Jump to content

ប្រជាជនសេម៉ៃ

ពីវិគីភីឌា
សេម៉ៃ
ម៉ៃសេម៉ៃ / ម៉ៃកាតេះ
ឯកសារ:អូរាំងអាស្លី- សេម៉ៃ.jpg
ចំនួនប្រជាជនសរុប
50,000 [១]
តំបន់ដែលមានអត្រាប្រជាជនគួរឱ្យកត់សំគាល់
 ម៉ាឡេស៊ី (ប៉េរ៉ាក់ និង ប៉ាហាំង)
ភាសា
ភាសាសេម៉ៃ, ភាសាម៉ាឡេ
សាសនា
Animism, គ្រិស្ត និង ឥស្លាម.
ក្រុមជនជាតិដែលពាក់ព័ន្ធ
ជនឃាតិតេម៉ៃ, ជនជាតិឡានោះ, ជនជាតិខ្មែរ

ជនជាតិ សេម៉ៃ (ត្រូវបានគេស្គាល់ថា ម៉ៃសេម៉ៃ ឬ Sengoi Hik [២] ) គឺជាក្រុមជនជាតិភាគតិចពាក់កណ្តាលស្ងប់ស្ងាត់ដែលរស់នៅកណ្តាលនៃ ឧបទ្វីបម៉ាឡេ ក្នុង អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាពិសេសសម្រាប់អហិង្សារបស់ពួកគេ។ [៣] លក្ខណៈនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយលោក Robert Knox Dentan ដែលជាអ្នកជំនាញខាងផ្នែកនរវិទ្យាដែលបានសិក្សាអំពីសេម៉ៃ ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1960 ទោះបីជាគាត់បានផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពដែលមានលក្ខណៈល្អិតល្អន់ជាងបន្ទាប់ពីការបំពេញការងារជាបន្តបន្ទាប់ក៏ដោយ។ [៤] ពួកគេនិយាយ ភាសាសេម៉ៃ ដែលជាភាសា អូស្ត្រូអាស៊ីទិក ដែលទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយ តេម៉ៃ ដែលនិយាយដោយ តេម៉ៃ នៅក្បែរនោះ។ សេម៉ៃ មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹង តេម៉ៃនៅភាគខាងជើង និង ជៈហ៊ុត នៅភាគខាងត្បូង។ [៥] សេម៉ៃជាកម្មសិទ្ធិរបស់ក្រុម Senoi ហើយជាក្រុមជនជាតិ ដើមភាគតិច ធំបំផុតមួយនៅក្នុងឧបទ្វីប និងជាក្រុមធំជាងគេក្នុងចំណោមក្រុម Senoi ។ សេម៉ៃ ភាគច្រើនរស់នៅដោយការដាំដុះដំណាំធញ្ញជាតិ ការបរបាញ់ និងការនេសាទ។

ប្រភពដើម

[កែប្រែ]
រូបចម្លាក់ក្រមួន របស់ស្ត្រីសេម៉ៃ នៅ សារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រធម្មជាតិញូវយ៉ក

គេគិតថាពួកសេម៉ៃគឺជាកូនចៅនៃប្រជាជនដើមនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលបានមកដល់ឧបទ្វីបម៉ាឡេប្រហែលពេលខ្លះក្នុងកំឡុងឆ្នាំ 8000 ដល់ 6000 មុនគ។ [៦] យោងតាមបណ្ណសារ អូរាំងអាស្លី របស់ សាកលវិទ្យាល័យ Keene State College ក្នុងឆ្នាំ 1991 សេម៉ៃមាន 26,627 [៧] ហើយយោងទៅតាមមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ការព្រួយបារម្ភ អូរាំងអាស្លី ក្នុងឆ្នាំ 2000 មាន 34,248 [៨] សេម៉ៃ រស់នៅលើឧបទ្វីបម៉ាឡេ។ ចំនួននេះបានកើនឡើងក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ជាមួយនឹងវត្តមាននៃអាហារូបត្ថម្ភកាន់តែប្រសើរ ក៏ដូចជាការកែលម្អការអនុវត្តអនាម័យ និងការថែទាំសុខភាព។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ចំនួនទាំងនេះមិនរាប់បញ្ចូលប្រជាជនផ្សេងទៀតនៃជនជាតិសេម៉ៃ ឬជនជាតិដើមចម្រុះ ដែលភាគច្រើនបានបញ្ចូលទៅក្នុងវប្បធម៌ផ្សេងទៀត ហើយបានបោះបង់ចោលទឹកដីកុលសម្ព័ន្ធដូនតារបស់ពួកគេ ដើម្បីស្វែងរកឱកាសការងារ និងការអប់រំកាន់តែប្រសើរ ជាពិសេសនៅក្នុងទីក្រុងធំៗ។[ត្រូវការអំណះអំណាង][ ត្រូវការដកស្រង់ ]

