គណបក្សកុម្មុយនិស្តគុយបា

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search
បក្សកុម្មុយនិស្តគុយបា
Partido Comunista de Cuba
ស្ថាបនិកហ្វីដែល កាស្ត្រូ
លេខាទីមួយនៃបក្សរ៉ាអ៊ូ កាស្ត្រូ
លេខាទីពីរនៃបក្សចូសេ រ៉ាមន ម៉ាកាដូ វិនទូរ៉ា
បាវចនា¡Hasta la victoria siempre!
(នឹងទទួលជ័យជម្នះជារៀងរហូត!)
បង្កើត៣ តុលា ១៩៦៥ (៥៤ ឆ្នាំមុន)
បក្សមុនគណបក្សរួបរួមបដិវត្តន៍សង្គមនិយមគុយបា
ទីស្នាក់ការកណ្ដាលក្រុងហាវ៉ាណា, ប្រទេសគុយបា
សារព័តមានគ្រែនម៉ា
ស្លាបយុវជនសម្ព័ន្ធយុវជនកុម្មុយនិស្ត
សមាជិកភាព  (២០១៦)decrease ៦៧០,០០០[១]
មនោគមវិជ្ជាលទ្ធិកុម្មុយនិស្ត[២][៣][៤]
លទ្ធិម៉ាក្ស–លេនីន
លទ្ធិកាស្ត្រូ
ហ្គីវ៉ារ៉ានិយម
ជាតិនិយមស្លាបឆ្វេង
គោលជំហរនយោបាយឆ្វេងនិយម[៥][៦]
ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិកិច្ចប្រជុំនៃបក្សកុម្មុយនិស្តនិងបក្សពលករអន្តរជាតិ
កិច្ចសិក្ខាសាលាកុម្មុយនិស្តអន្តរជាតិ (អសកម្ម)
ពណ៌ផ្លូវការ     ក្រហម      ខៀវ
រដ្ឋសភាជាតិ[៧]
៦០៥ / ៦០៥
គេហទំព័រ
www.pcc.cu
ទង់គណបក្ស
M-26-7.svg
នយោបាយនៅគុយបា
គណបក្សនយោបាយ
ការបោះឆ្នោត

គណបក្សកុម្មុយនិស្តគុយបា (ភាសាអេស្ប៉ាញPartido Comunista de CubaPCC) ឬអាចហៅបានថា បក្សកុម្មុយនិស្តគុយបា គឺជាគណបក្សកាន់អំណាចក្នុងសាធារណរដ្ឋគុយបារដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសាធារណរដ្ឋគុយបាបានចែងថា បក្សត្រូវដើរតួនាទីជា"កម្លាំងដឹកនាំរបស់សង្គមនិងរដ្ឋ"។ ចាប់តាំងពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១១ មក លេខាទីមួយនៃគណៈកម្មាធិការបជ្ឈឹមបក្សគឺត្រូវកាន់ដោយលោករ៉ាអ៊ូ កាស្ត្រូ ដែលត្រូវជាប្អូនប្រុសរបស់អតីតមេដឹកនាំគុយបាម្នាក់ឈ្មោះហ្វីដែល កាស្ត្រូដែលទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៦។ ចំណែកឯលេខាទីពីរវិញគឺកាន់ដោយលោកចូសេ រ៉ាមន ម៉ាកាដូ វិនទូរ៉ា[៨]

ប្រវត្តិសាស្ត្រ[កែប្រែ]

ក្រុមអង្គការកុម្មុយនិស្តនិងអង្គការអនាធិបតេយ្យចាប់មានឡើងនៅគុយបាតាំងពីដើមសម័យសាធារណរដ្ឋគុយបាឯណោះ។ គេបានឱ្យដឹងថា បក្សកុម្មុយនិស្តគុយបាដើមត្រូវបានបង្កើតនៅកំឡុងទស្សវត្ត ១៩២០។ នៅឆ្នាំ១៩៤៤ បក្សនោះក៏បានប្តូរឈ្មោះមកជា គណបក្សប្រជាជនសង្គមនិយមដើម្បីចូលរួមនៅក្នុងការបោះឆ្នោត។ នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៦១ រយៈពេលពីរឆ្នាំបន្ទាប់ពីរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកហ្វលជេនស៊ីអូ បាទីស្តាត្រូវបានផ្តួលរលំ ក្រុមបដិវត្តន៍គុយបាក៏បាននាំគ្នាទៅបង្កើតអង្គការនយោបាយមួយដែលមានឈ្មោះថា"អង្គការបដិវត្តន៍ចម្រុះ" (អបច)។ អង្គការបដិវត្តន៍ចម្រុះគុយបាគឺកើតចេញមកពីក្រុមបដិវត្តន៍បីមានដូចជា៖

នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៦២ អបច ក៏បានប្តូរឈ្មោះមកជា "គណបក្សរួបរួមបដិវត្តន៍សង្គមនិយមគុយបា" (គរបសគ) ហើយទីបំផុតក៏បានប្តូរមក"គណបក្សកុម្មុយនិស្តគុយបា"នៅថ្ងៃទី៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៦៥។ នៅក្នុងមាត្រា ៥ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញគុយបាឆ្នាំ១៩៧៦ បានចែងថា បក្សកុម្មុយនិស្តគឺជា"កម្លាំងដឹកនាំជាន់ខ្ពស់របស់សង្គមនិងរដ្ឋហើយមានកិច្ចប្រឹងប្រែងរួមគ្នាឆ្ពោះទៅរកការកសាងនូវលទ្ធិសង្គមនិយមនិងសង្គមកុម្មុយនិស្តដ៏រីកចម្រើនមួយ"។[៩] រាល់គណបក្សនយោបាយទាំងអស់និងរួមទាំងបក្សកុម្មុយនិស្តនេះផងដែរគឺត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យផ្សព្វផ្សាយអង្គការរបស់ខ្លួនជាសាធារណៈនោះឡើយ។

ក្នុងរយៈពេល ១៥ ឆ្នាំដំបូងនៃអត្ថិភាពជាផ្លូវការរបស់ខ្លួន បក្សមួយនេះគឺកម្រនឹងចេញសកម្មភាពនៅខាងក្រៅការិយាល័យនយោបាយណាស់។ គណៈកម្មាធិការបជ្ឈឹមបក្សទាំង ១០០ រូបគឺមិនសូវបានជួបជុំគ្នាឡើយ ហើយអស់រយៈពេលជាងដប់ឆ្នាំក្រោយពីការបង្កើតបក្សឡើងទើបគេឃើញថាកិច្ចប្រជុំសមាជបក្សដំបូងត្រូវបើកប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើង។ នៅឆ្នាំ១៩៦៩ សមាជិកភាពរបស់បក្សគឺមានត្រឹមតែ ៥៥,០០០ នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលស្មើនឹង ០.៧% នៃចំនួនប្រជាជនសរុប។ ស្ថិតិនេះបានបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា បក្សកុម្មុយនិស្តគុយបាគឺជាគណបក្សកុម្មុយនិស្តកាន់អំណាចតូចជាងគេបង្អស់នៅលើពិភពលោក។ នៅកំឡុងទស្សវត្ត ១៩៧០ បរិធានបក្សក៏ចាប់ផ្តើមរីកលូតលាស់ឡើង។ នៅពេលដែលសមាជបក្សដំបូងចាប់ប្រព្រឹត្តិឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ សមាជិកភាពនៃបក្សកុម្មុយនិស្តគុយបាបានកើនឡើងបានចំនួនពីរសែននាក់ឯណោះ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក គណៈកម្មាធិការបជ្ឈឹមបក្សក៏ចាប់ផ្តើមជួបប្រជុំគ្នាជារឿយៗហើយបានចែកចេញនូវបរិធានអង្គការដែលអនុញ្ញាតឱ្យបក្សកាន់តួនាទីនាំមុខនៅក្នុងសង្គម។

សមាជប្រជុំបក្ស[កែប្រែ]

