សញ្ញាណត្រីកោណខុនវេ

ដោយវិគីភីឌា

ក្នុងធរណីមាត្រ សញ្ញាណត្រីកោណខុនវេ (Conway triangle notation)ដែលត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមលោក ចន ហរតុន ខុនវេ(John Horton Conway) អនុញ្ញាតអោយអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រនៃត្រីកោណមួយ ត្រូវដាក់ជាលក្ខណៈពិជគណិត ។ គេអោយត្រីកោណដែលមានជ្រុង a, b និង c ហើយមានមុំក្នុងA, B និង C រៀងគ្នា ។ សញ្ញាណត្រីកោណខុនវេ សំដែងដោយ


 S = bc \sin A = ac \sin B = ab \sin C \,

ដែល S = 2 × ជាផ្ទៃនៃត្រីកោណ ហើយ : S_\varphi = S \cot \varphi  \,

ជាពិសេស


 S_A = S \cot A = bc \cos A= \frac {b^2+c^2-a^2} {2}\,
 S_B = S \cot B = ac \cos B= \frac {a^2+c^2-b^2} {2}\,
 S_C = S \cot C = ab \cos C= \frac {a^2+b^2-c^2} {2}\,
 S_\omega = S \cot \omega = \frac {a^2+b^2+c^2} {2}\,      ដែល  \omega \,ជាមុំប៊្រូកាត(Brocard angle)។
 S_{\frac {\pi} {3}} = S \cot {\frac {\pi} {3}} = S \frac {\sqrt 3}{3} \,
 S_{2\varphi} = \frac {S_\varphi^2 - S^2} {2S_\varphi} \quad\quad S_{ \frac {\varphi} {2}} = S_\varphi + \sqrt {S_\varphi^2 + S^2} \,    ចំពោះតំលៃរបស់    \varphi   ដែល    0 < \varphi < \pi \,
 S_{\vartheta + \varphi} = \frac {S_\vartheta S_\varphi - S^2} {S_\vartheta + S_\varphi} \quad\quad S_{\vartheta - \varphi} = \frac {S_\vartheta S_\varphi + S^2} {S_\varphi - S_\vartheta}  \,

ដូច្នេះ

 \sin A = \frac {S} {bc} = \frac {S} {\sqrt {S_A^2 + S^2}} \quad\quad \cos A = \frac {S_A} {bc} = \frac {S_A} {\sqrt {S_A^2 + S^2}} \quad\quad \tan A = \frac {S} {S_A}  \,

លក្ខណៈសំខាន់ខ្លះៗ

 \sum_\text{cyclic} S_A = S_A+S_B+S_C = S_\omega \,
 S^2 = b^2c^2 - S_A^2 = a^2c^2 - S_B^2 = a^2b^2 - S_C^2 \,
 S_BS_C = S^2 - a^2S_A\quad\quad S_AS_C = S^2 - b^2S_B\quad\quad S_AS_B = S^2 - c^2S_C  \,
 S_AS_BS_C = S^2(S_\omega-4R^2) \,

ដែល R ជាកាំនៃរង្វង់ចារឹកក្រៅ ហើយ  abc = 2SR \, ​ ។

 \sin A \sin B \sin C = \frac {S} {4R^2} \quad\quad \cos A \cos B \cos C = \frac {S_\omega-4R^2} {4R^2}
 \sum_\text{cyclic} \sin A = \frac {S} {2Rr} \quad\quad \sum_\text{cyclic} \cos A = \frac {S^2-4S_\omega r^2-12Rr^3} {4Rr^3} \,    ដែល  r \, ជា កាំនៃរង្វង់ចារឹកក្នុង ហើយ     a+b+c = \frac {S} {r} \,

រូមន្តមានប្រយោជន៍ខ្លះៗ


 \sum_\text{cyclic} a^2S_A = a^2S_A + b^2S_B + c^2 S_C = 2S^2 \quad\quad \sum_\text{cyclic} a^4 = 2(S_\omega^2-S^2) \,
 \sum_\text{cyclic} S_A^2 = S_\omega^2 - 2S^2 \quad\quad  \sum_\text{cyclic} S_BS_C = S^2 \quad\quad \sum_\text{cyclic} b^2c^2 =  S_\omega^2 + S^2 \,

ឧទាហរណ៍ខ្លះដោយប្រើសញ្ញាណត្រីកោណខុនវេ

តាងD ជាចំនុចរវាងពីរចំនុច P និង Q ដែលកូអរដោនេទ្រីលីនេអ៊ែរ(trilinear coordinates)របស់វា គឺ pa : pb : pc and qa : qb : qc ។ តាង Kp = apa + bpb + cpc ហើយតាង Kp = aqa + bqb + cqc ។ នោះ D អោយដោយរូបមន្ត

 D^2= \sum_\text{cyclic} a^2S_A\left(\frac {p_a}{K_p} - \frac {q_a}{K_q}\right)^2 \,

ដោយប្រើរូបមន្តនេះ គេអាចគណនា OHដែលជាចំងាយរវាងផ្ចិតនៃរង្វង់ចារឹកក្រៅ​ និងអរតូសង់ ដូចខាងក្រោម

ចំពោះផ្ចិតរង្វង់ចារឹកក្រៅ  p_a = aS_A \, និង ចំពោះអរតូសង់  q_a = \frac {S_BS_C} {a} \,

 K_p= \sum_\text{cyclic} a^2S_A = 2S^2 \quad\quad K_q= \sum_\text{cyclic} S_BS_C = S^2 \,

ដូច្នេះ


\begin{align}
D^2 & {} = \sum_\text{cyclic} a^2S_A\left(\frac {aS_A} {2S^2} - \frac {S_BS_C} {aS^2}\right)^2 \\
& {} = \frac {1} {4S^4} \sum_\text{cyclic} a^4S_A^3 - \frac {S_AS_BS_C} {S^4} \sum_\text{cyclic} a^2S_A + \frac {S_AS_BS_C} {S^4} \sum_\text{cyclic} S_BS_C \\
& {} = \frac {1} {4S^4} \sum_\text{cyclic} a^2S_A^2(S^2-S_BS_C) - 2(S_\omega-4R^2) + (S_\omega-4R^2) \\
& {} = \frac {1} {4S^2} \sum_\text{cyclic} a^2S_A^2 - \frac {S_AS_BS_C} {S^4} \sum_\text{cyclic} a^2S_A - (S_\omega-4R^2) \\
& {} = \frac {1} {4S^2} \sum_\text{cyclic} a^2(b^2c^2-S^2) - \frac {1} {2}(S_\omega-4R^2) -(S_\omega-4R^2) \\
& {} = \frac {3a^2b^2c^2} {4S^2} - \frac {1} {4} \sum_\text{cyclic} a^2 - \frac {3} {2}(S_\omega-4R^2) \\
& {} = 3R^2- \frac {1} {2} S_\omega - \frac {3} {2} S_\omega + 6R^2 \\
& {} = 9R^2- 2S_\omega.
\end{align}

នាំអោយ

 OH = \sqrt{9R^2- 2S_\omega \,}\,