ខ្មែរក្រហម

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search
ទង់បក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា

ខ្មែរក្រហម គឺជាឈ្មោះដែលសម្តេចព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ មានព្រះរាជបន្ទល់សំដៅលើក្រុមកុម្មុយនីស្ត ដែលប្រឆាំងនឹងព្រះអង្គនៅសតវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០។ ឈ្មោះផ្លូវការរបស់ក្រុមនេះគឺបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា ដែលចូលកាន់កាប់ប្រទេសកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥។ បក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជាបានបង្កើតរដ្ឋកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យនៅឆ្នាំ១៩៧៦ និងគ្រប់គ្រងប្រទេសកម្ពុជារហូតដល់ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩។ វត្តមានរបស់បក្សត្រូវបានរក្សាជាការសម្ងាត់រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៧ ហើយមិនមាននរណាម្នាក់នៅក្រៅបក្សកុម្មុយនីស្តកម្ពុជាដឹងថានរណាជាអ្នកដឹកនាំបក្សនោះទេ (មេដឹកនាំបក្សនោះហៅខ្លួនឯងថា 'អង្គការបដិវត្តន៍'។[១]

នៅក្នុងទស្សវត្តឆ្នាំ១៩៦០, កងកម្លាំងទ័ពខ្មែរក្រហមបានចាប់ផ្តើមកើនកាន់តែច្រើនឡើងៗនៅតាមព្រៃនៃភាគខាងកើតប្រទេសកម្ពុជា ដោយមានការគាំទ្រពីកងកម្លាំងកុម្មុយនិស្តវៀតណាម, កុម្មុយនិស្តឡាវ, និងគណបក្សកុម្មុយនិស្តចិន(គកច)។ ដើមឡើយ, ពួកខ្មែរក្រហមតែងតែប្រឆាំងនឹងព្រះអង្គសីហនុជានិច្ច ក៏ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីទទួលបានយោបលខ្លះៗពីគកច ហើយនិងក្រោយពីសីហនុត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលលន់ នល់ធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់ពីអំណាចនោះ, ខ្មែរក្រហមក៏បានផ្លះប្តូរគំនិតមកគាំទ្រព្រះអង្គសីហនុវិញ។ ដោយហេតុនេះហើយ ទើបសង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងកម្ពុជាបានផ្ទុះឡើងរវាងសាធារណរដ្ឋខ្មែរ និងក្រុមខ្មែរក្រហម; ដែលជាលទ្ធផល, សាធារណរដ្ឋខ្មែរក៏បានដួលរលំបន្ទាប់ពីទីក្រុងភ្នំពេញត្រូវបានធ្លាក់មកនៅក្នុងដៃខ្មែរក្រហមនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥។ ក្រោយពីបានកាន់កាប់ប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូល, ទាហានខ្មែរក្រហមដែលនៅក្រោមបញ្ជារបស់ប៉ុល-ពត, នួន ជា, អៀង សារី និងខៀវ សំផនបានបណ្តេញប្រជាពលរដ្ឋនៅគ្រប់ទីប្រជុំជនឱ្យចាកចេញពីទីក្រុងរបស់ពួកគេឆ្ពោះទៅតំបន់ជនបទ ហើយ ក៏បានប្តូរឈ្មោះប្រទេសមករដ្ឋកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យនៅឆ្នាំ១៩៧៦។

