វិស្វកម្ម

ដោយវិគីភីឌា

វិស្វកម្ម​ជា​មុខ​វិជ្ជា​សិក្សា សិល្បៈ សមត្ថភាព និង វិជ្ជាជីវៈ​ដែល​ប្រើ​ប្រាស់​ចំនេះ​ដឹង​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ គណិត​វិទ្យា សេដ្ឋកិច្ច សង្គម​កិច្ច និង ការ​អនុវត្ត​ជាក់​ស្ដែង​ដើម្បី​​គ្រោង និង​បង្កើត​សំនង់ ម៉ាស៊ីន សំភារៈ ប្រព័ន្ធ រូប​ធាតុ និង​ស្វ័យ​ប្រវត្តិកម្ម​ដែល​គាំ​ទ្រ​ការ​រស់​នៅ​របស់​មនុស្ស​​ប្រកប​ដោយ​សុវត្ថិភាព។

វិស្វករ​ជា​អ្នក​មាន​ចំនេះ​ដឹង និង ប្រើ​ប្រាស់​វិស្វកម្ម​នេះ​ក្នុង​អាជីព​របស់​ខ្លួន​ដែល​អាច​បែង​ចែក​ជា​តួនាទី​និង​ឋានៈ​​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា។ ការ​សិក្សា​ផ្នែក​វិស្វកម្ម​អាច​ចែក​ចេញ​ជា​ជំនាញ​តូចៗ​​ជា​ច្រើន​ទៀត​ អាស្រ័យ​ទៅ​តាម​ការ​អនុវត្ត និង វិស័យ​បច្ចេក​វិទ្យា​ពិសេសៗ។

មាតិកា

ប្រវត្តិ [កែប្រែ]

​មូលដ្ឋាន​នៃ​ពាក្យ​វិស្វកម្ម កើត​មាន​​តាំង​ពី​សម័យ​បុរាណ​នៅ​ពេល​ដែល​មនុស្ស​អាច​បង្កើត​ម៉ាស៊ីន​ងាយ​​ដូច​ជា រ៉ក ដៃ​ឃ្នាស់ និង កង់។ របក​គំហើញ​ទាំង​នេះ បង្ហាញ​ពី​និយមន័យ​បច្ចុប្បន្ន​នៃ​ពាក្យ​វិស្វកម្ម​ក្នុង​ការ​កែច្នៃ​គោលការណ៍​នៃ​ទ្រឹស្ដី​មេកានិច​ដើម្បី​បង្កើត​ឧបករណ៍ និង សំភារៈ​​ថ្មីៗ​សំរាប់​ជួយ​ការងារ​មនុស្ស។

បច្ចុប្បន្ន វិស្វកម្ម​ក្លាយ​មក​ពី​ពាក្យ​វិស្វករ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ១៣២៥ សំដៅ​លើ​​អ្នកសាង​សង់​ម៉ាស៊ីន​ក្នុង​វិស័យ​យោធា។ ម៉ាស៊ីន​មាន​អត្ថន័យ​ដើម​ត្រឹមតែ​ជា​ម៉ាស៊ីន​យោធា​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ ប្រភព​ពីភាសា​ឡាតាំង "ingenium" (c. 1250) មាន​ន័យ​ថា «​innate quality, especially mental power, hence a clever invention»។

ក្រោយ​មក​ទៀត​ ផលិត​កម្ម​ក្នុង​វិស័យ​ស៊ីវិល​​បាន​ប្រែ​ក្លាយជា​មុខ​វិជ្ជា​បច្ចេក​ទេស​មួយ​ច្បាស់​លាស់ ពាក្យ «វិស្វកម្ម​ស៊ីវិល» ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​សំរាប់​​​ញែក​ផ្ដាច់​ចេញ​ពី​សំនង់​គំរោង​យោធា​ និង មុខវិជ្ជា​ដទៃ​ទៀត​​នៃ​វិស្វកម្ម​យោធា។

មែកធាង​នៃ​វិស្វកម្ម [កែប្រែ]

វិស្វកម្ម​ ជា​មុខ​វិជ្ជា​មួយ​ដែល​ធំធេង ហើយ​ត្រូវ​បាន​បំបែក​ជា​​ជំនាញ​តូចៗ​ថែម​ទៀត​​ ដោយ​យោង​ទៅ​តាម​វិស័យ​នៃ​ការ​អនុវត្ត។ ទោះ​បី​វិស្វករ​ត្រូវ​បាន​​បង្វឹក​ឱយ​មាន​ចំនេះ​ដឹង​នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​តែ​មួយ​យ៉ាង​ច្បាស់​លាស់​ក៏​ដោយ ​វិស្វករ​នោះ​អាច​នឹង​ត្រូវ​ធ្វើ​ការ​​ក្នុង​វិស័យ​ផ្សេងៗ​ទៀត​ ដោយតំរូវ​ទៅ តាម​លក្ខខ័ណ្ឌ​ការងារ។ មែក​ធាង​បួន​ធំៗ​នៃ​វិស្វកម្ម​មាន​ដូច​ខាង​ក្រោម៖

