ភាសាអ៊ុយក្រែន

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search

ភាសាអ៊ុយក្រែន (ឈ្មោះដើម: украї́нська мо́ва) គឺជា ភាសាស្លាវីខាងកើត នៃគ្រួសារ ឥណ្ឌូ-អឺរ៉ុប ។ ភាសនេះត្រូវបានគេនិយាយប្រើប្រាស់ប្រហែល ៤៥ លាននាក់ ។[១] ជាភាសាផ្លូវការ របស់ អ៊ុយក្រែន នៅ អឺរ៉ុបខាងកើត ។ សរសេរជាភាសាអ៊ុយក្រែនប្រើ អក្ខរក្រមអ៊ុយក្រែន ដែលជាបំរែបំរួលនៃ អក្សរ Cyrillic ។ វាជាភាសាផ្លូវការរបស់ប្រទេសអ៊ុយក្រែន

របាយការណ៍ការនិយាយភាសាអ៊ុយក្រែននៅជុំវិញពិភពលោក

ប្រវត្តិនៃភាសានិយាយ[កែប្រែ]

ការប្រើប្រាស់បច្ចុប្បន្ន[កែប្រែ]

     ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ភាសា​អ៊ុយក្រែន​កំពុង​កើន​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​ជា​យូរ​មក​ហើយ។ ទោះបីជាមានជនជាតិ អ៊ុយក្រែន ជិតហាសិបលាននាក់ក៏ដោយ។នៅទូទាំងពិភពលោក រួមទាំង 37.5 លាននាក់នៅអ៊ុយក្រែនក្នុងឆ្នាំ 2001 (77.8% នៃចំនួនប្រជាជនសរុបនៅពេលនោះ) ភាសាអ៊ុយក្រែនគឺរីករាលដាលជាចម្បងនៅភាគខាងលិច និងកណ្តាលអ៊ុយក្រែន។ នៅទីក្រុងគៀវ ទាំងអ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ីត្រូវបាននិយាយ ដែលជាការផ្លាស់ប្តូរគួរឱ្យកត់សម្គាល់ពីអតីតកាលនាពេលថ្មីៗនេះ នៅពេលដែលទីក្រុងនេះនិយាយភាសារុស្ស៊ីជាចម្បង។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះត្រូវបានគេជឿថាត្រូវបានបង្កឡើងជាចម្បងដោយលំហូរនៃជនចំណាកស្រុកមកពីតំបន់ភាគខាងលិចនៃអ៊ុយក្រែន ប៉ុន្តែក៏មានប្រជាជនទីក្រុងគៀវ មួយចំនួនជ្រើសរើសប្រើប្រាស់ភាសាដែលពួកគេនិយាយនៅផ្ទះកាន់តែទូលំទូលាយនៅក្នុងកន្លែងសាធារណៈ។ ផ្លាកសញ្ញា និងសេចក្តីប្រកាសសាធារណៈក្នុងទីក្រុង គៀវ ត្រូវបានបង្ហាញជាភាសាអ៊ុយក្រែន។ នៅភាគខាងត្បូង និងខាងកើតអ៊ុយក្រែន ភាសារុស្សីគឺជាភាសាដែលពេញនិយមបំផុតនៅក្នុងទីក្រុងធំៗ និងតូចមួយចំនួន។ យោងតាមជំរឿនអ៊ុយក្រែនឆ្នាំ 2001 87.8% នៃប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែនបានស្ទាត់ជំនាញភាសាអ៊ុយក្រែន។

ប្រទេសជិតខាង ប្រទេសទាំងអស់ដែលនៅជិតខាងអ៊ុយក្រែន (លើកលែងតែ ប្រទេសហុងគ្រី ) ជាប្រវត្តិសាស្ត្រមានតំបន់ដែលមាន ចំនួនប្រជាជនអ៊ុយក្រែនច្រើន ហើយដូច្នេះអ្នកនិយាយភាសាអ៊ុយក្រែន។ ភាសាអ៊ុយក្រែនគឺជាភាសាជនជាតិភាគតិចផ្លូវការនៅក្នុងប្រទេសបេឡារុស្ស រូម៉ានី និងម៉ុលដាវី។ ជាងនេះទៅទៀត​​ ភាសាអ៊ុយក្រែនក៏ត្រូវបាននិយាយដោយ ប្រជាជន ចំណាកស្រុក ដ៏ធំមួយ ផងដែរ ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសកាណាដា (សូមមើល កាណាដា អ៊ុយក្រែន ) សហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសមួយចំនួននៅអាមេរិកខាងត្បូង ដូចជា ប្រេស៊ីល អាហ្សង់ទីន និង ប៉ារ៉ាហ្គាយ ។ ស្ថាបនិកនៃចំនួនប្រជាជននេះបានធ្វើចំណាកស្រុកជាចម្បងពី កាឡាសៀ ដែលធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃ ប្រទេសអូទ្រីស-ហុងគ្រី មុនសង្គ្រាមលោកលើកទី 1 និងជាកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រទេសប៉ូឡូញរវាងសង្គ្រាមលោកលើកទីមួយ។ ភាសាដែលនិយាយដោយពួកគេភាគច្រើនគឺជាគ្រាមភាសាកាលីសនៃអ៊ុយក្រែនពីពាក់កណ្តាលទីមួយនៃសតវត្សទី 20 ។ បើប្រៀបធៀបជាមួយភាសាអ៊ុយក្រែនសម័យទំនើប វាក្យសព្ទរបស់ជនជាតិអ៊ុយក្រែននៅខាងក្រៅអ៊ុយក្រែនឆ្លុះបញ្ចាំងពីឥទ្ធិពលរបស់រុស្ស៊ីតិចជាងមុន ប៉ុន្តែជារឿយៗមាន ពាក្យកម្ចីជាច្រើនពីភាសាក្នុងស្រុក។

