វរ្ម័ន

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search

ចាប់តាំពីមានប្រវត្តិសាស្ត្រមក ប្រទេសកម្ពុជាបានស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធពលនៃវប្បធ៌មឥណ្ឌា។ ដូច្នេះហើយបានជាព្រះនាមព្រះមហាក្សត្រិយ៍ខ្មែរ សុទ្ធបានតាំងឡើងជាភាសាសំស្ក្រឹត។ ឈ្មោះទាំងនោះមានលក្ខណពិសិដ្ឋ ដោយហេតុថា ចំពោះទស្សនៈបុរាណ វិញគ្រាន់តែនាំមកនូវសិរីមង្គលជោគជ័យ ឫទ្ធានុភាពដល់សន្តតិវង្សប៉ុណ្ណោះទេ ក៏ប៉ុន្តែវាជាតំណាងឲ្យភាពស័ក្កសិទ្ធិតែម្តង។ ហេតុ ដូច្នេះហើយបានជាយើងអាចឃើញ តាមសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រ នូវព្រះនាមនៃអតីតព្រះមហាក្សត្រសុទ្ធតែ បញ្ចប់នូវពាក្យថា « វ៌ម្ម ឬ វរ្ម័ន» ដូចជា រុទ្រវរ្ម័ន ស្រុតវរ្ម័ន សុរិយាវរ្ម័ន ជ័យវរ្ម័នជាដើម។ ដូច្នេះតើពាក្យថា « វរ្ម័ន» មានអត្ថន័យយ៉ាងណាទៅ? ក្នុងចំណោមឧទាហរណ៍ជាច្រើន នៅសម័យមុនអង្គរ គេឃើញមានភស្តុតាងជាសិលាចារឹក មួយចំនួន ដូចជា K ៩៦៨ ដែលបានចារឡើងនៅសតវត្សទី៦ នៃគ្រឹស្គសរាជ ដោយព្រះបាទ មហេន្ទ្រវរ្ម័ន។ វចនានុក្រមសំស្ក្រឹត -អង់គ្លេស៍បានឲ្យន័យ នៃពាក្យ «វរ្ម័ន»យ៉ាងដូច្នេះ «ខែល ឬក្បាំង ការពារនឹងសត្រូវ» រីឯពាក្យ«ជ័យ» មានន័យថា ជ័យជម្នះ ឬជ័យមង្គល» ដូច្នេះ ពាក្យ«ជ័យវរ្ម័ន=ខែលជ័យ ឬខែលការពារ ដែលផ្តល់នូវជោគជ័យ ឬជ័យជម្នះ ឬសិរីមង្គលចំពោះសន្តតិវង្ស។ ប្រការដ៏សំខាន់មួយទៀត ដែលបានលើកឡើងដោយលោកសាស្ត្រាចារ្យ ប៉ួ ឡឹវឺ ស្តីពីប្រភពនៃពាក្យ«វរ្ម័ន» ហើយដែលយើងចាត់ទុកថាជាមូលដ្ឋានមួយសមស្របបាននោះគឺ ពាក្យនេះមានប្រភពចេញពីសន្តតិវង្សឥណ្ឌាភាគខាងត្បូងជាពិសេសគឺពួក ទមិឡតែម្តង។ ម្យ៉ាងទៀត ក្នុងឯកសារចិននាសតវត្សទី ៣នៃគ្រឹស្កសករាជ ត្រូវបានសសេរថា«ហ្វាន់ ឬ ម័ន»ទៅវិញ ដោយអនុត្តិសាស្ត្រ។ ដូច្នេះពាក្យថា«វរ្ម័ន ត្រូវបានកំណត់ឡើងយ៉ាងត្រឹមត្រូវ។ រីឯផ្ទាំងសិលាចារឹកខ្មែរជាច្រើន ដែលបានចារឡើងនាចុងសតវត្សទី ៦ នៃគ្រឹស្កសករាជ ជា ភស្តុតាងមួយយ៉ាងសំខាន់ដែរ ក្នុងការបញ្ជាក់នូវចំណាស់នៃពាក្យនេះ។ សិលាចារឹករបស់ព្រះបាទមហេន្ទ្រវរ្ម័ន ដែលគេបានរកឃើញនៅខេត្ត អ៊ូ ប៊ុន នៃប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្ន បានសរសេរព្រះនាមស្តេចខ្មែរពីរព្រះអង្គ គឺ ព្រះបាទ ស្រីវីរវម៌្មណ និង ស្រីភវវម៌្មណ។ នៅទីនេះ វរ្ម័ន សរសេរ នៅខាងចុងប្រកបជាមួយតួអក្សរ «ណ» ពុំមែន «ន»ទេ។ សូមរំលឹកថា ព្រះបាទមហេន្ទ្រវរ្ម័ន ត្រូវជាព្រះរាជវររាបិតា របស់ព្រះបាទ ឦសានវរ្ម័ន ដែលបានសាងរាជធានីមុនអង្គរ គឺ ឦសានបុរ(បុរី) ឬសម្បូរព្រៃគុកដែលនៅក្នុងខេត្តកំពង់ធំសព្វថ្ងៃ។ តើខ្មែរយើង នាសម័យ មុនអង្គរ និងសម័យអង្គរបានបញ្ចេញសំនៀងយ៉ាងដូចម្តេចដែរចំពោះពាក្យនេះ? តើគេអានថា«វរ្ម័ន»ដូចសព្វថ្ងៃដែរទេ ឬ អានយ៉ាងដូចម្តេច? នាសម័យបុរាណពាក្យ «វម៌្ម» «វរ្ម័ន» ត្រូវបានគេអានដោយបញ្ចេញសម្លេង «ប៉េរ៍» ដូចជា អាថ៌ គ៌ភ ពណ៌ ធម៌ ដូចនឹងសំនៀងរបស់អ្នកស្រុកសៀមរាប និង សុរិន្ទ្រ ពោលគឺពុំមែនសំនៀងដូចសព្វថ្ងៃនេះទេ ដែលជាកំណត់ត្រារបស់អ្នកប្រវត្តិវិទូបារាំងដោយពឹងផ្អែកលើពាក្យសំស្ក្រឹត «វម៌្មណ» នាសម័យមុនអង្គរ។ ចំណែកករណីនេះ យើងអាចលើកឧទាហរណ៍មួយដើម្បីបង្ហាញពី និរន្តរភាពរបស់ពាក្យនេះ ដែលស្តចខ្មែរបានប្រើនៅសម័យក្រោយអង្គរ ដូចជាព្រះនាម ព្រះបាទ «ស្រីសុរិយោពណ៌» ជាភស្តុតាង ដូចនេះពាក្យថា «ពណ៌»នាដើមសតវត្សទី១៧ នៅទីនេះ មិនមែននាមន័យថា ពណ៌សម្បុរនោះទេ ក៏ប៉ុន្តែគឺជាពាក្យដែលក្លាយមកពីពាក្យ «វម៌្ម» នេះឯង។ ដូច្នេះ នៅសម័យមុនអង្គរ «វម៌្មណ» មានអក្សរ «ណ» នៅខាងចុង ខុសពី សម័យអង្គរ គ្មាន«ណ»នៅខាងចុងទេ។ នេះគឺជាកំណែទម្រង់មានលក្ខណៈជាប្រក្រតី ក្នុងវិស័យអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ពី ព្រោះពាក្យ «វ» និង «ព»អាចផ្លាស់ប្តូរគ្នាបាន ដូចជា «ល្វបុរី ទៅជា លពបុរី / ទេវតាទៅជា ទេព្តា / នវសិលា ទៅជា នពសិលា ជាដើម។ លើមូលដ្ឋានស្រាវជ្រាវខាងវេយ្យាករណ៍ យើងអាចសន្និដ្ឋានបានថា ពាក្យ «វរ្ម័ន»សព្វថ្ងៃនេះ ថ្វីត្បិតតែបានអានតាមសំនៀងនៃភាសាសំស្ក្រឹត បានផ្លាស់ប្តូរទម្រង់នៅសម័យអង្គរ ពី «វម៌្មណ» ទៅជា «វម៌្ម» យ៉ាងប្រាកដ ដែលខ្មែរយើងអានដោយបញ្ចេញសម្លាង ដូចជាពាក្យ «ធម៌»ជាដើម។

ឯកសារយោង[កែប្រែ]

លោកបណ្ឌិត មិសែល ត្រាណេ