យ៉ាំងហ្គូន

ពីវិគីភីឌា
(ត្រូវបានបញ្ជូនបន្តពី Yangon)
Jump to navigation Jump to search
ចេតិយមាស ដងវិថីមួយនៅរ៉ង់ហ្គូន កំពង់ផែរ៉ង់ហ្គូន មន្ទីរពេទ្យយុាំំំំំំំំងហ្គូន

យុាំងហ្គូន (ភាសា​ភូមា​៖ ရန်ကုန်; MLCTS: rankun; សញ្ញា​សំលេង​អន្តរជាតិ​៖ [jàɴɡòʊɴ]; ក៏​ត្រូវ​បាន​ស្គាល់​ដោយ រ៉ង់ហ្គូន បកប្រែ​ជា​ចំ​ពាក្យ​៖ «​ចុង​ជម្លោះ​») គឺ​រដ្ឋធានី​ចាស់​នៃ​ភូមា និង​ទីរួមរដ្ឋ​តំបន់​យ៉ាំងហ្គូន​។ ទោះជា​រដ្ឋាភិបាល​យោធា​បាន​ផ្លាស់ប្តូរ​រដ្ឋធានី​ដល់​ទីក្រុង​ណៃពិដោ​ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ឆ្នាំ​២០០៦ យ៉ាំងហ្គូន ដោយ​ដោយចំនួនប្រជាជនជាង៧លាននាក់ ត​ជា​ទីក្រុង​ធំ​បំផុត ហើយ​មជ្ឈមណ្ឌល​ពាណិជ្ជកម្ម​សំខាន់បំផុត​។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ[កែប្រែ]

ប្រទេសភូមា ជាប្រទេសមួយដែលផ្លាស់ប្តូររាជធានីច្រើន រ៉ង់ហ្គូនត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយជនជាតិមន នៅសតវត្សរ៍ទី៦ នៃ គ.ស នៅសម័យហង្សាវត្តី នៃរាជវង្សមនទីក្រុងយុាំងហ្គូន ( រ៉ង់ហ្គូន) ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយរាជវង្ស កូបោន ក្នុងគ.ស១៧៦០ ដោយព្រះអង្គ អាឡងព្យា។ក្រុមហ៊ុន ឥណ្ឌាខាងកើតបានសាងសង់រោងចក្រនៅទីនេះនៅទសវត្សឆ្នាំ១៧៩០ នៅឆ្នាំ១៨២៣ ទីក្រុងនេះមានប្រជាជន ចំំនួន ៣មុឺននាក់ មករស់នៅ។ក្នុង អំឡុងពេលសង្គ្រាមអង់់គ្លេស - ភូមាលើកទីមួយ (១៨២៤-១៨២៦)ក្នុងរាជ្យវង្សកូបោនចក្រភពអង់គ្លេសបាន កាន់កាប់ទីក្រុងរ៉ង់ហ្គូនដោយជោគជ័យតែបន្ទាប់ពីសង្គ្រាម អង់គ្លេសនិងភូមា ទីក្រុងរ៉ង់ហ្គូនត្រូវផ្តល់ឲភូមាវិញ ក្រោមសន្ធិសញ្ញារ៉ង់ហ្គូន។ឆ្នាំ១៨៤១ ក្រុងរ៉ង់ហ្គូនត្រូវឡោមព័ទ្ធដោយកាំភ្លើង។ អង់គ្លេសកាន់កាប់ក្រុងរ៉ង់ហ្គូន នៅភូមាកំពុងស្ថិតនៅក្រោមអាណានិគមអង់គ្លេសនិងចាញ់សង្គ្រាមអង់់គ្លេនិងភូមា លើកទីពីរឆ្នាំ១៨៥២ រ៉ង់ហ្គូនបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម សេដ្ឋកិច្ចនិងនយោបាយរបស់អាណានិគមអង់គ្លេស នៅឆ្នាំ១៩២០មានការតវ៉ា ទូទាំងប្រទេសចំនួន៣លើក ប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសក្នុងឆ្នាំ១៩៣៦ ដល់១៩៣៨។រ៉ងហ្គូន បានផ្តួលរលំស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់ជប៉ុនពីឆ្នាំ១៩៤២-១៩៤៥ ទីក្រុងនេះបានក្លាយទៅជាសមរភូមិប្រយុទ្ធប្រឆាំងដើម្បីទាមទារឯករាជ្យពីពួកអាណានិគម(អង់គ្លេសនិងជប៉ុន)រ៉ង់ហ្គូនបានទទួលរងការខូចខាតយ៉ាងច្រើនក្នុងសង្គ្រាម។

នៅថ្ងៃទី៤ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៤៨ ទីក្រុងរ៉ង់ហ្គូនទទួលឯករាជ្យពីអង់គ្លេសហើយក្លាយជារដ្ឋធានីរបស់ប្រទេសភូមារហូតដល់ឆ្នាំ២០០៦ត្រូវបាន រដ្ឋាភិបាលបានផ្លាស់រដ្ឋធានីពីយិងហ្គូន ទៅ ណៃពីដោ រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

ភូមិសាស្ត្រ[កែប្រែ]

ទីក្រុងយុាំងហ្គូន មានទីតាំងស្ថិតនៅផ្នែកខាងក្រោមនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាចម្ងាយ៣០ គីឡូម៉ែត្រពីឈូងសមុទ្រ Martaban ដែលជាកន្លែងទន្លេយ៉ាំងហ្គោននិងហ្គោនីហូរ។

ទីក្រុងយុាំងហ្គូនមានអាកាសធាតុមូសុងត្រូពិច មានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើនចាប់ពីខែឧសភាដល់ខែតុលានិងរដូវប្រាំងមានរយៈពេលពីខែវិច្ឆិកាដល់ខែមេសា។

ទីក្រុងយុាំងហ្គូនជាកំពង់ផែធំជាងគេនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលមានទីតាំងនៅចំណុចប្រសព្វ ទន្លេយិនយ៉ាងហៅថាយឹង

និងទន្លេប៉ាហ្សាដុង ទីតាំងចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេបាហ្គោនាវាអាចចេញ ចូលពីកំពង់ផែនេះដោយសុវត្ថិភាព។