វិគីភីឌា

ពីវិគីភីឌា
(ត្រូវបានបញ្ជូនបន្តពី WP)
Jump to navigation Jump to search
       ប្រវត្តិសង្ខេប

លោកគ្រូ ស្ងួន ហឿន (អ្នកខ្លះហៅគាត់ថាលោកគ្រូតេង) លោករស់នៅភូមិតាអី ឃុំក្របៅ ស្រុកកំចាយមារ ខេត្តព្រៃវែង ប្រទេសកម្ពុជា ។ លោកកើតនៅថ្ងៃទី២៨ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤៨ នៅភូមិច្រេះ ឃុំព្រៃឃ្នេស ស្រុកមេសាង ខេត្តព្រៃវែង ។ ឪពុកលោកមាននាម ស្ងួន(ស្លាប់) ម្ដាយមាននាម មិន (ស្លាប់) លោកគ្រូស្ងួន ហឿន មានបងប្អូន៥នាក់ ស្រី២នាក់ គាត់ជាកូនច្បង ។ ក្នុងវ័យកុមារអាយុត្រឹមតែជាងដប់ឆ្នាំលោកបានខិតខំតស៊ូរៀនសូត្រផង និងស៊ីឈ្នួលធ្វើការងារទូទៅដើម្បីបានស្បៀងយកមកចិញ្ចឹមឪពុកម្ដាយនិងប្អនៗ ។ ឈានមកដល់អាយុ១៦-១៧ឆ្នាំ ក្នុងវ័យនេះហើយដែលលោកបានឃ្លាតឆ្ងាយពីស្រុកកំណើត ឪពុកម្ដាយប្អូនៗ ដើម្បីចូលបំរើការងារជាកងកំលាំងប្រដាប់អាវុធ ដោយសារតែមានសង្គ្រាមកើតឡើងក្នុងប្រទេស ។ សំរាប់អង្គភាពដែលបានចូលបំរើជាតិនោះគឺជាកងស៊ើបការសម្ងាត់ ដើម្បីយកព័ត៌មានជូនដល់ថ្នាក់ដឹកនាំនៃអង្គភាព ។ ឆ្លងកាត់ឧបសគ្គជាច្រើនរាប់មិនអស់ គាត់ជាមនុស្សម្នាក់ដែលអត់ធ្មត់ព្យាយាម រហូតមកថ្ងៃមួយក៏បានមកដល់ភូមិតាអី គាត់ផ្ដើមមានទំនាក់ទំនងជាមួយប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្នុងភូមិនេះបានយ៉ាងប្រសើរ ។ លោកចាប់ផ្ដើមធ្វើឲ្យអ្នកភូមិមានការចូលចិត្ត ស្រឡាញ់រាប់អានគ្រប់គ្នាៗ ។ ក្នុងពេលនោះហើយគាត់ចាប់ផ្ដើមស្គាល់នារីម្នាក់ជាអ្នកភូមិនេះ ដោយសារតែក្នុងសម័យនោះមានការហាមប្រាមមិនឲ្យមានទំនាក់ទំនង ស្នេហារវៀងបុរសនារីគាត់ប្រាប់ឲ្យប្រធានអង្គភាពជួយរៀបចំធ្វើយ៉ាងណាអោយពួកគាត់បានរស់នៅជាមួយគ្នាបាន ។ ក្រោយពីបានទទួលស្នើសុំនេះហើយអង្គភាពបានចាត់ចែងរៀបចូលស្ដីដណ្ដឹងនារីនោះអោយគាត់ ។ មកដល់ថ្ងៃរៀបចំកម្មវិធីមង្គលការមិនមែនមានតែគូររបស់គាត់ជាមួយនាង អ៊ាត ប៊ុន្ធី តែមានការរៀបចំដល់ទៅប្រាំពីរគូរព្រមគ្នាក្នុងកម្មវិធីនេះ ។ បន្ទាប់ពីបានរស់នៅជាមួយគ្នាបានមួយរយៈអង្គភាពបានប្រកាសហៅលោកអោយលោកមកបន្តការងារនៅនៅរាជធានីភ្នំពេញ ។ លោកបានបំពេញការងារនៅក្នុងក្រសួងមហាផ្ទៃបានមួយរយៈធំ ដោយមានការនឹករលឹករលឹកភរិយាលោកក៏បានសុំច្បាប់មកផ្ទះដើម្បីបានជួបភរិយា ក្រោយពីមកដល់ផ្ទះហើយ ព្រោះតែឃើញមានជីវភាពខ្វះខាត់ឪពុកក្មេករបស់គាត់បានសុំអោយគាត់កុំទៅធ្វើការងារឆ្ងាយផ្ទះបន្តទៀតអី ។ គាត់សុំអោយលោកគ្រូនៅរកស៊ីប្រកបរបរក្បែៗផ្ទះ ដើម្បីងាយស្រួលបានមើលថែគ្នា ។ ដោយបានឃើញលំបាករបស់គ្រួសារ គាត់ក៏សំរេចចិត្តមិនបន្តទៅអង្គភាពដើមដែលនៅទីក្រុងភ្នំពេញវិញឡើយ។ កន្លងផុតទៅ១ឆ្នាំនៃការមករស់នៅជាមួយក្រុមគ្រួសារឃើញថាភាពខ្វះខាតនៅតែបន្តកើតមាន ស្រាប់ក្នុងពេលនេះហើយដែលគាត់ក្លាយជាគ្រូបង្រៀនថ្នាក់បឋមសិក្សា ។ ដោយមានការខ្វះខាត់អ្នកចេះអក្សរ ក្នុងតំបន់ដែលគាត់កំពុងរស់នៅ ខាងរដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសជ្រើសរើសគ្រូបង្រៀនថ្នាក់បឋមឲ្យមានការប្រលងប្រជែងពីសមត្ថភាព។ ជាលទ្ធិផលលោក ស្ងួន ហឿន បានជាប់ជាគ្រូបង្រៀនថ្នាក់បឋមសិក្សា(មិនចាំឆ្នាំ) ។ ក្រោយពីជាប់ជាគ្រូមកគាត់បានខិតខំបណ្ដុះបណ្ដាល់កូនចៅអ្នកភូមិនៅរស់នៅជិតៗអោយចេះសរសេរចេះអានអក្សរជាច្រើននាក់ រហូតអ្នកខ្លះបានរៀនសូត្រចប់ប្រលងជាប់ជាគ្រូ ជាប៉ូលិស ជាដើម ។ លោគ្រូ ស្ងួន ហឿន បុត្របង្កើតចំនួន៦នាក់ និងបុត្រចិញ្ចឹមម្នាក់ស្រី ចំណែកបុត្របង្កើតរបស់គាត់ទាំងប្រាំមួយនាក់ក៏មានស្រីម្នាក់ដែរ ។ ដោយឡែកកូនប្រុសក្នុងចំណោមនាក់នោះមានម្នាក់បានបាត់បង់ជីវិតដោយសារជំងឺ ។ លោកគ្រូបានបំរើការងារជូនជាតិជាច្រើនឆ្នាំរហូតមកដល់ថ្ងៃដែលគាត់គ្រប់អាយុចូលនិវត្តន៍ តែទោះបីជាចូលនិវត្តន៍ទៅហើយក្ដីក៏រដ្ឋនៅតែត្រូវលោកឲ្យជួយធ្វើការខ្លះៗបន្តទៀត ទាំងនេះដោយសារតែគាត់មានស្នាដៃការងារបំរើជាតិ និងទទួលក្ដីគោរពស្រឡាញ់ពីប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងតំបន់នោះផងដែរ។ ជាអកុសល្យសំរាប់លោកគ្រូ គាត់មានជំងឺលើសឈាមដោយមិនបានរក្សាខ្លួនតាំងពីដំំបូងឡើយ រហូតមកដល់ថ្ងៃមួយគាត់បានជួបហេតុការណ៍ដួលទៅលើដីធ្វើឲ្យគាត់ពិការឬស្លាប់មួយចំហៀងខ្លួន ក្រោយមកគាត់បានរក្សាជាប្រចាំ ប៉ុន្តែការដួលរបស់គាត់នៅតែបន្តកើតមានរហូត ។ ជាចុងក្រោយជំងឺនេះបានធ្វើឲ្យលោកគ្រូមានសុខភាពកាន់តែទន់ខ្សោយឡើងៗរហូតមកដល់ថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០ វេលាម៉ោង០៣ៈ២៨នាទីលោកគ្រូបានលាចាកលោកនេះ ។ បច្ចុប្បន្នធាតុរបស់លោកបានតំកល់រៀបចំទុកនៅក្នុងភូមិតាអី ឃុំក្របៅ ស្រុកកំចាយមារ ខេត្តព្រៃវែង ប្រទេសកម្ពុជា ។