ការសិក្សាហ្សែនដែលធ្វើឡើងក្នុងឆ្នាំ 1995 ដោយក្រុមអ្នកជីវវិទូមកពី សាកលវិទ្យាល័យជាតិសិង្ហបុរី បានបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាងសេម៉ៃ និង ខ្មែរ នៃកម្ពុជា។ នេះ​គឺ​ស្រប​តាម​ស្ថានភាព​ភាសា​របស់​ពួក​សេម៉ៃ ដែល ​ភាសា ​របស់​វា​ស្ថិត​ក្នុង​ត្រកូល ​មន-ខ្មែរ ។ ជាងនេះទៅទៀត ជនជាតិ សេម៉ៃហាក់ដូចជាមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយ ជនជាតិជ្វា ជាជាងអ្នកជិតខាងម៉ាឡេរបស់ពួកគេនៅលើឧបទ្វីប។ [៩] ជនជាតិម៉ាឡេត្រូវបានគេគិតថាបានមកដល់ឧបទ្វីបប្រហែល 1000 ឆ្នាំបន្ទាប់ពីសេម៉ៃ, [៦] នៅពេលដំបូងធ្វើពាណិជ្ជកម្មដោយសន្តិភាពជាមួយពួកគេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេលដែលជនជាតិម៉ាឡេបានបង្កើតនគរ និងបានប្តូរទៅជាឥស្លាម ទំនាក់ទំនងនេះបានផ្លាស់ប្តូរ។ ជនជាតិម៉ាឡេបានចាប់ផ្តើមចាត់ទុកសេម៉ៃថាជា "ពួកអ្នកមិនជឿ" [៦] ហើយដាក់ទណ្ឌកម្មលើការសម្លាប់មនុស្សពេញវ័យសេម៉ៃ និងចាប់ពង្រត់កុមារតូចៗ។ [៦] រដ្ឋាភិបាលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ីមួយចំនួនមានភ្នាក់ងារសាសនាដែលមានកម្មវិធីបំប្លែងសេម៉ៃទៅជាឥស្លាម។ [៦]

តំបន់តាំងទីលំនៅ

[កែប្រែ]
តំបន់ពណ៌លឿងបង្ហាញពីទីតាំងរបស់ប្រជាជនសេម៉ៃនៅ ឧបទ្វីបម៉ាឡេស៊ី ។

ចំនួនប្រជាជន

[កែប្រែ]

សក្ដានុពល​ប្រជាជន​របស់​ប្រជាជន សេម៉ៃ ក្នុង ​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី ៖

ឆ្នាំ ឆ្នាំ 1960 [១០] [១០] ឆ្នាំ 1969 [១០] ឆ្នាំ ១៩៧៤ [១០] ឆ្នាំ 1980 [១០] ឆ្នាំ ១៩៩១ [១១] ឆ្នាំ ១៩៩៣ [១១] ឆ្នាំ ១៩៩៦ [១០] 2000 [១២] ឆ្នាំ ២០០៣ [១២] [១៣] ឆ្នាំ 2010 ឆ្នាំ 2020 [១៤]
ចំនួនប្រជាជន ១១.៦០៩ ១២.៧៤៨ ១៥.៥០៦ ១៦.៤៩៧ ១៧.៧៨៩ ២៨.៦២៧ ២៦.០៤៩ ២៦.០៤៩ ៣៤.២៨៤ ៤៣.៨៩២ ៤៣.៩២៧ ៤៩.៦៩៧ ៦០.៤៣៨

នៅក្នុងក្រុមអាយុទាំងអស់ បុរសមានទំនោរទៅរកស្ត្រីច្រើនជាងស្ត្រី ប្រហែលជាដោយសារអត្រាមរណភាពខ្ពស់អំឡុងពេលសម្រាលកូន។ [៦]

  1. ↑ Kirk Endicott (2015). Malaysia's Original People: Past, Present and Future of the Orang Asli. NUS Press. p. 3. ល.ស.ប.អ. 978-99-716-9861-4.
  2. ↑ The Negritos of Malaya. 1968. ល.ស.ប.អ. 0-7146-2006-8.
  3. ↑ From Equality to Inequality: Social Change Among Newly Sedentary Lanoh Hunter-Gatherer Traders of Peninsular Malaysia. 2011. ល.ស.ប.អ. 978-144-2661-71-4.
  4. ↑ "Semai: The Naked Truth". Columbia Center for Archaeology (in American English). 2022-04-19. Retrieved 2023-06-27.
  5. ↑ Dentan, Robert Knox (1968). "The Semai: A Nonviolent People Of Malaya".
  6. 1 2 3 4 5 6 Dentan, R. K., & Skoggard, I. A. (2012).
  7. ↑ "Orang Asli Archive". Keene State College. Archived from the original on 2014-10-09. Retrieved 2018-05-26. {{cite web}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (help); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (help)
  8. ↑ "Orang Asli Population Statistic". Center for Orang Asli Concerns. Archived from the original on 2011-10-02. Retrieved 2017-07-11. {{cite web}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (help); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (help)
  9. ↑ N. Saha, J. W. Mak, J. S. Tay, Y. Liu, J. A. Tan, P. S. Low, M. Singh, "Population genetic study among the Orange Asli (Semai Senoi) of Malaysia: Malayan aborigines", Human Biology, National University of Singapore, February 1995, 67(1):37-57
  10. 1 2 3 4 5 6 Nobuta Toshihiro (2009). "Living On The Periphery: Development and Islamization Among Orang Asli in Malaysia" (PDF). Center for Orang Asli Concerns. Archived from the original (PDF) on 2023-03-27. Retrieved 2017-10-27.
  11. 1 2 Colin Nicholas (2000). The Orang Asli and the Contest for Resources. Indigenous Politics, Development and Identity in Peninsular Malaysia. Center for Orang Asli Concerns & International Work Group for Indigenous Affairs. ល.ស.ប.អ. 87-90730-15-1. https://www.iwgia.org/images/publications//0133_95_The_Orang_Asli_and_the_contest_for_resources.pdf។ បានយកមក 2017-10-27.
  12. 1 2 "Basic Data / Statistics". Center for Orang Asli Concerns. Archived from the original on 2020-10-29. Retrieved 2017-10-27. {{cite web}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (help); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (help)
  13. ↑ Alberto Gomes (2004). Modernity and Malaysia: Settling the Menraq Forest Nomads. Routledge. ល.ស.ប.អ. 11-341-0076-0.
  14. ↑ "Basic Data / Statistics". JAKOA. Retrieved 2022-10-30.