ចិន

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search
សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន
ភ្លេងជាតិ: 
ជប៉ុនក្វាមទីម័រខាងកើតវ៉ានូអាទូឥណ្ឌូណេស៊ីហាវ៉ៃប៉ាពួញូគីនេសូឡូម៉ុងកោះន័រហ្វូកនូវែលសេឡង់អូស្ត្រាលីហ្វីជីនូវែលកាលេដូនីអង់តាកទិកប្រជុំកោះគែកេឡេនហ្វីលីពីនចិនសិង្ហបុរីម៉ាឡេស៊ីប្រ៊ុយណេវៀតណាមនេប៉ាល់ភូតានឡាវថៃកម្ពុជាមីយ៉ាន់ម៉ាបង់ក្លាដេសម៉ុងកូលកូរ៉េខាងជើងកូរ៉េខាងត្បូងឥណ្ឌាប៉ាគីស្ថានស្រីលង្ការុស្ស៊ីតៃវ៉ាន់ម៉ាល់ឌីវកាសាក់ស្ថានអាហ្វកានីស្ថានអ៊ីរ៉ង់អូម៉ង់យេមែនអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមកាតាគុយវ៉ែតអ៊ីរ៉ាក់ចចជីអាមេនីអាស៊ែបៃសង់តួកគីអេរីត្រេជីប៊ូទីសូម៉ាលីអេត្យូពីកេនយ៉ាស៊ូដង់ម៉ាដាកាស្ការកូម័រម៉ាយ៉ុតរេអ៊ូញ៉ុងម៉ូរីសតង់សានីម៉ូសំប៊ិកតួកមេនីស្ថានអ៊ូសបេគីស្ថានតាជីគីស្ថានកៀគីស្ថានChina on the globe (Asia centered).svg
រដ្ឋធានីប៉េកាំង
39°55′N 116°23′E / 39.917°N 116.383°E / 39.917; 116.383
ទីក្រុងធំបំផុតស៊ាងហៃ[១]
ភាសាផ្លូវការភាសាចិន[២]
ភាសាប្រចាំតំបន់ភាសាម៉ុងហ្គោលីភាសាទីបេភាសាអ៊ុយហ្គឺរភាសាហ្សួងភាសាដទៃទៀត
អក្សរផ្លូវការចិនសម័យ
ក្រុមជនជាតិ
រដ្ឋឯកភូតប្រកាន់លទ្ធិម៉ាក្ស–លេនីននិយម[៤] រដ្ឋឯកបក្ស
សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយម[៥]
ស៊ី ជីនពីង
លី ខឹឈាន
លី ចាងស៊ូ
វ៉ាង យ៉ាង
វ៉ាង ហ៊ូនីង
Zhao Leji
Han Zheng
វ៉ាង គីសាន
នីតិបញ្ញត្តិសភាជាតិប្រជាជនចិន
និម្មិតកម្ម
២០៧០ មុនគ.ស
២២១ មុនគ.ស
១ មករា ១៩១២
១ តុលា ១៩៤៩
៤ ធ្នូ ១៩៨២
២០ ធ្នូ ១៩៩៩
ក្រឡាផ្ទៃ
▪ ផ្ទៃសរុប
 គ.ម2   (ទី៣/ទី៤)
▪ ផ្ទៃទឹក (%)
២.៨%
ប្រជាជន
▪ ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ឆ្នាំ២០១៩)
increase ១,៤០០,០៥០,០០០[៦] (ទី១)
▪ ជំរឿន (ឆ្នាំ ឆ្នាំ២០១០)
១,៣៤០,៩១០,០០០[៦] (ទី១)
១៤៥[៧] នាក់/គ.ម2   (ទី៨៣)
GDP (PPP)ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ឆ្នាំ២០២០)
▪ សរុប
increase$២៩.៤៧១ សែនកោដិ[៨] (ទី១)
▪ ក្នុងម្នាក់
increase $២០,៩៨៤[៨] (ទី៦៧)
GDP (ចារឹក)ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ឆ្នាំ២០១៥)
▪ សរុប
$១៥,២៦៩ សែនកោដិ[៨][note ១] (ទី២)
▪ ក្នុងម្នាក់
increase $១០,៨៧២[៨] (ទី៦៧)
ជីនី (២០១៨)negative increase 46.7[៩]
ខ្ពស់
HDI (២០១៨)increase 0.758[១០]
ខ្ពស់ · ទី៨៥
រូបិយវត្ថុរ៉ិនមីនប៊ី (យន់/យ័ន; ¥)[lower-alpha ១] (CNY)
ល្វែងម៉ោងUTC+៨ (ម៉ោងស្តង់ដាចិន)
ទម្រង់កាលបរិច្ឆេទ
ទិសចរាចរណ៍ស្តាំ
ក្រមហៅទូរស័ព្ទ+៨៦
ដែនកម្រិតកំពូល