លោកគ្រូជាបុគ្គលម្នាក់ដែលបានកសាងស្នាដៃជាច្រើនជូនជាតិមាតុភូមិ តាំងតែសម័យសង្រ្គាមស៊ីវិល រហូតមកដល់ប្រទេសមានស្ថេរភាព។

វិគីភីឌាភាសាខ្មែរ[កែប្រែ]

វិគីភីឌាភាសាខ្មែរជាទីប្រជុំចំណេះគ្រប់ប្រភេទដែល​មនុស្សគ្រប់ជាតិសាសន៍ បាននិងកំពុងបរិច្ចាក ចំណេះដឹងផងខ្លួន ដើម្បីមនុស្សជាតិទូទៅជាពិសេស សំរាប់កូនខ្មែរ​ទាំងអស់គ្នា។ វិគីភីឌា​បានចាប់ផ្ពើមនៅថ្ងៃទី១៥ខែមករា ឆ្នាំ២០០១។ វិគីភីឌាភាសាខ្មែរបានចាប់ផេី្ដម​នៅឆ្នាំ២០០៥

លោកជីមបូ វ៉ែល នឹងឡារី សាងហ្គឺបង្កើតវាសំរាប់ចំណែកបង្គ្រប់វសករណ៏សរសេរ Nupedia។ឥឡួវនេះវាជារបស់មូលស្ថាបនាវិគិមេឌា

វិគីគឺជាវិបសាយ​មួយដែលអនុញ្ញាតអោយអ្នកទស្សនាចូលទៅកែប្រែអត្តបទរបស់ពួកគេនៅក្នុង​កុំព្យូទរ័របស់គេផ្ទាល់។ អ្នកទស្សនាក៏អាចបង្កើតនូវអត្តបទថ្មីៗ នឹងកែប្រែរៀបចំ​នូវអត្តបទដែលមានរួចមកហើយបានដែរ។ រឿងដែលងាយស្រួលម៉្យាងទៀតគឺថាកម្មវិធីវិគី​អនុញ្ញាតអោយកែប្រែអត្តបទនឹងអាចតែ hyperlinks.ហើយអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗទៀតរបស់វិគីគឺអនុញ្ញាតអោយបន្ថែម រឺក៏ផ្លាស់ប្តូររូបភាព តារាង និងសមាសភាពអន្តរកម្មពិតប្រាកដដូចជាហ្គេមជាដើម។

វិគីបានផ្តល់អោយអ្នកប្រើប្រាស់នូវភាពងាយស្រួលជាច្រើន។ ពេលខ្លះអ្នកប្រើប្រាស់​អាចមានការងាយស្រួលក្នុងការមើល​ទំព័រវិបសាយដួចដែលអ្នកប្រើប្រាស់ជាប្រចាំមើលដែរ មុននឹងក្រោយពេលការផ្លាស់ប្តូរដែលពួកគេបានបង្កើត។ វាមិនចាំបាច់ត្រូវការចេះប្រើប្រាស់ HTML(hypertext markup language) រឺក៏សាកល្បងប្រើប្រាស់នៅក្នុងកូដ HTMLនោះទេ។ ឧទាហរណ៍​ដ៏សំខាន់ដែលគួរតែដឹងនៃវិបសាយវីគីនោះគឺថាវិគីភីឌា​គឺជាការសហការគ្នាដើម្បីសាងសង់​វចនានុក្រមមួយតាមប្រពន្ធ័អ៊ិនធឺណេត។Facebook

List of Wikipedias[កែប្រែ]

1,000,000+ articles[កែប្រែ]

العربية • Deutsch • English • Español • Français • Polski • Italiano • Nederlands • ガンからジョー • Português • Русский • Sinugboanong Binisaya • Svenska • Українська • Việt / 越南語 • Winaray • 中文

100,000+ articles[កែប្រែ]