  • វិស្វកម្ម​គីមី – ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ទ្រឹស្ដី​មូលដ្ឋាន​នៃ​គីមី​វិទ្យា​ដើម្បី​ដំនើរ​ការ​​ផលិតកម្ម​គីមី​ក្នុង​ទ្រង់​ទ្រាយ​ធំ ក៏​ដូច​ជា​​ស្វែង​រក​រូបធាតុ​ និង ឥន្ធនៈ​ថ្មីៗ។
  • វិស្វកម្ម​ស៊ីវិល – សិក្សា​ និង សាងសង់​ស្ថាប័ន​ឯកជន និង សាធារណៈ ដូច​ជា​ហេដ្ឋារនា​សម្ព័ន្ធ (ផ្លូវ​ថ្នល់, ផ្លូវ​ដែក, ធារាសាស្ត្រ និង​ប្រព័ន្ធ​សំអាត​ទឹក) ស្ពាន និង សំនង់។
  • វិស្វកម្ម​អគ្គិសនី – មុខវិជ្ជា​ទូលាយ​ដែល​សិក្សា​អំពី​ប្រព័ន្ធ​អគ្គិសនី​និង​អេឡិច​ត្រូនិច​ដូច​ជា សៀគ្វី​អគ្គិសនី generator ម៉ូទ័រ​អគ្គិសនី សំភារៈ​អេឡិច​ត្រូម៉ាញ៉េទិច និង អេឡិច​ត្រូ​មេកានិច optoelectronic devices, ប្រព័ន្ធ​កុំព្យូទ័រ, ទូរគមនាគមន៍ និង អេឡិច​ត្រូនិច
  • វិស្វកម្ម​មេកានិច – សំនង់​ប្រព័ន្ធ​​មេកានិច​ដូច​ជា ប្រព័ន្ធ​ផ្គត់​ផ្គង់​ថាមពល, ផលិតផល​អវកាស, យុទ្ធភ័ណ្ឌ, ម៉ាស៊ីន​​ដឹក​ជញ្ជូន, compressors, ប្រព័ន្ធ​បញ្ជូន​ចលនា (power train), ប្រព័ន្ធ​ស៊ីនេម៉ាទិច, បច្ចេក​វិទ្យា​សុញ្ញាកាស, និង រំញ័រ។

ជំនាញ​ថ្មីៗ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​​ដោយ​រួម​ផ្សំ​ជាមួយ​វិស័យ​មូលដ្ឋាន​ខាង​លើ​នេះ។ គេ​មិន​អាច​កំនត់​​ថា​មុខ​វិជ្ជា​ថ្មី​ជា​មែក​ធាង​វិស្វកម្ម​ដាច់​ដោយ​ឡែក​ពី​មែក​ធាង​ដើម ឬ ក៏​ជា​ផ្នែក​មួយ​បាន​ឡើយ​ដោយ​សារ​បច្ចុប្បន្ន​មាន​សាកល​វិទ្យាល័យ​ជាច្រើន​ចាប់​ផ្ដើម​បើក​មហា​វិទ្យាល័យ​របស់​ខ្លួន​ដែល​ផ្ដោត​ និង ពង្រីក​​ខ្លឹម​សារ​របស់​ខ្លួន​ឱយ​កាន់​តែ​ទូលាយ។

ជំនាញ​ទាំង​នេះ​​តំរូវ​ឱយ​មាន​ការ​សិក្សា​​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា​​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​​ទ្រឹស្ដី​វិទ្យាសាស្ត្រ​ទៅ​ក្នុង​វិស័យ​របស់​ខ្លួន ដូច​ជា​​មុខ​វិជ្ជា​ រូបវិទ្យា គីមីវិទ្យា និង គណិត​វិទ្យា។

វិធីសាស្ត្រ [កែប្រែ]

តួនាទី​ក្នុង​សង្គម [កែប្រែ]

ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​មុខ​វិជ្ជា​ដទៃ [កែប្រែ]

អំនាន​បន្ថែម [កែប្រែ]

ឯកសារយោង [កែប្រែ]

អាន​បន្ត [កែប្រែ]

តំណ [កែប្រែ]

ទំព័រគំរូ:Philosophy of science