ឆ្នេរសមុទ្រហាឡុង
ឆ្នេរសមុទ្រហាឡុង ( Vietnamese: Vịnh Hạ Long ) គឺជាតំបន់បេតិកភ័ណ្ឌពិភពលោក របស់អង្គការយូណេស្កូ និងជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមនៅក្នុងខេត្តក្វាងនិញ ប្រទេសវៀតណាម ។ ឈ្មោះហាឡុង មានន័យថា "នាគចុះមក"។ រដ្ឋបាល ឈូងសមុទ្រជាកម្មសិទ្ធិរបស់ទីក្រុងហាឡុង ទីក្រុងខាំផានិងជាផ្នែកមួយនៃស្រុកវ៉ាន់ដុន ។ ឆ្នេរសមុទ្រមានកំបោរថ្មកំបោរនិងកោះរាប់ពាន់ក្នុងរាង និងទំហំផ្សេងៗ។ឆ្នេរសមុទ្រហាឡុង គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃតំបន់ធំមួយដែលរួមមាន ឆ្នេរសមុទ្រប៉ៃតូឡុង នៅភាគឦសាននិងកោះខាត់ប៉ានៅភាគនិរតី។ តំបន់ធំៗទាំងនេះចែករំលែកលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រ ភូមិសាស្ត្រ អាកាសធាតុនិងវប្បធម៌ស្រដៀងគ្នា។
| ឆ្នេរសមុទ្រហាឡុង | |
|---|---|
| ឈ្មោះដែលបានចារលើបញ្ជីកេរដំណែលពិភពលោក | |
| Ha Long Bay in 2019.jpg | |
| Location | វៀតណាម |
| លក្ខខណ្ឌ | ធម្មជាតិ: ៧ , ៨ |
| ឯកសារយោង | ៦៧២ |
| Coordinates | 20°54′N 107°12′E / 20.9°N 107.2°ECoordinates: 20°54′N 107°12′E / 20.9°N 107.2°E |
| ប្រវត្តិចារឹក | |
| ចារឹក | ១៩៩៤ (សម័យប្រជុំUnknown) |
| Extensions | ២០០០ |
ឆ្នេរសមុទ្រហាឡុងមានផ្ទៃដីប្រហែល 1,553 square kilometres (600 sq mi) រួមទាំងកូនកោះចំនួន 1,960-2,000 ដែលភាគច្រើនជាថ្មកំបោរ។ ស្នូលនៃឈូងសមុទ្រមានផ្ទៃដី 334 square kilometres (129 sq mi) ដែលមានដង់ស៊ីតេខ្ពស់នៃកោះចំនួន 775 ។ [១] ថ្មកំបោរនៅក្នុងឈូងសមុទ្រនេះបានឆ្លងកាត់ 500 លានឆ្នាំនៃការបង្កើតនៅក្នុងលក្ខខណ្ឌនិងបរិស្ថានផ្សេងគ្នា។ ការវិវត្តន៍នៃ karst នៅក្នុងឈូងសមុទ្រនេះបានចំណាយពេល 20 លានឆ្នាំក្រោមឥទ្ធិពលនៃអាកាសធាតុសើមត្រូពិច។ [២] ភាពចម្រុះនៃភូមិសាស្ត្រនៃបរិស្ថាននៅក្នុងតំបន់នេះបានបង្កើតឱ្យមាន ជីវចម្រុះរួមទាំង ប្រព័ន្ធជីវចម្រុះ ត្រូពិច បរិស្ថានសមុទ្រ និងសមុទ្រ។ [៣] ឈូងសមុទ្រ ហាឡុង ជាជម្រកនៃប្រភេទផ្កា 14 ប្រភេទ [៤] និង 60 ប្រភេទសត្វព្រៃ។ [៥]
ការស្ទង់មតិស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្របានបង្ហាញវត្តមានរបស់មនុស្សបុរេប្រវត្តិនៅក្នុងតំបន់នេះរាប់ម៉ឺនឆ្នាំមុន។ វប្បធម៌បុរាណបន្តបន្ទាប់គ្នាគឺវប្បធម៌សយនូ ប្រហែល ១៨០០០-៧០០០ មុនគ.ស, វប្បធម៌ខៃប៉ែ ៧០០០-៥០០០ មុនគ.ស [៦] និងវប្បធម៌ហាឡុង៥០០០-៣៥០០ ឆ្នាំមុន។ [៧] ឆ្នេរសមុទ្រហាឡុង ក៏បានកត់សម្គាល់ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗមួយចំនួនក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាមដោយវត្ថុបុរាណជាច្រើនត្រូវបានរកឃើញនៅភ្នំប៉ៃថូ ល្អាងដុយហ្គូនិងប៉ៃឆៃយ ។ [៧]
កាលពី៥០០ឆ្នាំមុន លោកង្វៀន ត្រៃ បានសរសើរភាពស្រស់ស្អាតនៃឆ្នេរសមុទ្រហាឡុងនៅក្នុងខគម្ពីរលោញាបវ៉ាន់ដុន ដែលគាត់បានហៅវាថា "អច្ឆរិយៈថ្មនៅលើមេឃ"។ [៨] នៅឆ្នាំ១៩៦២ ក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍វៀតណាមខាងជើងបានចុះបញ្ជីឆ្នេរសមុទ្រ ហាឡុង នៅក្នុងការបោះពុម្ពផ្សាយសារីរិកធាតុ និងទេសភាពជាតិ។ [៩] ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤ តំបន់ស្នូលនៃឆ្នេរសមុទ្រ ហាឡុងត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកក្រោមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យទី៧ ហើយត្រូវបានចុះបញ្ជីជាលើកទីពីរក្រោមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យទី៨ ។ [១០]
ឯកសារយោង
[កែប្រែ]- ↑ Vịnh Hạ Long. Archived 7 January 2009 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន. Website chính thức của Ủy ban tổ chức Đại lễ Phật đản Liên Hiệp Quốc 2008 (in Vietnamese)
- ↑ Giá trị địa chất – địa mạo của vịnh Hạ Long. Archived 15 January 2009 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន. – Trang web chính thức của vịnh Hạ Long (in Vietnamese)
- ↑ Giá trị đa dạng sinh học của vịnh Hạ Long. Archived 15 January 2009 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន. – Trang web chính thức của vịnh Hạ Long (in Vietnamese)
- ↑ Bảo tồn đa dạng sinh học vịnh Hạ Long" Archived 20 February 2009 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន. – Tuổi Trẻ Online. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2007, 17:26GMT (in Vietnamese)
- ↑ Khu văn hóa và lịch sử các đảo vịnh Hạ Long.[តំណភ្ជាប់ខូច] – Website Trường Đại học Khoa học Tự Nhiên Thành phố Hồ Chí Minh (in Vietnamese)
- ↑ Giá trị lịch sử – văn hóa của vịnh Hạ Long. Archived 20 February 2009 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន. – Trang web chính thức của vịnh Hạ Long (in Vietnamese)
- 1 2 "Có một nền văn hóa Hạ Long" Archived 20 February 2009 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន. – Tuổi Trẻ Online (in Vietnamese)
- ↑ "Từ hơn 500 năm trước, vịnh Hạ Long đã được tôn vinh là kỳ quan" Archived 20 February 2009 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន. – Tuổi Trẻ Online (in Vietnamese)
- ↑ Vị trí địa lý, khí hậu của vịnh Hạ Long. Archived 16 February 2009 at the វេយប៊ែខ ម៉ាស៊ីន. – Trang web chính thức của vịnh Hạ Long (in Vietnamese)
- ↑ "Hạ Long Bay". Retrieved 24 April 2015.