បក្សកុម្មុយនិស្តគុយបាបានបើកសមាជប្រជុំដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ ហើយបន្ទាប់មកនៅឆ្នាំ១៩៨០ ១៩៨៦ ១៩៩១ ១៩៩៧ និង២០១១។ សមាជប្រជុំបក្សលើកទីប្រាំពីរត្រូវបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងពីថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា រហូតដល់ថ្ងៃទី២២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦[១០] ស្របនឹងថ្ងៃប្រារព្ធខួប ៥៥ ឆ្នាំនៃជ័យជម្នះរបស់កងទ័ពបដិវត្តន៍គុយបានៅឯឆ្នេរជីរន[១១]

កិច្ចប្រជុំសមាជបក្សលើកទី៨ គ្រោងនឹងប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី១៦ ដល់ថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១។[១២]

គណៈកម្មាធិការបជ្ឈឹមបក្ស[កែប្រែ]

សូមមើល: បញ្ជីសមាជិកគណៈកម្មាធិការបជ្ឈឹមបក្សកុម្មុយនិស្តគុយបា (ជាភាសាអេស្ប៉ាញ)

អង្គការធំៗរបស់បក្ស[កែប្រែ]

សម្ព័ន្ធយុវជនកុម្មុយនិស្តគុយបា (បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦២ ដោយហ្វីដែល កាស្ត្រូ) ជាក្រុមយុវជនដែលនឹងបម្រើជាក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធនៅពេលអនាគតឱ្យបក្ស។

សមាជីបកណ្តាលគុយបា (បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៣៩ ដោយប្លាស រ៉ូកា និងឡាសារ៉ូ ប៉េណា) ជាមជ្ឈមណ្ឌលសហជីបគុយបា។

សហព័ន្ធនារីគុយបា (បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦០ ដោយហ្វីដែល កាស្រ្តូ និងវីលម៉ា អេស្ពីន) ជាអង្គការនារីកណ្តាល។

សមាគមកសិករជាតិខ្នាតតូច (បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦០ ដោយហ្វីដែល កាស្ត្រូ) ជាអង្គការកសិករ។

អង្គការក្រុមនាំផ្លូវចូសេ ម៉ាទី (បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៧៧ ដោយហ្វីដែល កាស្ត្រូ) ជាអង្គការនិស្សិត (វ័យក្មេង)។

សហព័ន្ធនិស្សិតមធ្យមសិក្សា (បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៧០ ដោយហ្វីដែល កាស្ត្រូ) ជាអង្គការនិស្សិត (ដំបូង)។

សហព័ន្ធនិស្សិតសកលវិទ្យាល័យ (បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩២២ ដោយជូលីអូ អានតូនីអូ មេឡា) ជាអង្គការនិស្សិត (សកលវិទ្យាល័យ)។

គណៈកម្មាធិការសម្រាប់ការការពារបដិវត្តន៍ (បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦០ ដោយហ្វីដែល កាស្ត្រូ) ជាអង្គការការងារសហគមន៍។

សមាគមន៍យុទ្ធជននៃបដិវត្តន៍គុយបា (បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៩៣ ដោយហ្វីដែល កាស្ត្រូ) ជាអង្គការសម្រាប់បុគ្គលិកយោធាទាំងសកម្មនិងចូលនិវត្តន៍។

សហភាពអ្នកសារព័ត៌មានគុយបា (បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦៣ ដោយហ្វីដែល កាស្ត្រូ) ជាអង្គការអ្នកសារព័ត៌មានកណ្តាល។

ក្រុមយុវជននៃបក្ស[កែប្រែ]

ស្លាបយុវជននៃបក្សកុម្មុយនិស្តគុយបាមានឈ្មោះថា សម្ព័ន្ធយុវជនកុម្មុយនិស្តគុយបា (Unión de Jóvenes Comunistas, UJC) ដែលសព្វថ្ងៃគឺជាអង្គការសមាជិកនៃសហព័ន្ធយុវជនប្រជាធិបតេយ្យពិភពលោក។ បក្សនេះក៏មានក្រុមវ័យក្មេងដែរ ដែលមានឈ្មោះថា អង្គការក្រុមនាំផ្លូវចូសេ ម៉ាទី

មនោគមវិជ្ជា[កែប្រែ]

