កិច្ចព្រមព្រៀងសេរីភាពប្រតិបត្តិការ

ពីវិគីភីឌា


កិច្ចព្រមព្រៀងសេរីភាពប្រតិបត្តិការ
ផ្នែកនៃនៃ សង្គ្រាមវៀតណាម
កាលបរិច្ឆេទ ១៩ ឧសភា ១៩៧០ – ១៥ សីហា ១៩៧៣
ទីតាំង ប្រទេសកម្ពុជា
លទ្ធផល
  • នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ការអនុម័ត ដំណោះស្រាយអំណាចសង្គ្រាម
  • ពន្យារ​ការ​ដួលរលំ​នៃ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ទៅ​ជា​ ខ្មែរក្រហម
  • ការដួលរលំនៃសង្គមខ្មែរនៅជនបទ មានការផ្លាស់ទីលំនៅរាប់ម៉ឺននាក់ពីជនបទទៅទីក្រុង។increased social polarization[១]
  • Pushing North Vietnamese troops further into Cambodia away from the South Vietnamese border[២]
  • Khmer Rouge used civilian loss to promote recruitment, strengthened the hard-liners within the CPK[៣]
ភាគីសង្គ្រាម
 United States
ទំព័រគំរូ:ទិន្នន័យប្រទេស សាធារណៈរដ្ឋខ្មែរ
 វៀតណាមខាងជើង
កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ខ្មែរក្រហម
មេបញ្ជាការ និង មេដឹកនាំ
សហរដ្ឋអាមេរិក Richard M. Nixon
សហរដ្ឋអាមេរិក Henry Kissinger
កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ Pol Pot
សហេតុភាព និង ការខាងបង់
Cambodian casualties: 50,000–150,000 (per Ben Kiernan, other estimates vary widely)[៤][៥][៦][៧][៨] This figure refers to the entirety of the U.S. bombing of Cambodia, including the Operation Menu bombings.

Vietnamese casualties: unknown

កិច្ចព្រមព្រៀងសេរីភាពប្រតិបត្តិការ គឺជា ការរារាំងកងទ័ពអាកាសទីប្រាំពីររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងយុទ្ធនាការ គាំទ្រផ្លូវអាកាសយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ដែលបានធ្វើនៅក្នុង ប្រទេសកម្ពុជា ចន្លោះពីថ្ងៃទី 19 ឧសភា ឆ្នាំ 1970 ដល់ថ្ងៃទី 15 ខែសីហា ឆ្នាំ 1973 ដែលជាការពង្រីកនៃ សង្រ្គាមវៀតណាម ក៏ដូចជា សង្រ្គាមស៊ីវិលកម្ពុជា ។ ចាប់ផ្តើមដោយ រីឆាត នីសុន ជាអ្នកតាមដានការឈ្លានពានដីមុនៗក្នុងអំឡុង យុទ្ធនាការកម្ពុជា គោលដៅដំបូងនៃប្រតិបត្តិការគឺតំបន់មូលដ្ឋាន និងជម្រកព្រំដែននៃ កងទ័ពប្រជាជនវៀតណាម (PAVN) និង វៀតកុង (VC) ។ [៩]

យូរៗទៅ ការទម្លាក់គ្រាប់បែកភាគច្រើនត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលកម្ពុជារបស់ លន់ នល់ ក្នុងការតស៊ូប្រឆាំងនឹង ខ្មែរក្រហម កុម្មុយនីស្ត។ តំបន់​ដែល​ការ​ទម្លាក់​គ្រាប់​បែក​បាន​កើត​ឡើង​ត្រូវ​បាន​ពង្រីក​រួម​បញ្ចូល​ភាគ​ច្រើន​នៃ​ភាគ​ខាង​កើត​មួយ​ភាគ​កណ្តាល​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ការ​ទម្លាក់​គ្រាប់​បែក​នេះ​មាន​ភាព​ចម្រូងចម្រាស​ខ្លាំង ហើយ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​សភា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​អនុម័ត ​ដំណោះស្រាយ​អំណាច​សង្គ្រាម[១០]

កិច្ចព្រមព្រៀងសេរីភាពប្រតិបត្តិការ បានតាមដាន និងពង្រីកការទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅកម្ពុជា ដែលធ្វើឡើងក្រោម ម៉ឺនុយប្រតិបត្តិការ ក្នុងឆ្នាំ 1969 និង 1970។ ការទម្លាក់គ្រាប់បែកភាគច្រើនត្រូវបានធ្វើឡើងដោយ យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក B-52 របស់កងទ័ពអាកាសអាមេរិក (USAF)។ ខណៈពេលដែលប្រសិទ្ធភាពនៃការទម្លាក់គ្រាប់បែក និងចំនួនប្រជាជនកម្ពុជាដែលស្លាប់ដោយការទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងមានជម្លោះ ការស្លាប់ជនស៊ីវិលបានយ៉ាងងាយក្នុងរាប់ម៉ឺននាក់។ [១១]

ផ្ទៃជម្លោះ[កែប្រែ]