សង្គមរបបខ្មែរក្រហមគឺសម្បូរទៅដោយអត្តធិបតេយ្យភាព, ការស្អប់ខ្ពើមជនបរទេស និងការគាបសង្កត់មកលើប្រជាជនខ្លួនឯង។ មរណភាពរបស់ប្រជាជនក្នុងរបបនេះភាគច្រើនគឺបណ្តាលមកពីគោលនយោបាយរបស់បក្ស គឺ'មហាលោតផ្លោះ', ដែលជាការយកតម្រាប់តាមយុទ្ធនាការនយោបាយរបស់ចិនគឺមហាលោតផ្លោះនៃកសិកម្មចិនដែលជាបុព្វហេតុបណ្តាលឱ្យប្រជាជនចិនជាច្រើននាក់ធ្លាក់នៅក្រោមការស្រេកឃ្លាន។ គោលបំណងរបស់ខ្មែរក្រហមគឺចង់កែទម្រង់កសិកម្មតាមរយៈការប្រមូលផ្តុំប្រជាជនឱ្យធ្វើការរួមគ្នាដែលជាហេតុនាំអោយមានការអត់ឃ្លាននៅពាសពេញផ្ទៃប្រទេស ខណៈពេលដែល'អង្គការ'បានស្បថថានឹងជួយមើលថែរក្សាប្រជាជន ប៉ុន្តែវាបែរជាផ្ទុយពីនោះទៅវិញដោយប្រជាជនមួយចំនួនធំបានស្លាប់ដោយសារជំងឺរាតត្បាត មិនមានថ្នាំព្យាបាលបាន។ បន្ទាប់ពីបានកាន់អំណាច, ខ្មែរក្រហមបានសម្លាប់រាល់អ្នកនយោបាយណាដែលប្រឆាំងនឹងពួកគេ; ជាពិសេសគឺរដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋខ្មែរ ហើយគំនិតជ្រុលនិយមរបស់ពួកគេមកលើជាតិសាសន៍ បានបណ្តាលឱ្យកើតមានអំពើប្រល័យពូជសាសន៍មកលើជនជាតិភាគតិចថែមទៀតផង។

នៅក្នុងទស្សវត្តឆ្នាំ១៩៧០, ជំនួយខ្មែរក្រហមភាគច្រើនដូចជា ស្បៀង, អាវុធជាដើម គឺចិនជាអ្នកគាំទ្រនិងផ្តល់ឱ្យ, គេបានប៉ានស្មានថាជំនួយបរទេសប្រមាណ ៩០% ដែលផ្តល់ឱ្យខ្មែរក្រហមគឺសុទ្ធតែមកពីចិនទាំងអស់។ នៅទីបំផុត របបដ៏ឃោឃៅមួយនេះក៏ត្រូវបានដួលរលំនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩ គឺនៅពេលដែលកងកម្លាំងវៀតណាមបានវាយចូលប្រទេសកម្ពុជា ហើយកម្ចាត់កម្លាំងខ្មែរក្រហមបានយ៉ាងងាយ។ ខ្មែរក្រហមក៏បានដកថាយរត់ទៅភាគពាយព្យនៃប្រទេសកម្ពុជា ពោលគឺនៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ, រដ្ឋាភិបាលថៃក៏បានឆ្លៀតយកឱកាសនេះប្រើប្រាស់ពួកខ្មែរក្រហមដើម្បីជាកម្លាំងទប់ស្កាត់ឥទ្ធិពលកុម្មុយនិស្តយួនកុំឱ្យចូលទៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន។ នៅទស្សវត្តឆ្នាំ១៩៨០, ចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិកបានរួមគ្នាគាំទ្រប៉ុល-ពតពីចម្ងាយដើម្បីប្រឆាំងនឹងអំណាចឥទ្ធិពលរបស់សហភាពសូវៀត និងវៀតណាមមកលើប្រទេសកម្ពុជា ដូចជាការផ្តល់សត្តិប្រាជ្ញា, ស្បៀងអាហារ, គ្រឿងសព្វារុធ, និងការហ្វឹកហាត់ខាងយោធាជាដើម...ក៏ប៉ុន្តែមិនយូរប៉ុន្មាន ការគាំទ្ររបស់អាមេរិកក៏ត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ចោល។ ខ្មែរក្រហមក៏នៅតែបន្តខំប្រឹងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងវៀតណាម និងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាថ្មីគឺសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា, ជម្លោះមួយនេះត្រូវគេស្គាល់ថាជាផ្នែកមួយនៃសង្គ្រាមកម្ពុជា-វៀតណាម។ ទោះត្រូវបាត់បង់អំណាចក្តី, រដ្ឋាភិបាលខ្មែរក្រហមនូវតែបន្តក្លាយជាតំណាងឱ្យប្រទេសកម្ពុជានៅក្នុងអាសនៈអង្គការសហប្រជាជាតិដដែរ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៣ នៅពេលដែលរាជាធិបតេយ្យត្រូវបានស្តើរឡើងវិញនៅប្រទេសកម្ពុជា។ មួយឆ្នាំក្រោយមក, ទ័ពព្រៃខ្មែរក្រហមរាប់ពាន់នាក់បានសុំទទួលចុះចាញ់បន្ទាប់ពីដឹងឮថារដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានាពេលនោះបានលើកលែងទោសអោយពួកគេ។ ដូច្នេះហើយនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៦, គណបក្សនយោបាយថ្មីត្រូវបានបង្កើតឡើងគឺចលនាសហភាពជាតិប្រជាធិបតេយ្យដែលដឹកនាំដោយលោកអៀង សារី។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ចំនួនក្រុមខ្មែរក្រហមក៏ចាប់ផ្តើមស្រុតចុះឡើងៗ។ នៅឆ្នាំ២០១៤, មេដឹកនាំខ្មែរក្រហមចំនួនពីររូបគឺនួន ជា និងខៀវ សំផន ត្រូវបានតុលាការកម្ពុជាដែលមានអង្គការសហប្រជាជាតិនៅពីក្រោយបានកាត់ក្តីដាក់ពន្ធនាគាអ្នកទាំងពីរអស់មួយជីវិតដោយបានរកឃើញថាពួកគេមានពិរុទ្ធពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិចំពោះតួនាទីរបស់ពួកគេនៅក្នុងយុទ្ធនាការប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហម។

