ហ្សក ហ្រ្គូសលីយេ

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search
ហ្សក ហ្រ្គូសលីយេ
Groslier 1913 Femina.jpg

លោក ហ្សក ហ្រ្គូសលីយេ (កើត និងស្លាប់នៅ ភ្នំពេញ) គឺជា វិចិត្រករ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត បុរាណវិទូ ជនជាតិភាគតិច និង អ្នកថតរូប ។ ហ្សកហ្រ្គូសលីយេ ជាអភិរក្ស ទីមួយ​នៃសារមន្ទីរជាតិ

លោកបានបន្សល់ទុកនូវស្នាដៃនិពន្ធដ៏ក្រាស់ និងចម្រុះ ដែលមានស្នាដៃជាច្រើនលើផ្នែកបុរាណវិទ្យា និងសិល្បៈនៃ ប្រទេសខ្មែរ ។ នៅឆ្នាំ ១៩១២ លោក ហ្សក ហ្រ្គូសលីយេ គឺជាអ្នកបង្កើតសាលាសិល្បៈខ្មែរ ដែលក្លាយជា សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ

លោក ហ្សក ហ្រ្គូសលីយេ បានកសាង សារមន្ទីរជាតិ ឡើង នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩១៧ នាសម័យអាណានិគមបារាំង មកលើព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា

ជីវប្រវត្តិ[កែប្រែ]

ការអប់រំ[កែប្រែ]

លោក ហ្សក ហ្រ្គូសលីយេ កើតនៅថ្ងៃទី ៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៨៨៧ នៅ ភ្នំពេញ ក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា

គាត់​បាន​សិក្សា​នៅ ​ប្រទេស​បារាំង ហើយ​បាន​ចូល​រៀន​គំនូរ​នៅ សាលាវិចិត្រសិល្បៈ ក្នុង​ទីក្រុង​ប៉ារីស ។ នៅចុងបញ្ចប់នៃការសិក្សាទាំងនេះ គាត់បានត្រលប់មក ប្រទេសកម្ពុជា ជាលើកដំបូងដែលគាត់បានរកឃើញប្រាសាទ អង្គរ

ការសិក្សាសិល្បៈខ្មែរ[កែប្រែ]

អគ្គទេសាភិបាលនៃ ឥណ្ឌូចិន លោក អាល់ប៊ែរ សារូត៍ បានហៅ លោក ហ្សក ហ្រ្គូសលីយេ ប្រគល់ឱ្យគាត់នូវបេសកកម្មនៃការធ្វើឱ្យរសិល្បៈនៃប្រជាជនឥណ្ឌូចិនមានគន្លែងមួយដើប្បីសិក្សារម្ដងទៀត។ គោលដៅចុងក្រោយរបស់គាត់គឺដើម្បីស្តារឡើងវិញដល់ប្រជាជនកម្ពុជានូវក្តីកង្វល់ និងសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះមរតកសិល្បៈរបស់ខ្មែរដែលនៅពេលនោះបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងភាពទ្រុឌទ្រោម។ ដូច្នេះគាត់ បានលះបង់ខ្លួនឯងដើម្បីចង់ស្ដាររបាំព្រះរាជទ្រព្យឱ្យដូចពីមុន។

ភាពជោគជ័យនៃសាលាសិល្បៈខ្មែរនេះ ដែលអភិវឌ្ឍកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់ផលិតសិប្បកម្មខ្មែរ រួមចំណែកធ្វើឱ្យកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់លោក ហ្សក ហ្រ្គូសលីយេ ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាអ្នកជួយសិល្បៈខ្មែរជាច្រើន។

នៅចុងឆ្នាំ ១៩២៣ លោក ហ្សក ហ្រ្គូសលីយេ មានតួនាទីសម្រេចចិត្តក្នុងការរំខានដល់ប្រតិបត្តិការកាប់ ដឹកជញ្ជូន និងលួចរូបចម្លាក់ពី ប្រាសាទបន្ទាយស្រី ដោយ ​លោក អង់ដ្រេ ​ម៉ាល់រ៉ូ ។

