អ្នកម្នាងកែវទី២
| សម្ដេចព្រះភគវតី ស្រីព្រះកេតុ (អ្នកម្នាងកែវ) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| ព្រះអគ្គមហេសីក្រុងកម្ពុជាធិបតីសម័យកាលចតុមុខ (តំណែងព្រះអគ្គមហេសី) | |||||
| រជ្ជកាល | គ.ស ១៤២៧-១៤៣៣ | ||||
| រាជ្យមុន | ព្រះមេនាងសៀមស្រងៀម (ផែនដីព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមរាជាពញាយ៉ាតរាជាធិរាជ) | ||||
| រាជ្យបន្ត | អ្នកព្រះនាងបរមចន្ទារពិសេស (ផែនដីព្រះបាទសម្ដេចព្រះស្រីរាជា) | ||||
| ស្វាមី/មហេសី | ព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរាយណ៍រាមាធិបតី | ||||
| បុត្រ | ព្រះបាទសម្ដេចសុរិយោទ័យរាជា (យោងតាមឯកសារពង្សាវតារខ្មែរមួយចំនួន) | ||||
| |||||
| សន្តតិវង្ស | រាជវង្សចតុមុខមង្គល (ដោយរៀបអភិសេក) | ||||
| ប្រសូត | រាជធានីក្រុងកម្ពុជាធិបតី | ||||
| សុគត | រាជធានីក្រុងកម្ពុជាធិបតី | ||||
| សាសនា | ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទបែបខ្មែរ (សាសនាប្រជាប្រិយខ្មែរ(វិញ្ញាណនិយម)និងព្រហ្មញ្ញសាសនា) | ||||
អ្នកម្នាងកែវទី២ គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជានៃសម័យកាលចតុមុខ និងព្រះនាងត្រូវជាព្រះអគ្គមហេសីរបស់ព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរាយណ៍រាមាធិបតី អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី សម័យកាលចតុមុខ។ យោងតាមឯកសារពង្សាវតារខ្មែរមួយចំនួន ព្រះនាងហើយទ្រង់សម្ភពបានព្រះបាទសម្ដេចសុរិយោទ័យរាជា អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី សម័យកាលចតុមុខ។
ព្រះរាជជីវប្រវត្តិ
[កែប្រែ]ព្រះនាងបានអភិសេកសមរស ជាមួយព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរាយណ៍រាមាធិបតី។ ព្រះរាជស្វាមីទ្រង់ឡើងសោយរាជសម្បត្តិក្នុងបានធ្វើពិធីរាជាភិសេកគ្រងរាជសម្បត្តិផ្លូវការណ៍នៅ រាជធានីចតុមុខមង្គល ទ្រង់មានព្រះនាមហៅថា ព្រះរាជឱង្ការ ព្រះនរាយណ៍ រាមាធិបតី ព្រះអង្គលើកអ្នកម្នាងកែវឡើងជាអគ្គមហេសី ទ្រង់ព្រះនាមជា សម្ដេចព្រះភគវតី ស្រីព្រះកេតុ ហើយព្រះអង្គតែងតាំងឲ្យមានព្រះស្នំឯក ទោ ត្រី ចត្វាឲ្យមានយសស័ក្ដិធំតូចតាមលំដាប់។ ព្រះនាងដែលមានឋានៈជាព្រះអគ្គមហេសីរបស់អង្គព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរាយណ៍រាមាធិបតី គ្រប់គ្រងលើព្រះមហេសី និង ស្រីស្នំទាំង ១២ដំណាក់។[១]
ព្រះរាជបូជនីយកិច្ច
[កែប្រែ]សម័យថ្ងៃមួយនោះ ព្រះបរមបពិត្រ ព្រះអង្គគង់ព្រះយានុកាមាត្យ ព្រមដោយមន្ត្រី ក្រុមរក្សាព្រះអង្គ ដើម្បីស្ដេចទៅគាល់ សម្ដេចព្រះវររាជជននីនាថ។ ខណៈនោះ ស្ដេចទតព្រះនេត្រ យល់ដូនពេញ និងស្ម័គ្រប័ក្សពួកគាត់ ជាងរយពាន់នាក់ នាំគ្នាដឹកដីរែកជញ្ជូន ឥតឈប់ឈរ ទើបទ្រង់ត្រាស់សួរថា : អ្នកទាំងនោះគេធ្វើអ្វីហ្ន៎ ? មន្ត្រីរក្សាព្រះអង្គ ដែលដើរកាន់គ្រឿងហែ អមព្រះទីនាំងនោះក្រាបទូលថា :