បើប្រៀបធៀបទៅនឹងបក្សកុម្មុយនិស្តកាន់អំណាចនៅប្រទេសវៀតណាម ចិន និងឡាវ បក្សកុម្មុយនិស្តគុយបាគឺនូវតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវលទ្ធិម៉ាក្ស–លេនីនចាស់និងគំរូដឹកនាំចាស់របស់សូវៀត។ បច្ចុប្បន្ន បក្សកុម្មុយនិស្តគុយបាកំពុងកើតមានការស្ទាក់ស្ទើរយ៉ាងខ្លាំងមកលើការធ្វើកំណែទម្រង់ទីផ្សារហើយតាំងពីសហភាពសូវៀតត្រូវរំលាយចោលមក វាត្រូវបានគេបង្ខំឱ្យទទួលយកវិធានការទីផ្សារថ្មីៗមួយចំនួនសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។ បក្សកុម្មុយនិស្តគុយបាគឺចូលចិត្តប្រកាន់យកនូវគោលនយោបាយអន្តរាគមន៍បរទេស ហើយជារឿយៗវាតែងតែគាំទ្រនូវចលនាឬរដ្ឋាភិបាលឆ្វេងនិយមផ្សេងៗទៀតនៅលើពិភពលោក។ កិច្ចការអន្តរជាតិដ៏អស្ចារ្យបំផុតសម្រាប់បក្សនេះនិងប្រទេសគុយបាទាំងមូលគឺការលូកដៃចូលធ្វើអន្តរាគមន៍នៅក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលក្នុងប្រទេសអង់កូឡា[១៣][១៤] ក្រោយពីបដិវត្តន៍គុយបាត្រូវបានបញ្ចប់ គណបក្សនេះបានចាប់អនុវត្តនូវគោលលទ្ធិកាស្ត្រូ (មនោគមវិជ្ជារបស់លោកហ្វីដែល កាស្ត្រូ) ហើយនិងលទ្ធិហ្គីវ៉ារ៉ា

គោលនយោបាយការបរទេសមួយទៀតរបស់បក្សនេះគឺការធ្វើទំនាក់ទំនងបរទេសតាមរយៈវេជ្ជពេទ្យ។ ជាទូទៅ គុយបាតែងបញ្ជូនវេជ្ជពេទ្យ អ្នកបច្ចេកទេសខាងកសិកម្ម និងអ្នកជំនាញជាតិគុយបារាប់ពាន់នាក់ផ្សេងៗទៀតទៅជួយប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជុំវិញពិភពលោក ទាំងនោះរួមមានប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។[ត្រូវការអំណះអំណាង]

តាំងពីក្លាយជាមេដឹកនាំបក្សមក លោករ៉ាអ៊ូ កាស្ត្រូបានចាប់អនុវត្តយុទ្ធនាការសេដ្ឋកិច្ចសង្គមនិយមថ្មីដោយយកត្រាប់តាមគំរូប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចមួយចំនួនធំនៅអាស៊ី។ យោងតាមប្រការនេះ ប្រទេសគុយបាគឺកំពុងតម្រង់ខ្លួនបន្តិចម្តងៗទៅរកគំរូសេដ្ឋកិច្ចបែបប្រទេសចិន និងវៀតណាម។[១៥]

ប្រវត្តិនៃការបោះឆ្នោត[កែប្រែ]

ការបោះឆ្នោតរដ្ឋសភាជាតិ[កែប្រែ]