អ្នកថែរក្សាសារមន្ទីរនៅកម្ពុជា[កែប្រែ]

លោក ហ្សក ហ្រ្គូសលីយេ គឺជាអ្នកបង្កើត រៀបចំ និងជាអ្នកថែរក្សាដំបូងនៃសារមន្ទីរ អាល់ប៊ែរ សារូត៍ នៅ ភ្នំពេញ ដែលជាឈ្មោះនៅឆ្នាំ ១៩២០ ប៉ុន្តែត្រូវបានប្តូរឈ្មោះទៅ ជាសារមន្ទីរជាតិកម្ពុជា នៅឆ្នាំ ១៩៥១ ដែលជាគំរូនៃស្ថាបត្យកម្មខ្មែរបុរាណ ដែលគាត់បានបង្កើតជាជម្រករបស់កម្ពុជា។ សិល្បៈ។

ការចូលនិវត្តន៍ និងសេចក្ដីស្លាប់[កែប្រែ]

បន្ទាប់ពីគ់ាតចូលនិវត្តន៍ពី ឆ្នាំ ១៩៤២ លោក ហ្សក ហ្រ្គូសលីយេ នៅតែនៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ហើយបានចូលរួមក្នុងការតស៊ូប្រឆាំងនឹងអ្នកកាន់កាប់របស់ជប៉ុនក្នុងនាមជាប្រតិបត្តិករវិទ្យុសម្ងាត់ បន្ទាប់ពី រដ្ឋប្រហាររបស់ជប៉ុននៅថ្ងៃទី ៩ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៤៥ នៅឥណ្ឌូចិន ។

នៅថ្ងៃទី ១៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៤៥​​ លោកហ្សក ហ្រ្គូសលីយេ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងដាក់គុកដោយ កងទ័ពជប៉ុន ប៉ូលីសសម្ងាត់ជប៉ុន ឬប៉ូលីសគ្រប់គ្រងការគិត។ កងទ័ពជប៉ុន បានសាបព្រួសនូវភាពភ័យខ្លាច និងភាពភ័យរន្ធត់ពាសពេញឥណ្ឌូចិន បន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារពីថ្ងៃទី ៩ ខែមីនា ដល់ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៤៥ លោក ហ្សក ហ្រ្គូសលីយេ បានចុះចាញ់នឹងការធ្វើទារុណកម្មទាំងមានអាយុ ៥៨ ឆ្នាំ។

ស្នាដៃ[កែប្រែ]

ការបោះពុម្ពអំពីបុរាណវិទ្យា[កែប្រែ]