(សូមទ្រង់ព្រះមេត្តាប្រោស ដូនពេញនេះ បានព្រះចតុម្មុខមួយព្រះអង្គ មកជាសម្បត្តិដ៏មានតម្លៃរបស់គាត់។ ឥឡូវនេះ គាត់ឃោសនាអ្នកស្រុក ឲ្យមកជួយលើកដីឲ្យបានខ្ពស់ ដើម្បីនឹងតាំងព្រះអារាមព្រមទាំងចេតិយ តម្កល់ព្រះចតុម្មុខនោះ)។
ព្រះបាទបរមបពិត្រ ទ្រង់ជ្រាបហើយ ទ្រង់ព្រះចិន្តាថា : (ដូនពេញនេះ ជារាស្ត្រពិត តែគាត់គិតកសាងកុសលនេះ ល្អប្រសើរណាស់ គួរតែអញជាក្សត្រ ចូលជួយកសាងផង)។ តាំងថ្ងៃនោះមក សម្ដេចព្រះនារាយណ៍រាជា ព្រះអង្គនាំអស់ព្រះអគ្គមហេសី ស្រីស្នំ ក្រុមស្រឹង្ការ នាម៉ឺនសព្វមុខមន្ត្រី លើកដៃទៅជញ្ជូនដីនោះ លើកឡើងឲ្យបានជាភ្នំ។ ព្រះអង្គតាំងនាមវត្ត ដែលលើកនោះ ឲ្យហៅថា វត្តភ្នំពេញ តាមនាមដូនពេញហើយទ្រង់ប្រែឈ្មោះខេត្តកោះឫស្សីកែវនោះ ឲ្យហៅថា ខេត្តភ្នំពេញ តរៀងមក។[២]
ព្រះរាជឥស្សរិយយស
[កែប្រែ]- អ្នកម្នាងកែវទី២ នៃសម្ដេចព្រះមហាឧបរាជនរាយណ៍រាជា។
- សម្ដេចព្រះភគវតី ស្រីព្រះកេតុ នៃព្រះបាទព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរាយណ៍រាមាធិបតី ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី។
ឯកសារយោង
[កែប្រែ]- ↑ ศานติ ภักดีคำ. ខ្មែរសម័យកាលក្រោយអង្គរ(ភាសាថៃ). กทม. มติชน. 2556.
- ↑ https://km.wikibooks.org/wiki/%E1%9E%AF%E1%9E%80%E1%9E%9F%E1%9E%B6%E1%9E%9A%E1%9E%98%E1%9E%A0%E1%9E%B6%E1%9E%94%E1%9E%BB%E1%9E%9A%E1%9E%9F%E1%9E%81%E1%9F%92%E1%9E%98%E1%9F%82%E1%9E%9A/%E1%9E%95%E1%9F%82%E1%9E%93%E1%9E%8A%E1%9E%B8%E1%9E%96%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9F%87%E1%9E%93%E1%9E%B6%E1%9E%9A%E1%9E%B6%E1%9E%99%E1%9E%8E%E1%9F%8D%E1%9E%9A%E1%9E%B6%E1%9E%87%E1%9E%B6
សូមមើលផងដែរ
[កែប្រែ]- បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
- វីរនារីខ្មែរ
- ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ
- រាជានិយមកម្ពុជា
- ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ
- បទពង្សាវតារខ្មែរ
- ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរភាគរឿងនិទាន ដោយលោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ រស់ ចន្ទ្រាបុត្រ
- ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ
- អរិយធម៌ខ្មែរនៅសម័យក្រោយអង្គរ (ចតុមុខ-លង្វែក)
| វិគីមេឌាទូទៅមានមេឌាដែលទាក់ទងទៅនឹង: អ្នកម្នាងកែវទី២ |
| គោរម្យងារសំរាប់រាជ្យ | ||
|---|---|---|
| មុនដោយ ព្រះមេនាងសៀមស្រងៀម (ផែនដីព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមរាជាពញាយ៉ាតរាជាធិរាជ) |
ព្រះអគ្គមហេសីក្រុងកម្ពុជាធិបតីសម័យកាលចតុមុខ (តំណែងព្រះអគ្គមហេសី) គ.ស ១៤២៧-១៤៣៣ |
តដោយ អ្នកព្រះនាងបរមចន្ទារពិសេស (ផែនដីព្រះបាទសម្ដេចព្រះស្រីរាជា) |