Afrikaans • Shqip • Armãneashce • Azərbaycanca / Азәрбајҹан / آذربایجان دیلی • Asturianu • Български • Bân-lâm-gú / Hō-ló-oē / 闽南语 • Беларуская (Акадэмічная) • Català • Нохчийн • Česky • Dansk • Eesti • Ελληνικά • Esperanto • Euskara • فارسی • Filipino • Galego • Հայերեն • မြန်မာဘာသာ • देवनागरी और हाउस • Hrvatski • Indonesia • עברית • Latina • Latviešu • Lietuvių • Lumbaart • Македонски • Malagasy • Magyar • Melayu / بهاس ملايو • Minangkabau • Norsk (bokmål • nynorsk) • Nnapulitano • Occitan • Oʻzbekcha / Ўзбекча / اوزبیکچه • Қазақша / Qazaqşa / قازاقشا • Română • Cymraeg • Simple English • Slovenčina • Slovenščina • Српски / Srpski • Srpskohrvatski / Српскохрватски • Suomi • Tagalog / ᜊᜌ᜔ᜊᜌᜒᜈ᜔ • தமிழ் • Татарча / Tatarça • Тоҷикӣ / تاجیکی / Tojikī • تۆرکجه • Türkçe • اردو • Volapük • ภาษาไทย • Ślůnski • Zazaki • 한국어 • ქართული

10,000+ articles[កែប្រែ]

Acèh / بهسا اچيه • Alemannisch • አማርኛ • Aragonés • Kreyòl Ayisyen • বাংলা • Banyumasan • Башҡортса • Беларуская (Тарашкевіца) • भोजपुरी • Bikol Central • Boarisch • Bosanski • Brezhoneg • Буряад • Чӑвашла • Chavacano de Zamboanga • Corsu • Diné Bizaad • Emigliàn–Rumagnòl • Fiji Hindi / फ़िजी बात • Føroyskt • Frysk • Gaeilge • Gàidhlig • ગુજરાતી • Hak-kâ-fa / 客家話 • Hmoob • Hornjoserbsce • Ido • Ilokano • ইমার ঠার/বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী • Interlingua • Иронау • Íslenska • Jawa / ꦧꦱꦗꦮ • Kapampangan • ಕನ್ನಡ • Kurdî / كوردی • • کوردیی ناوەندی Кыргызча / qırğızça / اوزبیکچه • Мары • Kotava • Lëtzebuergesch • Limburgs • Malti • मैथिली • 古文 / 文言文 • മലയാളം • मराठी • مصرى • / Mäzeruni مازِرونی • მარგალური • Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ / 閩東語 • Монгол • Молдовеняскэ • Nāhuatlahtōlli • नेपाल भाषा • नेपाली • Nordfriisk • Марий • ଓଡି଼ଆ • ਪੰਜਾਬੀ (ਗੁਰਮੁਖੀ) • پښتو • Piemontèis • Plattdüütsch • Ripoarisch • Runa Simi • संस्कृतम् • Саха Тыла • شاہ مکھی پنجابی (شاہ مکھی) • Scots • Sesotho sa Leboa • Сибирской говор • Sicilianu • سنڌي / सिनधि • Melayu sareng Buku / ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ • Kiswahili • Tarandíne • བོད་ཡིག • తెలుగు • Türkmençe / түркмен / تۆرکمنچه‎ • ᨅᨔ ᨕᨙᨁᨗ / Basa Ugi • Vèneto • Walon • 吳語 • ייִדיש • Yorùbá • Žemaitėška • 粵語 / 粤语 • ភាសាខ្មែរ • සිංහල

1,000+ articles[កែប្រែ]

