ចូសន់

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search
រាជវង្សចូសន់
조선 (朝鮮)
1392–1897
ទង់ជាតិ ចូសន់
Flag of Korea (1893).svg
កំពូល: ទង់ស្តង់ដាររាជ (1882–1897)
ខាងក្រោម: ទង់ជាតិ (1893–1897)
វរលញ្ឆកររាជ វរលញ្ឆករជាតិ (ចុងសតវត្សទី 19)ចូសន់
វរលញ្ឆកររាជ
Emblem of the Kingdom of Great Joseon.svg
វរលញ្ឆករជាតិ
(ចុងសតវត្សទី 19)
ត្រារាជ
조선왕보
朝鮮王寶
("កំណប់ទ្រព្យរបស់ក្សត្រនៃចូសន់")
Joseon wang bo (Royal Seal Treasure of the Joseon King).svg
ទឹកដីនៃចូសន់បន្ទាប់ពីការសញ្ជ័យរបស់ស្តេចសេចុងនៃពួកជូរឆេនក្នុងឆ្នាំ 1433
ទឹកដីនៃចូសន់បន្ទាប់ពីការសញ្ជ័យរបស់ស្តេចសេចុងនៃពួកជូរឆេនក្នុងឆ្នាំ 1433
ស្ថានភាព{{#if: | |សមាជិករបស់ប្រព័ន្ធដៃទន្លេរបស់អធិរាជចិន
(1401–1894)[note ១]
Client state of Qing dynasty
(1882–1894)[១][២][៣][៤]
ធានីចម្បង :
ហាន់សុង
(1394–1399/1405–1897)
Temporary :
គែគ្យុង
(1392–1394/1399–1405)
ភាសាផ្លូវការកូរ៉េកណ្តាល,
កូរ៉េសម័យដើម,
ហាន់មុន (អក្សរសាស្ត្រ)[៥][៦][៧]
សាសនា
លទ្ធិខុងជឺ
(មនោគមវិជ្ជារដ្ឋ)
,
ពុទ្ធសាសនា,
លទ្ធិសាម៉ាន់,
សាសនាតាវ,
គ្រិស្តសាសនា
(ទទួលស្គាល់នៅឆ្នាំ 1886)
រដ្ឋាភិបាលរបបរាជានិយមដាច់ខាត[៨]
នីតិបញ្ញត្តិគ្មាន (គ្រប់គ្រងដោយក្រឹត្យ)
(រហូតដល់ឆ្នាំ 1894)
ជុងឈូវ៉ុន
(ពីឆ្នាំ 1894)
9 តុលា 1446
1592–1598
26 កុម្ភៈ 1876
17 មេសា 1895
ប្រជាជន
▪ 1400[៩]
5,730,000
▪ 1500[១០]
9,200,000
▪ 1600[១០]
11,000,000
▪ 1700[១០]
13,500,000
▪ 1900[៩]
17,082,000
រូបិយវត្ថុមូន
(1423–1425, 1625–1892)
យ៉ាង
(1892–1897)
Preceded by
Succeeded by
ហ្គោរ្យ៉ូ
តាំណា
ចក្រភពកូរ៉េ
សព្វថ្ងៃជាផ្នែកនៃកូរ៉េខាងជើង
កូរ៉េខាងត្បូង


Korean name
Hangul조선
Hanja朝鮮
Revised RomanizationJoseon
McCune–ReischauerChosŏn
North Korean name
Hangul조선봉건왕조[១១][១២]
Hanja朝鮮封建王朝
Revised RomanizationJoseon Bonggeon Wangjo
McCune–ReischauerChosŏn Ponggŏn Wangjo
Official name
Hangul조선
Hanja朝鮮
Revised RomanizationDaejoseonguk
McCune–ReischauerTaechosŏn'guk

រាជវង្សចូសន់ចូសុន (កូរ៉េ조선; ហាន់ចា朝鮮; MRChosŏn; [tɕo.sʌn]; ភាសាកូរ៉េកណ្តាល: 됴ᇢ〯션〮 Dyǒw syéon ឬ 됴ᇢ〯션〯 Dyǒw syěon), មានឈ្មោះផ្លូវការថា មហារាជវង្សចូសន់ (កូរ៉េ대조선국; ហាន់ចា大朝鮮國; [tɛ.tɕo.sʌn.ɡuk̚]),[១៣] គឺជារាជវង្សចុងក្រោយរបស់កូរ៉េ ដែលមានអាយុកាលជាង ៥០០ ឆ្នាំ[១៤][១៥] ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ អ៊ី សុងគ្យេ នៅខែកក្កដាឆ្នាំ ១៣៩២ និងជំនួសដោយចក្រភពកូរ៉េ នៅខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៩៧[១៦] អាណាចក្រនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងបន្ទាប់ពីបន្ទាប់ពីការផ្តួលរំលំហ្គោរ្យ៉ូនៅក្នុងទីក្រុងកែសុងសព្វថ្ងៃនេះ កាលពីដើម កូរ៉េត្រូវបានប្តូរឈ្មោះឡើងវិញ ហើយរដ្ឋធានីត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទីតាំងទៅទីក្រុងសេអ៊ូលសម័យទំនើប ព្រំប្រទល់ខាងជើងបំផុតរបស់អាណាចក្រត្រូវបានពង្រីកទៅព្រំដែនធម្មជាតិនៅទន្លេអាំណុក និងទន្លេទូមេនតាមរយៈការបង្ក្រាបនៃពួកជូរឆេន

