ត្រូពិច
តំបន់ត្រូពិច គឺជាតំបន់នៃផែនដីជុំវិញ អេក្វាទ័រ ។ ពួកវាត្រូវបានកំណត់ក្នុងរយៈទទឹង ដោយ ត្រូពិចកក្កដានិវត្តន៍ នៅអឌ្ឍគោលខាងជើង នៅ 23°26′09.9″ (ឬ 23.43609°) N និង ត្រូពិចរាសីសេះ នៅអឌ្ឍគោលខាងត្បូង នៅ 23°26′09.9″ (ឬ 23.43609°) SS។ តំបន់ត្រូពិចក៏ត្រូវបានគេសំដៅផងដែរថាជា តំបន់ត្រូពិចស្ងួត និង តំបន់ត្រូពិចក្ដៅ (សូមមើល តំបន់ភូមិសាស្ត្រ )។
បើនិយាយពីអាកាសធាតុ តំបន់ត្រូពិចទទួលបានពន្លឺព្រះអាទិត្យដោយផ្ទាល់ជាងផែនដីទាំងមូល ហើយជាទូទៅគឺក្តៅជាង និងសើម ដោយសារពួកវាមិនរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដូច រដូវកាលព្រះអាទិត្យ ។ ពាក្យថា "ត្រូពិច" ជួនកាលសំដៅទៅលើប្រភេទអាកាសធាតុនេះនៅក្នុងតំបន់ ជាជាងទៅតំបន់ភូមិសាស្រ្តខ្លួនឯង។ តំបន់ត្រូពិចរួមមានវាលខ្សាច់ និងភ្នំដែលគ្របដណ្តប់ដោយព្រិល ដែលមិនមែនជាតំបន់ត្រូពិចក្នុងន័យអាកាសធាតុ។ តំបន់ត្រូពិចត្រូវបានសម្គាល់ពីតំបន់អាកាសធាតុ និងជីវម៉ាទិកផ្សេងទៀតនៃផែនដី ដែលជា តំបន់រយៈទទឹងកណ្តាល និង តំបន់ប៉ូល នៅផ្នែកម្ខាងនៃតំបន់អេក្វាទ័រ។
តំបន់ត្រូពិចបង្កើតបាន ៣៩.៨% នៃផ្ទៃផែនដី [១] និងមាន ៣៦% នៃផ្ទៃដីរបស់ផែនដី។ [២] ព័ត៌មានគិតត្រឹម 2014[update] តំបន់នេះក៏ជាផ្ទះសម្រាប់ ៤០% នៃចំនួនប្រជាជនពិភពលោកផងដែរ ហើយតួលេខនេះត្រូវបានព្យាករណ៍ថានឹងឈានដល់ ៥០% នៅឆ្នាំ ២០៥០។ ដោយសារ ការឡើងកម្ដៅផែនដី លក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុនៃតំបន់ត្រូពិចកំពុងពង្រីកជាមួយនឹងតំបន់នៅ តំបន់ត្រូពិច [៣] មានព្រឹត្តិការណ៍អាកាសធាតុខ្លាំងបន្ថែមទៀតដូចជារលកកំដៅ និងព្យុះខ្លាំងជាង។ [៤] [៣] ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុទាំងនេះ អាចធ្វើឱ្យផ្នែកខ្លះនៃតំបន់ត្រូពិចមិនអាចរស់នៅបាន។ [៥]
និរុត្តិសាស្ត្រ
[កែប្រែ]ពាក្យ "ត្រូពិក" មកពី ឡាតាំងពី ក្រិកបុរាណ τροπή ( tropē ) មានន័យថា "ងាក" ឬ "ផ្លាស់ប្តូរទិសដៅ" ។ [៦]
និយមន័យតារាសាស្ត្រ
[កែប្រែ]
តំបន់ត្រូពិចត្រូវបានកំណត់ថាជាតំបន់រវាង តំបន់ត្រូពិកកក្កដានិវត្តន៍ នៅ នៅ 23°26′09.9″ (ឬ 23.43609°) N និង ត្រូពិចរាសីសេះនៅ អឌ្ឍគោលខាងត្បូង នៅ 23°26′09.9″ (ឬ 23.43609°) S; [៨] រយៈទទឹងទាំងនេះត្រូវគ្នាទៅនឹង ការទ្រេតអ័ក្សនៃផែនដី ។
ត្រូពិកនៃមហារីកគឺជារយៈទទឹងខាងជើងបំផុត ដែល ព្រះអាទិត្យ អាចមើលឃើញដោយផ្ទាល់ពីលើ ហើយត្រូពិចរាសីសេះ គឺជាតំបន់ភាគខាងត្បូងបំផុត។ [៨] នេះមានន័យថា តំបន់ត្រូពិចរួមបញ្ចូលគ្រប់ទីកន្លែងនៅលើផែនដី ដែលជា ចំណុចក្រោមពន្លឺព្រះអាទិត្យ យ៉ាងហោចណាស់ម្តងក្នុងកំឡុង ឆ្នាំព្រះអាទិត្យ ។ ដូច្នេះរយៈទទឹងអតិបរមានៃតំបន់ត្រូពិចមានចម្ងាយស្មើគ្នាពីអេក្វាទ័រនៅសងខាង។ ដូចគ្នានេះដែរ ពួកវាប្រហាក់ប្រហែលនឹងមុំនៃទំនោរអ័ក្សរបស់ផែនដី។ មុំនេះមិនត្រូវបានជួសជុលយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះនោះទេ ភាគច្រើនដោយសារតែឥទ្ធិពលនៃព្រះច័ន្ទ ប៉ុន្តែដែនកំណត់នៃតំបន់ត្រូពិចគឺជាអនុសញ្ញាភូមិសាស្ត្រ ហើយភាពខុសគ្នារបស់វាពីរយៈទទឹងពិតគឺតូចណាស់។
ឯកសារយោង
[កែប្រែ]- ↑ "How much land is in the tropics?". God Plays Dice. 2007-12-04. Retrieved 2017-06-26.
- ↑ "tropics". National Geographic Encyclopedia. National Geographic Society. 21 January 2011. Archived from the original on 2021-11-26. Retrieved 2017-06-26.
- 1 2 Yang, Hu (2020-08-27). "Tropical Expansion Driven by Poleward Advancing Midlatitude Meridional Temperature Gradients". Journal of Geophysical Research: Atmospheres 125 (16). ISSN 2169-897X. DOI:10.1029/2020JD033158.
- ↑ Zeng, Xubin (2021-05-28). "Quantifying the Occurrence of Record Hot Years Through Normalized Warming Trends". Geophysical Research Letters 48 (10). ISSN 0094-8276. DOI:10.1029/2020GL091626.
- ↑ "We Have a Chance to Keep the Tropics Habitable". Gizmodo (in អង់គ្លេស). 2021-03-08. Retrieved 2022-11-10.
- ↑ "tropic". Oxford learner's dictionaries.
- ↑ "What is the significance of the Tropic of Cancer, Tropic of Capricorn, Arctic Circle and Antarctic Circle?". Ask an Astronomer. Retrieved 19 November 2022.
- 1 2 "Tropical zone". meteoblue. Retrieved 19 November 2022.