  • Danseuses cambodgiennes anciennes et modernes. Texte et dessins de George Groslier, Paris, A. Challamel, 1913 (Préface de Charles Gravelle)
  • Objets anciens trouvés au Cambodge, in Revue archéologique, 1916, 5e Série, vol. 4, p. 129–139
  • A l'ombre d'Angkor. Notes et impressions sur les temples inconnus de l'ancien Cambodge, A. Challamel, 1916 [1] [archive]
  • La Batellerie cambodgienne du VIIIe au XIIIe siècles, in Revue archéologique, 1917, 5e Série, vol. 5, p. 198–204 Texte en ligne [archive]
  • Directeur-fondateur et éditeur de Arts et Archéologie khmères, A. Challamel, 2 volumes publiés en 1921 et 1926
  • Objets cultuels en bronze dans l'ancien Cambodge, in Arts et Archéologie khmers, 1921-3, vol. 1, fasc. 3, p. 221–228.
  • Le temple de Phnom Chisor, in Arts et Archéologie khmers, vol. 1, fasc. 1, p. 65–81
  • Le temple de Ta Prohm (Ba Ti), in Arts et Archéologie khmers, vol. 1.. fasc. 2, p. 139–148
  • Le temple de Preah Vihear, in Arts et Archéologie khmers, 1921-1922, vol. 1. fasc. 3, p. 275–294
  • Recherches sur les Cambodgiens d'après les textes et les monuments depuis les premiers siècles de notre ère, Paris, A.Challamel, 1921
  • Essai sur l'architecture classique khmère, in Arts et Archéologie khmers, 1923, vol. 1, fasc. 3. p. 229–273
  • L'Art khmèr, in Arts et Décoration, août 1923. vol. 27. No 260, p. 34–40
  • L'Art du bronze au Cambodge, in Arts et Archéologie khmers, 1923. vol. 1, fasc., p. 413–423
  • L'Art khmèr, in Arts et Décoration, août 1923, vol. 1, p. 413–423
  • Amarendrapura dans Amoghapura, in Bulletin de l'École Française d'Extrême-Orient, 1924, vol. 24, p. 359–372
  • Angkor, Les Villes d'Art célèbres, Laurens, 1924
  • Catalogue du Musée de Phnom Penh, IDEO, 1924
  • La Céramique dans l'ancien Cambodge, in Arts et Archéologie khmers, 1924, vol. 2, fasc. 1, p. 31–64 (avec la collaboration d'Auguste Silice)
  • La Vie à Angkor au XIe siècle, in Pages indochinoises, 15-1-1924, N.S., vol. 1, p. 9–17
  • Les Empreintes du 'Pied du Buddha' d'Angkor Vat, in Arts et Archéologie khmers, 1924, vol. 2, fasc. 2. p. 65–80
  • La Région d'Angkor, in Arts et Archéologie khmers, 1924, vol. 2, fasc. 2, p. 113–130
  • La Région du Nord-Est du Cambodge et son art, in Arts et Archéologie khmers, p. 131–141
  • L'Asram Maha Rosei, in Arts et Archéologie khmers, 1924, vol. 2. fasc. 2. p. 141–146
  • L'Art hindou au Cambodge, in Arts et Archéologie khmers, 1924. vol. 2, fasc. 1, p. 81–93
  • Essai sur le Buddha khmèr, in Arts et Archéologie khmers, p. 93–112
  • Sur les origines de l'Art khmèr, in Mercure de France, l-xii-1924, vol. 176, No 365, p. 382–404
  • Les Influences grecques au Cambodge et l'art pré khmèr, L'Art Vivant, 1925
  • Sur la route d'Angkor: le Prasat Phum Prasat, in Extrême-Asie, décembre 1925, No 14, vol. 12, p. 493–494
  • Introduction à l'étude des arts khmèrs, in Arts et Archéologie khmers, 1925, vol. 2. fasc. 2, p. 167–234
  • La Sculpture khmère ancienne. Illustrée de 175 reproductions hors texte et similigravure, G. Crès et Cie, coll. "française des arts orientaux", 1925 Texte en ligne [archive]
  • La Femme dans la sculpture khmère ancienne, in Revue des Arts asiatiques, 1925, vol. 2, fasc. 1, p. 35–41
  • La Fin d'Angkor, in Extrême-Asie, septembre 1925
  • Note sur la sculpture khmère ancienne, Études asiatiques, École Française d'Extrême-Orient, 1925. vol. I, p. 297–314
  • À propos d'art hindou et d'art khmèr, in Arts et Archéologie khmers, 1926, vol. 2, fasc. 3, p. 329–348
  • Les collections khmères du musée Albert-Sarraut, G. Van Oest, coll. « Ars asiatica », 1931 (Préface de Georges Coedès)
  • Les Temples inconnus du Cambodge, Toute la terre, 1931
  • Angkor, Les Villes d'Art célèbres, Laurens, 1932 (trad. anglaise).
  • Troisième recherche sur les Cambodgiens, in Bulletin de l'École française d'Extrême-Orient, 1935, vol. 35, p. 159–206
  • Une merveilleuse cité khmère. Banteai Chhma, ville ancienne du Cambodge, in L'Illustration, avril 1937, No 4909, p. 352–357
  • Les Monuments khmèrs sont-ils des tombeaux?, in Bulletin de la Société des Études Indochinoises, 1941, N.S., vol. 16. N°l p. 121–126