ប្រវត្តិនៃឈ្មោះ[កែប្រែ]

ដូចជាបានបកស្រាយខាងលើរួចជាស្រេចហើយថា ខ្មែរក្រហមគឺជានាម ឫឈ្មោះដែលព្រះបាទនរោត្តម សីហនុមានព្រះបន្ទូលសំដៅលើក្រុមកុម្មុយនិស្តខ្មែរដែលប្រឆាំងនឹងព្រះអង្គក្នុងទស្សវត្តឆ្នាំ១៩៦០។ ដូចពួកកុម្មុយនិស្តផ្សេងៗអញ្ចឹងដែរ ដែលបានជ្រើសពណ៌ក្រហមជាអត្តសញ្ញាណរបស់ពួកគេ; នៅក្នុងលទ្ធិកុម្មុយនិស្ត, ពណ៌ក្រហមគឺតំណាងអោយបដិវត្តន៍ ឫឈាមរបស់បុគ្គលទាំងឡាយណាដែលតស៊ូដើម្បីបដិវត្តន៍។

ទង់បដិវត្តន៍ខ្មែរក្រហម

'ខ្មែរក្រហម'ជាភាសាឡាតាំងគឺ Khmer Rougered Khmer។ ស្លាបយោធារបស់បក្សនេះមានឈ្មោះថាកងទ័ពបដិវត្តន៍កម្ពុជា និងកងទ័ពជាតិកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ

មនោគមវិជ្ជា[កែប្រែ]

លទ្ធិម៉ាក្សនិយម[កែប្រែ]

ប៉ុល-ពត, អង្គលេខាធិការបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា និងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ

នៅក្នុងកំឡុងពេលកាន់អំណាច, មនោគមវិជ្ជាខ្មែរក្រហមបានផុះចេញជារូបរាងឡើងបន្ទាប់ពីពួកមជ្ឈឹមបក្សដែលដឹកនាំដោយប៉ុល-ពតបានកម្ចាត់រាល់ធាតុទាំងអស់នៃថ្នាក់ដឹកនាំរបស់ខ្លួន (អ្នកដែលមានមនោគមវិជ្ជាខុសពីពួកមជ្ឈឹមបក្ស)។ មនោគមវិជ្ជារបស់មជ្ឈឹមបក្សនេះគឺជាការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងលទ្ធិម៉ាក្សនិយមជាមួយនឹងគំនិតជាតិនិយម (ជ្រុលហួស)។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក្តី, រាល់សកម្មភាពរបស់ពួកខ្មែរក្រហមគឺសុទ្ធតែផ្ទុយពីលទ្ធិម៉ាក្សនិយមទាំងអស់, សកម្មភាពរបស់ខ្មែរក្រហមនេះត្រូវបានអ្នកប្រវត្តិវិទូមួយចំនួនធំចាត់ទុកថាជាការប្រឆាំងនឹងលទ្ធិម៉ាក្សនិយមទៅវិញ, ពួកគេច្រើនសំដៅទៅវាថា'បដិវត្តន៍ប្រជាកសិករ'។