Адыгэбзэ • Аҧсуа • արեւմտահայերէն • अंगिका • Arpitan • ܐܬܘܪܝܐ • asụsụ bekee maọbụ asụsụ oyibo • Atikamekw • Avañe’ẽ • Авар • अवधी • Aymar • Ænglisc • Bali / ᬩᬲᬩᬮᬶ • Banjar • Bislama • црногорски / crnogorski • Vahcuengh / Vaƅcueŋƅ / 話僮 • Deitsch • Dolnoserbski • डोटेली • Эрзянь • Estremeñu • Ἑλληνική ἀρχαία • Eʋegbe • Furlan • Viti • Gaelg • Gagauz • Gĩkũyũ • گیلکی • 贛語 • ГӀалгӀай мотт • गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni • gwiyannen • Хальмг • Hausa / هَوُسَا • ʻŌlelo Hawaiʻi • Hulontalo • Interlingue • Iñupiak • Kalaallisut • كشميري • Kaszëbsczi • Kabɩyɛ • Kernuack / Kernewek / Kernewek / Kernowek • کهووار • Kinyarwanda • Kinaray-a • K’iche’ • Koyraboro Senni • Коми • Kongo • Krio • Dzhudezmo / לאדינו • Лакку • لکی • Ladin • Latgaļu • ພາສາລາວ • Лезги • Líguru • Lingála • līvõ kēļ • Livvinkarjala • Lingua franca nova • lojban • لۊری شومالی • Luganda • Saro Mandailing • Maaya t'aan • Reo Mā’ohi • Māori • ꯃꯩꯇꯩꯂꯣꯟ • Mirandés • Мокшень • Naoero • isiNdebele saseNyakatho • Nedersaksisch • Normaund / Nouormand / Normand • Novial • Oromoo • অসমীযা় • पाऴि • Pangasinán • Pangcah / 阿美族 • Papiamentu • Patois • Перем Коми • Pfälzisch • Picard • Къарачай–Малкъар • Qaraqalpaqsha • Qırımtatarca • Rumantsch • Runyankore • Русиньскый Язык • سرائیکی • Sakizaya / 撒奇莱雅 • Sámegiella • Sāmoa • ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ • Sardu • Seeltersk • ChiShona • Soomaaliga • Sranantongo • kerol seselwa • ၵႂၢမ်းတႆးယႂ် • Taqbaylit • Tayal / 泰雅 • Толыши • Tetun • Tok Pisin • faka Tonga • ತುಳು • chiTumbuka • Tsėhesenėstsestotse • ᏣᎳᎩ • Тыва дыл • Удмурт • Uyghur / ئۇيغۇرچه • Võro • Vepsän • West-Vlams • Wolof • Хакас • isiXhosa • Zeêuws • isiZulu • ދިވެހި

100+ articles[កែប្រែ]

Acholi • Akan • Адыгэбзэ • Langue des Signes Américaine • Bamanankan • Ichibemba • Bewtai • ဘာသာ မန် • Chamoru • Ciluba • Chichewa • Dusun Bundu-liwan • Fulfulde / 𞤆𞤵𞤤𞤢𞤪 • Gã • ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ / Inuktitut • jysk • Lazuri • Lingít • Lozi • Lwo • Maarrênga'twich • ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ • kreol morisien • isiNdebele seSewula • Ñhähñu • Nēhiyawēwin / Nehithawewin / Nehinawewin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ • Nigerian Pidgin • Ko e vagahau Niuē • Norfuk / Pitkern • ߒߞߏ • Ποντιακά • Prūsiskan • Toba Qom • къумукъ тил • རྫོང་ཁ • Romani • Kirundi • Sängö • Ganda ke Lava • Setswana • Словѣ́ньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ • SiSwati • Chaouïa • ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ • Thuɔŋjäŋ • ትግርኛ • Xitsonga • Tshivenḓa • Twi • Vaďďa • Yugtun • 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺

10+ or above articles[កែប្រែ]

Afar • Choctaw • Ebon • Hiri Motu • Kanuri • Kuanyama • Muskogee • Oshiwambo • Otsiherero • tlhIngan Hol /   • tokipona • ꆇꉙ

និវេទន៏[កែប្រែ]

វិគីភីឌាទាំងអស់មាន៕

វិគីភីឌាអាឡឺម៉ង់មាន DVD-ROM ដែរ ។ នៅវិគីភីឌាអង់គ្លេសគេចង់ធ្វើនៅ DVD នឹងក្រដាសដែរ ។ វិគីភីឌាភាសាខ្មែរគឺជាវិគីភីឌាមួយដែលមានអត្ថបទតិច។

ឈ្មោះ[កែប្រែ]

ភាសាខ្មែរ​

ពាក្យវិគីភីឌាគឺជាពីរពាក្យ

  • វិគីមានន័យថាលឿន។ ពាក្យនេះមានកំណើតមកពីភាសាហាវៃ។ គេនិយាយថាwiki wiki បានន័យថា លឿនៗ ។ ឧទាហរណ៍ គេហៅតាក់ស៊ីថាwiki wiki (វិគីៗ)។
  • ភីឌាមានន័យថាការអប់រំ។ពាក្យនេះមានកំណើតមកពីភាសាក្រិក"pedia"។

ដូច្នេះវិគី(លឿនៗ) និង ភីឌា(ការអប់រំ)គឺជាការអប់រំដែលលឿន

មើលផងដែរ[កែប្រែ]

Definition of Wiki

ឯកសារ​យោង​[កែប្រែ]

ភាសាខ្មែរ