ការបោះពុម្ពអំពីសិល្បៈជនជាតិដើមនៅកម្ពុជា[កែប្រែ]

  • La Convalescence des Arts cambodgiens, in Revue Indochinoise, 2e sem. 1918, p. 207; 1er sem. 1919, p. 871–890
  • L'Agonie des Arts cambodgiens, in Revue Indochinoise, 2e sem. 1918, p. 207
  • Question d'art indigène, in Bulletin des Amis du Vieux-Hué, octobre—décembre 1920, p. 444–452
  • Étude sur la psychologie de l'artisan cambodgien, in Arts et Archéologie khmers, 1921, vol. 1, fasc. 2, p. 125–137
  • Seconde étude sur la psychologie de l'artisan cambodgien, in Arts et Archéologie khmers, 1921, vol. 1. fasc. 2, p. 205–220
  • Royal Dancers of Cambodia, in Asia, 1922, vol. 22, No 1, p. 47–55, 74-75
  • Soixante-seize dessins cambodgiens tracés par l'oknha Tep Nimit Mak et l'oknha Reachna Prasor Mao, in Arts et Archéologie khmers, Société d'Édition Géographique, Maritime et Coloniale, 1923. 331-386 p
  • The Oldest Living Monarch, in Asia, 1923. vol. 23. p. 587–589
  • La Reprise des arts khmèrs, in La Revue de Paris, 15 novembre 1925. p. 395–422 Texte en ligne [archive]
  • Avec les danseuses royales du Cambodge, in Mercure de France, 1er mai 1928, p. 536–565
  • La mort de S.M. Sisowath, L'Illustration, octobre 1927
  • Les cérémonies d'incinérations de S.M. Sisowath, in L'Illustration, no 4443. Samedi 28 avril 1928. p. 410–415
  • Die Kunst der Kambodschanischen tànzerinn, in Atlantis, janvier-mars 1929, vol. 1,p. 10–16
  • Le Théâtre et la danse au Cambodge, in Journal Asiatique, janvier-mars 1929. vol. 214, p. 125–143 Texte en ligne [archive]
  • Contemporary Cambodian art studied in the Light of the Past Forms, in Eastern Art, 1930. vol. 2, p. 127–141
  • La Direction des Arts cambodgiens et l'École des Arts cambodgiens, in Extrême-Asie, mars 1930, no 45, p. 119–127
  • La Fin d'un art, in Revue des Arts Asiatiques, 1929-1930, vol. 6, fasc. 3., p. 176–186; p. 184 et 251, fasc. 4, p. 244–254
  • La Fin d'une tradition d'art : les pagodes cambodgiennes et le ciment armé, in L'Illustration, 11 janvier 1930, p. 50–53
  • De Pagode en Pagode, Toute la Terre, juillet 1931
  • L'Orfèvrerie cambodgienne à l'Exposition Coloniale, La Perle, 1931
  • Rapport sur les arts indigènes au Cambodge, Congrès International et Intercolonial de la Société Indigène, 1931
  • L'Enseignement et la mise en pratique des Arts indigènes au Cambodge (1918-1930), in Bulletin de Académie des Sciences Coloniales, 1931
  • Les Arts indigènes au Cambodge, Exp. int. des Arts et Techniques, Indochine Française, 1937
  • Les Arts indigènes au Cambodge, X° Congr. de la Far-Eastern Association of Tropical Medecine, Hanoi, 1938, p. 161–181

ឯកសារយោង[កែប្រែ]