ប្រទេសចិន (ចិនសម័យ中国; ចិនបុរាណ中國; ភិងអ៊ិងZhōngguó) ហៅជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន (ចិនសម័យ中华人民共和国; ចិនបុរាណ中華人民共和國; ភិងអ៊ិងZhōnghuá Rénmín Gònghéguó) គឺជាប្រទេសនៅអាស៊ីបូព៌ា។ ចិនគឺជាប្រទេសដែលជាប់លំដាប់ថ្នាក់លេខមួយខាងចំនួនប្រជាជនដោយមានប្រជាជនប្រមាណ ១.៤ ពាន់លាននាក់នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៩[៦] និងមានទំហំផ្ទៃដីចំនួន ៩.៦ លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ (៣.៧ លានម៉ាយការ៉េ) ដែលធ្វើឱ្យចិនជាប់លំដាប់ថ្នាក់ទី៣/៤ ខាងចំនួនផ្ទៃដី។ ប្រទេសនេះគឺដឹកនាំនិងគ្រប់គ្រងដោយបក្សកុម្មុយនិស្តចិន ហើយមានយុត្តាធិការខេត្តចំនួន ២២ តំបន់ស្វយ័តចំនួនប្រាំ រដ្ឋបាលក្រុងដែលគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់ចំនួនបួន (មាន៖ ប៉េកាំង ធៀនជីន ស៊ាងហៃ និងចុងគីង) និងតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសចំនួនពីរ (មាន៖ ម៉ាកាវ និងហុងកុង)។

ឈ្មោះ[កែប្រែ]

ចិន(中國 or 中国)

ប្រទេសចិនត្រូវបានហៅជាភាសាចិនថា ចុងគ័រ​ (Zhongguo (中國 or 中国) )។ ពាក្យថា ចុង​ (zhōng (中) ) មានន័យថា កណ្តាល ឯពាក្យថា គ័រ (guó (国 or 國) ) មានន័យថា ប្រទេសរដ្ឋ។ ពាក្យថាចុងគ័រ​ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដំបូងក្នុងសៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្រចិន(The Classic of History (ភាសាចិន: 書經/书经; pinyin: Shūjīng; Wade-Giles: Shuching)) សសេរនៅសតវត្សទី៦មុនគ.ស សំដៅទៅ រាជវង្សចាវ។ បច្ចុប្បន្នពាក្យ ចុងគ័រ​ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាផ្លួវការសំដៅលើសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ដែលបានកកើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ ១៩៤៩។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ[កែប្រែ]

សង្គ្រាមស៊ីវិលចិន (Chinese Civil War) ររវាងគណបក្សកុម្មុយនិស្តចិន និងគណបក្សគូមីងតាង បានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៩៤៩ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ដោយគណបក្សកុម្មុយនិស្តចិនបានគ្រប់គ្រងចិនដីគោក និងគណបក្សគូមីងតាងបានគ្រប់គ្រងតៃវ៉ាន់ និងកោះមួយចំនួននៅក្នុងហ្វ៊ូជៀន ។ នៅថ្ងៃទី ១ តុលា ឆ្នាំ ១៩៤៩ ម៉ៅសេទុង បានប្រកាសស្ថាបនា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងគ្រប់គ្រងជាមួយរបបកុម្មុយនិស្ត ។ ការគ្រប់គ្រងនៅសម័យរបស់ម៉ៅតឹងរឹងខ្លាំងណាស់ សូម្បីតែនៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាជនក៏ដោយ ។