ឆ្នាំបោះឆ្នោត ប្រធានគណបក្ស សន្លឹកឆ្នោត % អាសនៈ +/– ស្ថានភាព រដ្ឋាភិបាល
១៩៧៦ ហ្វីដែល កាស្ត្រូ បោះឆ្នោតជ្រើសរើសដោយសភាក្រុង
៤៨៩ / ៤៨៩
increase ៤៨៩ increase គណបក្សស្របច្បាប់តែមួយ
១៩៨១ បោះឆ្នោតជ្រើសរើសដោយសភាក្រុង
៤៩៩ / ៤៩៩
increase ១០ ១១ គណបក្សស្របច្បាប់តែមួយ
១៩៨៦ បោះឆ្នោតជ្រើសរើសដោយសភាក្រុង
៥១០ / ៥១០
increase ១១ គណបក្សស្របច្បាប់តែមួយ
១៩៩៣ បញ្ជីពេញ ៦,៩៣៩,៨៩៤ ៩៥.១%
៥៨៩ / ៥៨៩
increase ៧៩ គណបក្សស្របច្បាប់តែមួយ
សន្លឹកឆ្នោតជ្រើសរើស ៣៦០,៧៣៥ ៤.៩%
១៩៩៨ បញ្ជីពេញ ៧,៥៣៣,២២២ ១០០%
៦០១ / ៦០១
increase ១២ គណបក្សស្របច្បាប់តែមួយ
សន្លឹកឆ្នោតជ្រើសរើស
២០០៣
៦០៩ / ៦០៩
increase គណបក្សស្របច្បាប់តែមួយ
២០០៨ បញ្ជីពេញ ៧,១២៥,៧៥២ ៩១%
៦១៤ / ៦១៤
increase គណបក្សស្របច្បាប់តែមួយ
សន្លឹកឆ្នោតជ្រើសរើស ៧១៣,៦០៥ ៩%
២០១៣ រ៉ាអ៊ូ កាស្ត្រូ បញ្ជីពេញ ៦,០៣១,២១៥ ៨១.៣០%
៦១២ / ៦១២
decrease គណបក្សស្របច្បាប់តែមួយ
សន្លឹកឆ្នោតជ្រើសរើស ១,៣៨៧,៣០៧ ១៨.៧០%
២០១៨ បញ្ជីពេញ ៥,៦២០,៧១៣ ៨០.៤៤%
៦០៥ / ៦០៥
decrease គណបក្សស្របច្បាប់តែមួយ
សន្លឹកឆ្នោតជ្រើសរើស ១,៣៦៦,៣២៨ ១៩.៥៦%

មើលផងដែរ[កែប្រែ]

ឯកសារយោង[កែប្រែ]

អាគតដ្ឋាន[កែប្រែ]

  1. "7th PCC Congress Central Report, presented by First Secretary Raúl Castro Ruz" en.cubadebate.cu ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 21 September 2017
  2. "Cuba's New Constitution explained" 27 February 2019 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 23 May 2020
  3. "The Cuban Communist Party at the Center of Political and Economic Reform: Current Status and Future Reform" 30 July 2014 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 23 May 2020
  4. "The Cuban Communist Party: Current Status and Future Reform" 30 November 2014 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 23 May 2020
  5. Víctor Jeifets y Lazar Jeifets (2017) "El encuentro de la izquierda cubana con la Revolución Rusa: el Partido Comunista y la Comintern" (អេស្ប៉ាញ) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 9 January 2017
  6. (ជាភាសាបារាំង) Parti communiste de Cuba (extrême gauche) (créé en 1965, seul parti légal), Le Monde diplomatique
  7. "IPU PARLINE database: CUBA (Asamblea nacional del Poder popular), Last elections" ipu.org Inter-Parliamentary Union 2013 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 20 March 2015
  8. Shasta Darlington (19 April 2011) "Raul Castro to lead Cuba's Communist Party" CNN ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 23 April 2018
  9. "Cuba: Constitución" pdba.georgetown.edu ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 13 Sep Check date values in: |accessdate= (ជំនួយ)
  10. "Cuba's Communist Party Congress wants change, but also more of the same" Miami Herald ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 14 October 2017
  11. "Escambray" Escambray ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 14 October 2017
  12. http://en.granma.cu/cuba/2019-12-20/led-by-raul-the-11th-plenum-of-the-communist-party-central-committee-held
  13. Michael Evans "Secret Cuban Documents on History of Africa Involvement" Gwu.edu ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 13 January 2010
  14. "Cuba: Angolan War Memories Live On" 16 មិថុនា 2007 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ16 មិថុនា 2007 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 23 មេសា 2018 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  15. 古巴改革:"社会主义更新"未完待续 (ជាភាសាចិន) បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ29 មេសា 2014 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 22 មេសា 2014 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)CS1 maint: Unrecognized language (link)

តំណភ្ជាប់ក្រៅ[កែប្រែ]