ភាសាខ្មែរ

ដោយសព្វវចនាធិប្បាយសេរីវិគីភីឌា

ភាសាខ្មែរ
ប្រទេសនិយាយ	ប្រទេសកម្ពុជា, វៀតណាម, ថៃ, ចិន, សហរដ្ឋអាមេរិក, បារាំង, កាណាដា, អូស្រ្តាលី
តំបន់	អាស៊ីអាគ្នេយ៍
ចំនួនអ្នកនិយាយ	១៥៧០ ~ ២១៦០ម៉ឺននាក់
លំដាប់លេខ
ក្រុមភាសា	ក្រុមភាសាអូស្រ្តូអាស៊ី មន-ខ្មែរ មន-ខ្មែរខាងកើត ភាសាខ្មែរ
មុខងារជាផ្លូវការ
ភាសាផ្លូវការនៅ	កម្ពុជា
គ្រប់គ្រងដោយ
កូដភាសា
ISO 639-1	km
ISO 639-2	khm
ISO/DIS 639-3	khm (ខ្មែរកណ្តាល) kxm (ខ្មែរខាងជើង）
SIL	KMR

ឬខេមរភាសា គឺជាភាសារបស់ ប្រជារាស្ត្រខ្មែរ ។ ភាសាសំស្ក្រឹត និងភាសាបាលីបាន​ជួយបង្កើតខេមរភាសា ព្រោះភាសាខ្មែរបានខ្ចីពាក្យច្រើនពីភាសាអស់នោះ។​ភាសាខ្មែរមានអក្សរក្រមវែងជាងគេនៅលើផែនដី។​ វាជាភាសាមួយដ៏ចំណាស់​ ដែលប្រហែលជាមានដើមកំណើតតាំងតែពី​ ២០០០ឆ្នាំមុនមកម៉្លេះ។ ភាសាខ្មែរមានអនុភាពលើភាសាថៃ និងភាសាឡាវ​ភាសានោះបានខ្ចីពាក្យច្រើនណាស់ពីភាសាខ្មែរដែលពួកអឺរ៉ុបស្មានថាវានៅក្នុងក្រុមភាសាដូចគ្នា។ ភាសានោះគឺជារបស់ក្រុមភាសាថៃក្រាដៃនិងភាសាខ្មែរនៅក្រុមភាសាមនខ្មែរជាមួយភាសាមន និងភាសាវៀតណាម ដែលទាក់ទងភាសាសំស្រ្កឹត។

មាតិកា ១ អក្សរ ១.១ ព្យញ្ជនៈ​ ១.២ ជើងរបស់ព្យញ្ជនៈ ២ មុខងាររបស់ព្យញ្ជនៈ ២.១ ស្រៈនិស្ស័យ ២.២ ស្រៈសម្លេងស្មើគ្នា ២.៣ ស្រៈពេញតួ ២.៤ លេខ ២.៥ បន្ថែម ៣ ចំណោទលេខ ៤ ពាក្យបរទេស ៤.១ ភាសាបារាំង ៤.២ ភាសាអង់គ្លេស

[កែប្រែ] អក្សរ

​ភស្តុតាងមួយដែលបង្ហាញអំពីការប្រើតួអក្សរខ្មែរ គឺនៅក្នុងសិលាចារឹកវ៉ូកាញប្រទេសវៀតណាមខាងត្បូង​ដែលក្នុងសិលាចារឹកនោះមានចុះកាលបរិច្ឆេទ​ឆ្នាំ៦១១។

