទូលលេខា។

-សំបុត្រ​សម្ដេច​ឧភយោរាជ, ព្រះ​ឧបរាជ​ធ្វើ​ទៅ​ថ្វាយ​ម្ចាស់ផែនដី​ដទៃ​ក្រៅ = ព្រះបវររាជសាសន៍។

-សំបុត្រ​អគ្គមហាសេនាបតី ឬ​មេទ័ព​ធំ = សារត្រា។

  • សម្បុរ = ព្រះឆវី
  • សំបោរ = ព្រះសិង្ឃានិកា
  • សំពត់ = ព្រះពស្ត្រ
  • សំពត់​ងូតទឹក = ព្រះឧទកសាដក, សុក្ខសាដក
  • សំពត់​ចាប់​ទឹក = ព្រះតេមិយសាដក
  • សំពត់​អង្កាញ់ = ព្រះបព្វកៈ
  • សម្រាលកូន = ទ្រង់ប្រសូត, ទ្រង់សម្ភព
  • សម្លក់ = ទ្រង់ឱលោកនៈ
  • សម្លឹង = ទ្រង់ឧលោកនៈ
  • សំឡេង = ព្រះសុរសៀង
  • ស្គម = ព្រះកីសោ
  • ស្ងៀម = ទ្រង់តុស្នី
  • ស្ដោះ = ទ្រង់នុដ្ឋហា
  • ស្ទាប = ទ្រង់អាមសនៈ
  • ស្និត (ក្រាស​ធ្មេញ​ល្អិត) = ព្រះសម្អាងកេសា
  • ស្បែក = ព្រះតចៈ
  • ស្បែកជើង = ព្រះសុពណ៌បាទ
  • ស្បៃ​ជ្រលក់​ទឹក = ព្រះសីតសុភាក់
  • ស្បៃ​ដណ្ដប់ = ព្រះសុភាក់
  • ស្ពាយឆៀង = ទ្រង់ព្រះសោវត្ថិកា
  • ស្មងជើង = ព្រះជង្ឃ
  • ស្មា = ព្រះអង្សា
  • ស្រឡាញ់ = ទ្រង់​សព្វព្រះរាជហឫទ័យ
  • ស្រា = ព្រះចណ្ឌរស
  • ស្រេក = ទ្រង់បិបាសា
  • ស្រែង = ព្រះកិលាសៈ
  • ស្រោមជើង = ព្រះសុពណ៌កោសបាទ
  • ស្លាក្រក = ព្រះស្រីខណ្ឌក៍
  • ស្លាជីគ្រប (ស្លាជីប) = ព្រះបិធាន
  • ស្លា​ខ្ចី = ព្រះស្រីហរិត
  • ស្លាតម្ពុល = ព្រះស្រីតម្ពុល
  • ស្លា​បុក = ព្រះស្រីចុណ្ណៈ
  • ស្លាស្លឹង = ព្រះស្រីសុក្ខ
  • ស្លាបប៉ាកកា = ព្រះគរុកំ
  • ស្លាបប្រចៀវ = ព្រះវង្សកុបាត
  • ស្លាបព្រា = ស្នងព្រះអង្គុលី
  • ស្លាប់ (លោកសង្ឃ) = អនិច្ចកម្ម
  • ស្លាប់ (ស្ដេច​ទ្រង់រាជ្យ) = សោយព្រះទិវង្គត
  • ស្លាប់ (ស្ដេច​ទី​ព្រះអង្គម្ចាស់) = សុគត
  • ស្លាប់ (ស្ដេច​ទី​អ្នកអង្គម្ចាស់) = ក្ស័យព្រះជន្ម
  • ស្លាប់ (អគ្គមហេសី) = សោយព្រះវិលាល័យ
  • ស្លេស្ម = ព្រះសេម្ហៈ
  • ស្វេតច្ឆត្រ = ស្វេតច្ឆត្រ
  • ស្អូច = ព្រះកិបិលកា

_____________________________________________

៙ ហ ៚

  • ហិត = ទ្រង់ឃាយី
  • ហឹប = ព្រះមញ្ជូសា
  • ហឺត = ព្រះសាសរោគ
  • ហែម​ស្លា​ព្រះពរ = ស្រាពក៍ព្រះស្រី

_____________________________________________

៙ អ ៚

-អក្សរ​ក្សត្រិយ៍​ខត្តិយត្រកូល​ផង​ទាំងពួង = ឡាយព្រះហស្តលេខា។

-អក្សរ​ម្ចាស់ផែនដី​ទ្រង់​សរសេរ ដោយ​ព្រះហស្ត​ឯង​ទុកជា​ចំណាំ​នៃ​ព្រះអង្គ = ព្រះរាជហត្ថលេខា។

  • អង្គុយ = ទ្រង់គង់, ទ្រង់និសីទនាការ
  • អង្អែល = ទ្រង់បរាមាសៈ
  • អណ្ដាត = ព្រះជីវ្ហា
  • អផ្ទង់ = ព្រះសិទ្ធលិង្គរោគ
  • អផ្ទាញ = ព្រះរោគសិទ្ធលិង្គ
  • អំបែងក្បាល = ព្រះមត្ថកៈ
  • អាណិត = ទ្រង់ព្រះករុណា
  • អាចម៍ = ព្រះករីសៈ
  • អាចម៍ច្រមុះ = ព្រះឃានមលៈ
  • អាចម៍រុយ (ប្រជ្រុយ) = ព្រះកាឡកៈ
  • អាជ្ញា = ព្រះរាជអាជ្ញា
  • អាវ = ព្រះភូសា
  • អុតធំ = ព្រះគណ្ឌរោគ
  • អុតស្វាយ = ព្រះគណ្ឌយា
  • ឧស្សាហ៍ = ព្រះឧស្សាហ៍
  • ឪពុកធំ ឬ​មា​ខាងម្ដាយ = ព្រះមាតុលា
  • ឱប = ទ្រង់អាលិង្គនៈ
  • អំពល់​ចិត្ត = ទ្រង់អនីឃៈ

ប្រភព​ពី Cambodiadocument

ក៏មាន​ជា​វចនានុក្រម online ផងដែរ​ នៅទីនេះ