កំណត់ចំណាំ[កែប្រែ]

  1. ប្រព័ន្ធដៃទន្លេរបស់ចិន គឺជាសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកខុងជឺដែលជានិមិត្តរូបដ៏ធំមួយ ដោយមានមូលដ្ឋាននៅក្នុងពាណិជ្ជកម្ម និងទំនាក់ទំនងទស្សនវិជ្ជារវាងរដ្ឋបរទេស និងរាជវង្សចិនផ្សេងៗគ្នា ទំនាក់ទំនងជាមួយអធិបតេយ្យភាពនៃរដ្ឋមួយចំនួនមានភាពបត់បែន និងចម្រុះ រដ្ឋធំជាង (ឧ. ចូសន់ កូរ៉េ និងជប៉ុន) ទទួលបានអធិបតេយ្យភាពពេញលេញ ទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស និងស្ថានភាពអន្តរជាតិរបស់ពួកគេមិនអាចចាត់ទុកថាជារដ្ឋអតិថិជន ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយបន្ទាប់ពីឧប្បត្តិហេតុអ៊ីម៉ូ ឆ្នាំ 1882 រាជវង្សឈីងបានបោះបង់ចោលគោលនយោបាយអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើទៅ (Laissez-Fair) បានចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាចិន-កូរ៉េឆ្នាំ ១៨៨២, ហើយបានចូលរួមដោយផ្ទាល់នៅក្នុងកិច្ចការរបស់ចូសន់ ការផ្លាស់ប្តូររ៉ាឌីកាល់នៅក្នុងគោលនយោបាយរបស់ប្រទេសចិននេះគឺមានប្រតិកម្មទៅនឹងការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលរបស់មហាអំណាចអឺរ៉ុប និងប្រទេសជប៉ុននៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េ ឥទ្ធិពលនយោបាយនៃរាជវង្ស Qing បានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ 1894 ជាមួយនឹងសង្គ្រាមចិន-ជប៉ុនលើកទីមួយ

ឯកសារយោង[កែប្រែ]

  1. Mitani Hiroshi (三谷博) (18 January 2016) (ជាja). Statistical Research Society. http://www.isr.or.jp/TokeiKen/pdf/gakusai/1_05.pdf.+"Statistical Research Society Journal No. 1 (統計研究会『学際』第1号)" 
  2. Harada Damaki (原田環) (12 June 2005) (ជាja). The Japan-Korea cultural foundation. https://www.jkcf.or.jp/history_arch/first/3/02-0j_harada_j.pdf.+"Joint Research Report on Japan-Korea History No. 1 (日韓歴史共同研究報告書 -第1期-)" 
  3. Lin 2014, pp. 69–71.
  4. Yoo bada (13 July 2017). "Japanese Awareness about Joseon's International Legal Status after Imo Military Rebellion" (ជាen). Korea Citation Index. https://www.kci.go.kr/kciportal/ci/sereArticleSearch/ciSereArtiView.kci?sereArticleSearchBean.artiId=ART002294908. "Qing arranged for the conclusion of the Joseon-America Treaty in 1882, and regulated the Joseon-China Regulation after suppressing the ImO Military Rebellion and defined Joseon as a SemiSovereign or Dependent State based on the Elements of International Law...If so, Joseon would gain the international legal status of protectorate and his sovereignty should be limited." 
  5. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Met
  6. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Lee
  7. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Orchiston-Green-Strom
  8. Choi, Sang-hun (27 October 2017). Interior Space and Furniture of Joseon Upper-class Houses. Ewha Womans University Press. p. 16. ល.ស.ប.អ. 9788973007202. https://books.google.com/books?id=vWNNWVwaUpMC&q=joseon+dynasty+absolute+monarchy&pg=PA16. "Joseon was an absolute monarchy" 
  9. ៩,០ ៩,១ 권태환 신용하 (1977). 조선왕조시대 인구추정에 관한 일시론. 
  10. ១០,០ ១០,១ ១០,២ 이헌창 (1999). 한국경제통사 52쪽. 
  11. 조선력사 시대구분표 (in ko) Naenara
  12. Korean History in Chronological Order Naenara
  13. Li, Jun-gyu (이준규) (22 July 2009) (ជាko). Newstown. http://www.newstown.co.kr/newsbuilder/service/article/messmail.asp?P_Index=72824.+"1392년부터 1910년까지 한반도전역을 통치하였던 조선(朝鮮)은 일반적으로 조선왕조(朝鮮王朝)라 칭하였으며, 어보(御寶), 국서(國書)등에도 대조선국(大朝鮮國)이라는 명칭을 사용하였었다. (translation) Joseon which had ruled from 1392 to 1910 was commonly referred to as the "Joseon dynasty" while "Great Joseon" was used in the royal seal, national documents, and others." [តំណភ្ជាប់ខូច]
  14. Chosŏn dynasty | Korean history (in en) Encyclopedia Britannica. Encyclopædia Britannica, Inc.
  15. Women Our History. D.K.. 2019. p. 82. ល.ស.ប.អ. 9780241395332. https://books.google.com/books?id=lxGnDwAAQBAJ&q=joseon+longest+confucian+dynasty+korea&pg=PA82. 
  16. Lua error in Module:Citation/CS1/Utilities at line 60: bad argument #1 to 'ipairs' (table expected, got nil).