មេដឹកនាំ និងអ្នកទ្រឹស្តីខ្មែរក្រហមភាគច្រើនគឺប្រកាន់យ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួននូវគំនិតស្តាលីននិយមរបស់បក្សកុម្មុយនិស្តបារាំងនាអំឡុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៥០, ទាំងនេះបានបង្កើតចេញជាមនោគមវិជ្ជាមួយគឺ"ក្រោយលេនីននិយម"ដែលជាការផ្សំបញ្ចូលគ្នានៃលទ្ធិស្តាលីននិយម, ម៉ៅនិយម និងទ្រឹស្តីក្រោយអាណានិគមរបស់លោកហ្រ្វានស៍ ហ្វាណន។ នៅដើមទសវត្សឆ្នាំ១៩៧០, ខ្មែរក្រហមបានយកគំរូតាមប្រទេសអាល់បានី ដោយពួកវាបានគិតថាអាល់បេនីពេលនោះគឺជារដ្ឋកុម្មុយនិស្តដ៏ជឿនលឿនមួយ។ នៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម, កសិកម្មគឺសំខាន់ជាងគេបង្អស់, បើចង់រស់រានមានជីវិត ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនាពេលនោះត្រូវតែខំប្រឹងធ្វើកិច្ចការងារកសិកម្ម, និងពលកម្មធ្ងន់ៗ ទាំងអស់នេះគឺជាការអនុវត្តតាមទ្រឹស្តីលោកម៉ៅសេទុង

ក្នុងឆ្នាំ១៩៨១, បន្ទាប់ពីបានចាញ់សង្គ្រាមកម្ពុជា-វៀតណាម (ដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិក), ខ្មែរក្រហមក៏បានប្រកាស់ឈប់ប្រកាន់លិទ្ធិកុម្មុយនិស្តតមកទៀត។

ជាតិខ្មែរនិយម[កែប្រែ]

គំនិតមនោគមវិជ្ជាមួយទៀតដែលខ្មែរក្រហមប្រកាន់យកគឺ ជាតិខ្មែរនិយមជ្រុលហួសហេតុ។ ជាតិនិយមគឺជាមនោគមវិជ្ជាដែលគណបក្សនយោបាយតាមប្រទេសមួយចំនួនប្រកាន់យក, បក្សជាតិនិយមច្រើនលើកតម្កើងនិងយកជាតិជាធំ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់គំនិតជាតិនិយមរបស់ខ្មែរក្រហមគឺខុសពីទ្រឹស្តីជាតិនិយមជាទូទៅ ជាតិនិយមរបស់ខ្មែរក្រហមគឺជាជាតិនិយមហួសកម្រិត ហួសហេតុ ស្អប់អ្វីៗដែលមានប្រភពមកពីបរទេស។

នៅពេលកាន់អំណាច, ពួកវាបានសម្លាប់រាល់ជនជាតិចិន, យួន, ចាមដែលមានវត្តមាននៅលើទឹកដីប្រទេសកម្ពុជា, ទោះបីជាអ្នកជាប់សញ្ជាតិគេក៏មិនរួចខ្លួនដែរ។ សម្បីតែគ្នាឯងក៏ខ្មែរក្រហមមិនលើកលែងអោយដែល, ឥស្សរជន ឫសមាជិកបក្សណាដែលមានសញ្ជាតិបរទេស ឫមិនមែនជាខ្មែរសុទ្ធ ត្រូវបានខ្មែរក្រហមដកចេញពីតំណែង ហើយយកទៅសម្លាប់ចោលមិនប្រណី ទោះបីជាអ្នកនោះបានតស៊ូជាមួយខ្មែរក្រហមតាំងពីដើមឡើងក៏ដោយ។

អត្តាធិបតេយ្យ[កែប្រែ]

ស្នាមគ្រាប់កាំភ្លើងខ្មែរក្រហមនៅលើផ្ទាំងជញ្ជាំងប្រាសាទអង្គរវត្ត

ឯកសារយោង[កែប្រែ]

  1. ប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ (១៩៧៥-១៩៧៩) ដោយលោក ឌីខាប៉ូលី មជ្ឍមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា ទំព័រទី១