បន្ទាប់ពីពេលដែលម៉ៅបានស្លាប់ តេង ស៊ៀវផេងក៏បានគ្រប់គ្រងប្រទេសចិន ប៉ុន្តែនៅតែត្រូវបានគ្រប់គ្រងជាមួយរបបកុម្មុយនិស្ត បន្ទាប់ពីនោះរ្ឋបាលចិនក៏បានបន្ថយការគ្រប់គ្រងជីវិតឯកជនរបស់ប្រជាជនយ៉ាងយឺត ៗ និងព្យាយាមកែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនឲ្យយោងទៅតាមយន្តការទីផ្សារ ។

នយោបាយ[កែប្រែ]

ភូមិសាស្ត្រ[កែប្រែ]

សេដ្ឋកិច្ចQq[កែប្រែ]

ប្រជាសាស្ត្រ[កែប្រែ]

វប្បធម៌[កែប្រែ]

{{ផ្នែ





កទទ

សូមមើលផងដែរ[កែប្រែ]

  1. Chan, Kam Wing (2007) "Misconceptions and Complexities in the Study of China's Cities: Definitions, Statistics, and Implications" (PDF) Eurasian Geography and Economics 48 (4): 383–412 doi:10.2747/1538-7216.48.4.383 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើម (PDF)នៅ15 January 2013 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 7 August 2011 p. 395
  2. "Law of the People's Republic of China on the Standard Spoken and Written Chinese Language (Order of the President No.37)" Chinese Government 31 October 2000 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 21 June 2013 For purposes of this Law, the standard spoken and written Chinese language means Putonghua (a common speech with pronunciation based on the Beijing dialect) and the standardized Chinese characters.
  3. "Tabulation of the 2010 Census of the People's Republic of China" China Statistics Press
  4. "President Xi is making great attempts to 'Sinicize' Marxist-Leninist Thought 'with Chinese characteristics' in the political sphere," states Lutgard Lams, "Examining Strategic Narratives in Chinese Official Discourse under Xi Jinping" Journal of Chinese Political Science (2018) volume 23, pp 387–411 at p. 395.
  5. "China (People's Republic of) 1982 (rev. 2004)" Constitute ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 25 August 2019
  6. ៦,០ ៦,១ ៦,២ "总人口" (ចិន) National Bureau of Statistics of China ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 14 July 2020 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  7. "Population density (people per sq. km of land area)" IMF ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 16 May 2015
  8. ៨,០ ៨,១ ៨,២ ៨,៣ "World Economic Outlook Database, October 2019" IMF.org International Monetary Fund ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 30 March 2020
  9. "China Economic Update, December 2019 : Cyclical Risks and Structural Imperatives" (PDF) openknowledge.worldbank.org World Bank p. 21 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 3 January 2020 The Gini coefficient, a measure of overall income inequality, declined to 0.462 in 2015, and has since risen to 0.467 in 2018 (Figure 27). Higher income inequality is partly driven by unequal regional income distribution. The eastern coastal regions have been the driver of China's rapid growth, due to its geographic location and the early introduction of reforms. As a result, the eastern coastal region is now home to 38 percent of the population, and its per capita GDP was 77 percent higher than that of the central, western, and northeastern regions in 2018. This gap widened further in the first three quarters of 2019. This is in part due to a disproportionate slowdown in interior provinces, which are more dependent on commodities and heavy industry. The slowdown has been negatively affected by structural shifts, especially necessary cuts in overcapacity (Figure 28).
  10. "Human Development Report 2019" (PDF) (អង់គ្លេស) United Nations Development Programme 10 December 2019 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 10 December 2019
  1. The accuracy of China's official GDP statistics has been questioned by a wide variety of academics and institutions, and it believed to be lower than stated. See Economy of China#Issues with overclaiming.


Cite error: <ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found