ជាមួយនឹងការបញ្ចប់អព្យាក្រឹតភាពកម្ពុជា ដោយសាររដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្ដេច នរោត្តម សីហនុ និងដំឡើងឧត្តមសេនីយនិយម លន់នល់ ជាប្រធានាធិបតី សង្គ្រាមស៊ីវិលកម្ពុជាកាន់តែក្តៅគគុក នៅពេលដែល កងទ័ពប្រជាជនវៀតណាម (ក.ប.វ.ណ.) ប្រតិកម្មនឹងសកម្មភាពយោធារបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ អាមេរិកាំង។ និងវៀតណាមខាងត្បូង។ [១២] [១៣]

នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៧០ លន់ នល់ បានចេញឱសានវាទដល់វៀតណាមខាងជើង ដោយបញ្ជាឱ្យពួកគេចេញពីតំបន់ព្រំដែន។ កងទ័ពប្រជាជនវៀតណាម/វៀតកុង និងសម្ព័ន្ធមិត្ត ខ្មែរក្រហម ជនជាតិដើមភាគតិចរបស់ពួកគេបានកាន់កាប់ភាគខាងកើតប្រទេសកម្ពុជាអស់រយៈពេលដប់ឆ្នាំមុន ហើយបានបង្កើតប្រព័ន្ធភស្តុភារ និងមូលដ្ឋាននៅតាមព្រំដែនក្នុងអំឡុងពេលតស៊ូដើម្បីវៀតណាមបង្រួបបង្រួមមួយ។ ពួកគេមិនហៀបនឹងបោះបង់ចោលតំបន់គ្រប់គ្រងរបស់ពួកគេដោយគ្មានការប្រយុទ្ធនោះទេ។

ឯកសារយោង[កែប្រែ]

  1. Chandler, David (2000). Brother Number One: A Political Biography of Pol Pot, Revised Edition. Chiang Mai, Thailand: Silkworm Books. pp. 96–8. 
  2. Kiernan, Ben; Owen, Taylor (2015-04-26). "Making More Enemies than We Kill? Calculating U.S. Bomb Tonnages Dropped on Laos and Cambodia, and Weighing Their Implications". The Asia–Pacific Journal. Retrieved 2017-07-18. First, the bombing forced the Vietnamese Communists deeper and deeper into Cambodia, bringing them into greater contact with Khmer Rouge insurgents.
  3. "Cambodia: U.S. bombing and civil war". sites.tufts.edu/atrocityendings. August 7, 2015.
  4. Valentino, Benjamin (2005). Final Solutions: Mass Killing and Genocide in the 20th Century. Cornell University Press. p. 84. ល.ស.ប.អ. 9780801472732. https://books.google.com/books?id=LQfeXVU_EvgC&q=30%2C000. 
  5. Tyner, James (2008). The Killing of Cambodia: Geography, Genocide and the Unmaking of Space. Routledge. ល.ស.ប.អ. 9780754670964. https://books.google.com/books?id=NgokDwAAQBAJ&q=over+500%2C000&pg=PT97. )
  6. Rummel, Rudolph. "Statistics Of Cambodian Democide: Estimates, Calculations, And Sources". Retrieved 2018-02-06.
  7. "FRONTLINE/WORLD . Cambodia – Pol Pot's Shadow . Chronicle of Survival . 1969–1974: Caught in the crossfire | PBS". www.pbs.org. Retrieved 2017-12-29.
  8. Kiernan, Ben; Owen, Taylor (2015-04-26). "Making More Enemies than We Kill? Calculating U.S. Bomb Tonnages Dropped on Laos and Cambodia, and Weighing Their Implications". The Asia–Pacific Journal. Retrieved 2017-07-18. The evidence of survivors from many parts of [Cambodia] suggests that at least tens of thousands, probably in the range of 50,000 to 150,000 deaths, resulted from the US bombing campaigns
  9. (ជាen) The Brief American Pageant: A History of the Republic, Volume II: Since 1865. 2016. p. 669. ល.ស.ប.អ. 9781305887886. https://books.google.com/books?id=u8YaCgAAQBAJ&q=cambodia+war+powers+act.+freedom+deal&pg=PA669. 
  10. (ជាen) The Brief American Pageant: A History of the Republic, Volume II: Since 1865. 2016. p. 669. ល.ស.ប.អ. 9781305887886. https://books.google.com/books?id=u8YaCgAAQBAJ&q=cambodia+war+powers+act.+freedom+deal&pg=PA669. 
  11. Power, Samantha (2013) (ជាen). A Problem From Hell: America and the Age of Genocide. Basic Books. ល.ស.ប.អ. 9780465050895. https://books.google.com/books?id=LTAgAQAAQBAJ&q=cambodia.+tens+of.+1973.+civilians&pg=PT81. 
  12. The Vietnam Experience Pawns of War: Cambodia and Laos. 1987. ល.ស.ប.អ. 9780939526246. https://archive.org/details/pawnsofwarcambod00isaa. 
  13. Sideshow: Kissinger, Nixon and the Destruction of Cambodia. 1979. pp. 46–73. ល.ស.ប.អ. 9780815412243.