ប្រទេសភាគច្រើនដែលគេនិយាយគឺ អតីតសហភាពសូវៀត ដែលជនជាតិអ៊ុយក្រែនជាច្រើនបានធ្វើចំណាកស្រុក។ ប្រទេសកាណាដា និងសហរដ្ឋអាមេរិកក៏ជាផ្ទះសម្រាប់ប្រជាជនអ៊ុយក្រែនដ៏ច្រើនផងដែរ។ បែក​គ្នា​តាម​ប្រទេស (ដល់​ជិត​ពាន់)៖ [៧៣]

រចនាសម្ព័ន្ធភាសា[កែប្រែ]

      អក្សរ Cyrillic នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ​ត្រូវ​បាន ​សរសេរ​ជា ​អក្សរ​រ៉ូម៉ាំង ​ដោយ​ប្រើ ​ការ​សរសេរ​តាម​លក្ខណៈ​វិទ្យាសាស្ត្រ ។
វេយ្យាករណ៍
 ភាសាអ៊ុយក្រែនគឺជា ភាសាដែល ផ្សំ ឡើង ពី ផ្កាយរណប បញ្ចូល ឈ្មោះ - ការចោទប្រកាន់ ។

​​​ នាម​មាន​ភេទ​ណា​មួយ​ក្នុង​ចំណោម ​ភេទ ​ទាំង​៣ ​គឺ បុរស, ស្រី, មិន​មែន​ភេទ

នាម សម្រាប់៖

៧ ករណី ៖

        ការតែងតាំង , ការចោទប្រកាន់ ,
        កម្មសិទ្ធិ , ការចង្អុលបង្ហាញ , 
        ឧបករណ៍ , ទីតាំង 
        ,អត្តសញ្ញាណបុគ្គល ;

២ វចនះ ៖

         ឯកវចនៈ ពហុវចនៈ 

​​​

កិរិយាស័ព្ទ ផ្សំ សម្រាប់៖

៤ ស ម័ យៈ

        អតីតកាល , កិរិយាបញ្ចប់ , 
         បច្ចុប្បន្ន  , អនាគត ;

២ សំឡេង ៖

         សកម្ម , មធ្យម ;

៣ នាក់

         ទីមួយ ទីពីរ ទីបី;

២ លេខ

         ឯកវចនៈ ពហុវចនៈ ។ 
  

អក្ខរក្រម ​ ​​​ ​

        អក្ខរក្រមអ៊ុយក្រែន

​{| style="font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" |- style="font-size:x-small; color:#8c8c7b;" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 1 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 2 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 3 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 4 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 5 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 6 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 7 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 8 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 9 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 10 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 11 |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А
а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б
б | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В
в | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Г
г | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ґ
ґ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Д
д | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е
е | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Є
є | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ж
ж | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З
з | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | И
и |- style="font-size:x-small; color:#8c8c7b" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 12 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 13 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 14 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 15 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 16 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 17 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 18 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 19 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 20 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 21 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 22 |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | І
і | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ї
ї | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Й
й | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | К
к | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л
л | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М
м | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н
н | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О
о | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | П
п | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Р
р | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С
с |- style="font-size:x-small; color:#8c8c7b" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 23 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 24 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 25 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 26 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 27 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 28 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 29 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 30 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 31 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 32 | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | 33 |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т
т | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | У
у | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ф
ф | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Х
х | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ц
ц | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ч
ч | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ш
ш | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Щ
щ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ь
ь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю
ю | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я
я |}

ភាសា​អ៊ុយក្រែន​ត្រូវ​បាន​សរសេរ​ជា​កំណែ​នៃ ​ភាសា Cyrillic ដែល​មាន​អក្សរ 33 ដែល​តំណាង​ឱ្យ 38 សូរស័ព្ទ ; apostrophe ក៏ត្រូវបានប្រើផងដែរ។ ​​​ រសព្ទ [d͡z] និង [d͡ʒ] មិនមានអក្សរឧទ្ទិសក្នុងអក្ខរក្រមទេ ហើយត្រូវបានបកប្រែដោយលេខ дз និង дж រៀងគ្នា។ [d͡z] ស្មើនឹងភាសាអង់គ្លេស ds , [d͡ʒ] ស្មើនឹង j

ត៉ណភ្ជាប់​[កែប្រែ]

  1. ប្រភពមិនសូវច្បាស់លាស់