[កែប្រែ] ព្យញ្ជនៈ​

ក	ខ	គ	ឃ	ង
ច	​ឆ	ជ	ឈ	ញ
ដ	ឋ	ឌ	ឍ	ណ
ត	ថ	ទ	​ ធ	ន
ប	ផ	ព	ភ	ម
យ	រ	ល	វ	ស
ហ	ឡ	អ

[កែប្រែ] ជើងរបស់ព្យញ្ជនៈ

ក្ក	ខ្ខ	គ្គ	ឃ្ឃ	ង្ង
ច្ច	​ឆ្ឆ	ជ្ជ	ឈ្ឈ	ញ្ញ
ដ្ដ	ឋ្ឋ	ឌ្ឌ	ឍ្ឍ	ណ្ណ
ត្ត	ថ្ថ	ទ្ទ	​ធ្ធ	ន្ន
ប្ប	ផ្ផ	ព្ព	ភ្ភ	ម្ម
យ្យ	រ្រ	ល្ល	វ្វ	ស្ស
ហ្ហ	ឡ	អ្អ

[កែប្រែ] មុខងាររបស់ព្យញ្ជនៈ

• ជាព្យញ្ជនៈដើម

• កាត់ ខាន គាស់ ឃើញ, ក ខ គ ឃ​ ជាព្យញ្ជនៈដើម
• ជាព្យញ្ជនៈសង្កត់
• កាត់ ខាន គាស់ ឃើញ, ត​ ន ស ញ ជាព្យញ្ជនៈសង្កត់

[កែប្រែ] ស្រៈនិស្ស័យ

អា	អិ	អី	អឹ	អឺ	​អុ	អូ	អួ
អើ	អឿ	អៀ	អេ	អែ	អៃ	អោ
អៅ	អុំ	អំ	អាំ	អះ	អិះ	អុះ
អេះ	អោះ

[កែប្រែ] ស្រៈសម្លេងស្មើគ្នា

អៃ=អ័យ អេយ្យ

• កៃ ដៃ ចៃ ហៃ ខៃ
• គៃ លៃ មៃ រៃ វៃ ទៃ
• ច័យ វិស័យ សម័យ អាយុខ័យ
• ន័យ ជ័យ វ័យ ហទ័យ
• អធិបតេយ្យ=អធិបតៃយ៍ ប្រជាធិបតេយ្យ =ប្រជាធិបតៃយ៍ ធម្មាធិបតេយ្យ =ធម្មាធិបតៃយ៍

អាំ=អម្ម អ័ម

• កាំ ចាំ ដាំ
• មាំ គាំ លាំ រាំ
• កម្ម ចម្ម សម្មាទិដ្ឋិ អម្ម កម្ពុជា
• ធម្ម គម្ម

[កែប្រែ] ស្រៈពេញតួ

អា	ឥ	ឦ	ឧ	ឧុ	ឪ	ឫ
ឬ	ឭ	ឮ	ឯ	ឰ	ឱ	ឩិ៏

[កែប្រែ] លេខ

០	១	២	៣	៤	៥
៦	៧	៨	៩

[កែប្រែ] បន្ថែម

ញ៉

អ់

អ៊

[កែប្រែ] ចំណោទលេខ

• បូក (+)
• ដក ( − )
• សើ្ម (=)
• គុណ (x)
• ចែក (/)
• ធំជាង (>)
• តូចជាង(<)
• ធំជាងឬស្មើ
• តូចជាង​ឬ​ស្មើ

[កែប្រែ] ពាក្យបរទេស

នៅក្នុងភាសាខ្មែរមានពាក្យខ្លះក្លាយមកពីភាសាដូចទៅ​​៖

[កែប្រែ] ភាសាបារាំង

ពាក្យមកពីភាសាបារាំង

• កាហ្វេ ដែលក្លាយមកពី café។
• ម៉ូតូ ដែលក្លាយមកពី moto។
• កុងតាក់ ដែលក្លាយមកពី "contact"។

[កែប្រែ] ភាសាអង់គ្លេស

ពាក្យមកពីភាសាអង់គ្លេស

• ម៉ាស៊ីន ដែលក្លាយមកពី machine។
• កុំព្យូទ័រ ដែលក្លាយមកពី computer។
• មីទិង ក្លាយមកពី​meeting។