ឡេមន្ធ៏

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search
ឡេមន្ធ៏
လိပ်မွတ်ထော
ព្រះមហាក្សត្រនៃហង្សាវត្តី
រជ្ជកាល រ.មិថុនា ១៤៥៣ – មករា ១៤៥៤
អង្គមុន ពញាចាន់
អង្គក្រោយ ឝ៊ីនចៅពូ
បិតា ពញារាមទី១
មាតា សូមីនវិមលទេវី[១]
ប្រសូត រ. ១៤៣២
ពគោ (បាហ្គោ)
សុគត រ. មករា ១៤៥៤
ពគោ (បាហ្គោ)
សាសនា ពុទ្ធសាសនាថេរវាទ

ឡេមន្ធ៏ (ភូមាလိပ်မွတ်ထော, បញ្ចេញសំឡេង [leiʔ mʊ̀ɴ tʰɔ́] [ឡេមន្ធ៏]; មន: မမောဟ်ထာဝ်; រ. ១៤៣២–១៤៥៤) គឺជាព្រះមហាក្សត្រទី១៤នៃនគរហង្សាវត្តីពគោនៅភូមាសោយរាជ្យបានរយៈពេលប្រាំពីរខែក្នុងឆ្នាំ១៤៥៣-៥៤។ ព្រះអង្គបានឡើងកាន់អំណាចដោយការធ្វើឃាតព្រះភាតាអយ្យកោមួយរបស់ទ្រង់ ព្រះបាទពញាចាន់។ ពញាចាន់ខ្លួនព្រះអង្គឯងបានឡើងកាន់អំណាចក្នុងឆ្នាំ១៤៥១ ដោយធ្វើឃាតព្រះភាតាអយ្យកោមួយរបស់ទ្រង់ ព្រះបាទពញាហ្វារ្យូ ហើយបានបន្តកាប់សំលាប់ព្រះសាច់សែលោហិតជាព្រះឱរសខាងព្រះបាទរាជាធិរាជចោល។[២] ឡេមន្ធ៏ ជាបុត្រានៃព្រះបាទពញារាមទី១ និង ជាព្រះនត្តានៃព្រះបាទរាជាធិរាជបានជ្រែករាជ្យពញាចាន់ ដែលពញាចាន់ក៏ត្រូវជាព្រះនត្តានៃព្រះបាទរាជាធិរាជខាងព្រះរាជបុត្រច្បងរបស់ព្រះអង្គ។ ឡេមន្ធ៏បានបន្តសំលាប់គូសត្រូវជាច្រើនទៀត។ នៅដើមឆ្នាំ១៤៥៤ ពួកមន្ត្រីវាំងបានធ្វើគតព្រះឡេមន្ធ៏ ដែលទ្រង់មិនបានបន្សល់ទុកនូវរជ្ជទាយាទជាព្រះឱរសនៃខ្សែស្រឡាយរបស់រាជាធិរាជមួយអង្គណាសោះ។ ពួកមន្ត្រីទាំងនោះក៏បានជ្រើសរើសបុត្រីរបស់ព្រះអង្គ ព្រះនាងឝ៊ីនចៅពូឱ្យឡើងសោយរាជ្យជាអ្នកគ្រងហង្សាវត្តីបន្ត។[៣]

សង្ខេប[កែប្រែ]

ពង្សាវតារភូមាផ្សេងៗមិនបានស្របគ្នានូវកាលបរិច្ឆេទសំខាន់ៗអំពីខ្សែជីវិតរបស់ព្រះមហាក្សត្រអង្គនេះឡើយ។ ជាការពិតទៅ មហារាជវង្ស និង ប្រាសាទកែវរាជវង្ស រាយការណ៍អញ្ចេះ អញ្ចុះក្នុងអត្ថបទសំណេររៀងៗខ្លួន។

ពង្សាវតារ ប្រសូត–ទិវង្គត ព្រះជន្ម រជ្ជកាល ល្វែងនៃរជ្ជកាល
ស្លាផាតរាជវង្ស[កំណត់ ១] មិនបានរាយការណ៍ មិនបានរាយការណ៍ ១៤៤៥–១៤៤៦ ៧ ខែ
មហារាជវង្ស រ. ១៤៣៨–១៤៥២[កំណត់ ២] ~២៤ ១៤៥១–១៤៥២[៤] ៧ ខែ
ប្រាសាទកែវរាជវង្ស រ. ១៤៣២–១៤៥៣[កំណត់ ៣] ~៣១ ១៤៥២–១៤៥៣[៥] ៧ ខែ
មហារាជវង្ស និង ប្រាសាទកែវរាជវង្ស (ក្នុងផ្នែកសង្ខេបនៃព្រះមហាក្សត្រហង្សាវត្តី) មិនបានរាយការណ៍ មិនបានរាយការណ៍ ១៤៥៣–១៤៥៤[៦][៧] ១ ឆ្នាំ

កំណត់[កែប្រែ]

ឯកសារយោង[កែប្រែ]

  1. Hmannan Vol. 2 2003: 74
  2. Harvey 1925: 368
  3. Phayre 1967: 84
  4. (Maha Vol. 2 2006: 81): 813 ME = 1451/52
  5. (Hmannan Vol. 2 2003: 91): 814 ME = 1452/53
  6. Maha Vol. 2 2006: 140
  7. Hmannan Vol. 2 2003: 185

គន្ថនិទ្ទេសន៍[កែប្រែ]

  • Athwa, Sayadaw (1785) Mon Yazawin (Slapat Rajawan) (ភូមា) (1922 ed.) Yangon: Burma Publishing Workers Association Press
  • Harvey, G. E. (1925) History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824 London: Frank Cass & Co. Ltd
  • Kala, U (1724) Maha Yazawin (ភូមា) 1–3 (2006, 4th printing ed.) Yangon: Ya-Pyei Publishing
  • Phayre, Lt. Gen. Sir Arthur P. (1883) History of Burma (1967 ed.) London: Susil Gupta
  • Royal Historical Commission of Burma (1832) Hmannan Yazawin (ភូមា) 1–3 (2003 ed.) Yangon: Ministry of Information, Myanmar
ឡេមន្ធ៏
សុគត/ស្លាប់: រ. មករា ១៤៥៤
គោរម្យងារសំរាប់រាជ្យ
មុនដោយ
ពញាចាន់
ព្រះមហាក្សត្រនៃហង្សាវត្តី
រ. មិថុនា ១៤៥៣ – មករា ១៤៥៤
តដោយ
ឝ៊ីនចៅពូ

ទំព័រគំរូ:Burmese monarchs


ទំព័រគំរូ:Burma-royal-stub
Cite error: <ref> tags exist for a group named "កំណត់", but no corresponding <references group="កំណត់"/> tag was found