អ៊ីតាលី

ពីវិគីភីឌា
(ត្រូវបានបញ្ជូនបន្តពី ប្រទេសអ៊ីតាលី)
Jump to navigation Jump to search
សាធារណរដ្ឋអ៊ីតាលី
Repubblica Italiana (ភាសាអ៊ីតាលី
ភ្លេងជាតិ
Il Canto degli Italiani
"ចម្រៀងនៃប្រជាជនអ៊ីតាលី"
ទីតាំងប្រទេសអ៊ីតាលី (ក្រហម) នៅលើភូគោល
ទីតាំងប្រទេសអ៊ីតាលី (ក្រហម) នៅលើភូគោល
រដ្ឋធានី
និង ទីក្រុងធំបំផុត
រ៉ូម
41°54′N 12°29′E / 41.900°N 12.483°E / 41.900; 12.483
ភាសាផ្លូវការ
និងភាសាជាតិ
ភាសាអ៊ីតាលី
ក្រុមជនជាតិ
(ឆ្នាំ ២០១៧)[១]
សាសនា
(ឆ្នាំ ២០២០)[២]
រដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋអាស្រ័យសភាឯកភូត
ស៊ែរជីអូ ម៉ាតារ៉េឡា
ម៉ារីអូ ដ្រាហ្គី
អេលីសាបេតា កាសេឡាទី
រ៉ូប៊ឺតូ ហ្វីកូ
នីតិបញ្ញត្តិសភា
ព្រឹទ្ធសភានៃសាធារណរដ្ឋ
សភាតំណាងរាស្ត្រ
និម្មិតកម្ម
១៧ មីនា ១៨៦១
២ មិថុនា ១៩៤៦
សហស្ថាបនិកនៃ សសអ (បច្ចុប្បន្នហៅសហភាពអឺរ៉ុប)
១ មករា ១៩៥៨
ក្រឡាផ្ទៃ
- ផ្ទៃសរុប
៣០១,២៣០ គ.ម   (ទី៧១)
- ផ្ទៃទឹក (%)
១.២៤ (២០១៥)[៣]
ប្រជាជន
- ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២០)
Neutral decrease ៦០,៣១៧,១១៦[៤] (ទី២៣)
- ជំរឿន (ឆ្នាំ ២០១១)
Neutral increase ៥៩,៤៣៣,៧៤៤[៥]
២០១.៣ នាក់/គ.ម   (ទី៧៤)
GDP (PPP)ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២១)
- សរុប
increase ២.៦១០ ទ្រីលានដុល្លារ[៦] (ទី១៣)
- ក្នុងម្នាក់
increase ៤៣,៣៧៦ ដុល្លារ[៦] (ទី២៩)
GDP (ចារឹក)ប៉ាន់ស្មាន (ឆ្នាំ ២០២១)
- សរុប
increase ២.១០៦ ទ្រីលានដុល្លារ[៦] (ទី៨)
- ក្នុងម្នាក់
increase ៣៤,៩៩៧ ដុល្លារ[៦] (ទី២៥)
ជីនី (២០១៩)positive decrease ៣២.៨[៧]
មធ្យម
HDI (២០១៩)increase ០.៨៩២[៨]
ខ្ពស់ណាស់ · ទី២៩
រូបិយវត្ថុអឺរ៉ូ () (EUR)
ល្វែងម៉ោងUTC+១ (CET)
- រដូវក្តៅ (DST)
UTC+២ (CEST)
ទម្រង់កាលបរិច្ឆេទថ្ងៃ/ខែ/ឆ្នាំ (dd/mm/yyyy)
ឆ្នាំ/ខែ/ថ្ងៃ (yyyy-mm-dd) (គ.ស)[៩]
ទិសបើកបរស្ដាំ
កូដហៅទូរស័ព្ទ+៣៩
ដែនកម្រិតខ្ពស់.it

ប្រទេសអ៊ីតាលី (ភាសាអ៊ីតាលី​៖ Italia) ដោយមាន​ឈ្មោះ​ជាផ្លូវការ​ថា សាធារណរដ្ឋអ៊ីតាលី (ភាសាអ៊ីតាលី​៖ Repubblica Italiana) គឺជា​ប្រទេស​មួយ​ស្ថិតនៅ​តំបន់អឺរ៉ុបខាងត្បូង ភាគខាងជើងនៃសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ។ ប្រទេសនេះបានគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីសរុប ៣០១,២៣០ គម និងមានព្រំដែនគោកជាមួយប្រទេសបារាំង ស្វីស អូទ្រីស ស្លូវេនី ក៏ដូចជារដ្ឋតូចៗជាច្រើនមាន វ៉ាទីកង់ និងសានម៉ារីណូ​។ ជាមួយនឹងប្រជាជនជាង ៦០ លាននាក់ អ៊ីតាលីគឺជារដ្ឋសមាជិកដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេបំផុតទីបីនៃសហភាពអឺរ៉ុប។ ទីក្រុងរ៉ូមគឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតក្នុងប្រទេស។

អ៊ីតាលី គឺជា​ទីកន្លែង​កំណើត​នៃ​វប្បធម៌​អឺរ៉ុប​ជាច្រើន ដូចជា អឺទ្រូសកាន (Etruscans) និង រ៉ូម៉ាំង (Romans) និង ក្រោយមក​វា​គឺជា​ទីកន្លែង​កំណើត​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ និង​ចលនា​នៃ​ការកកើត​សាឡើងវិញ ដែល​ចាប់ផ្ដើម​ចេញពី​តំបន់​ទុសកានី (Tuscany) ហើយ​សាយភាយ​ទៅ​ពាសពេញ​ទ្វីបអឺរ៉ុប​។ រដ្ឋធានីរ៉ូម​របស់​អ៊ីតាលី គឺជា​មជ្ឈមណ្ឌល​នៃ​អរិយធម៌​លោកខាងលិច​អស់​ជាច្រើន​សតវត្ស​មកហើយ​។ អ៊ីតាលី បាន​អនុវត្ត​នយោបាយ​អាណានិគមនិយម​ចាប់ពី​ពាក់កណ្ដាល​សតវត្សទី១៩ រហូតដល់​ពាក់កណ្ដាល​សតវត្សទី២០​។

សព្វថ្ងៃនេះ អ៊ីតាលី​គឺជា​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ជា​ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ជាមួយ​អត្រា​គុណភាព​ជីវិត​ខ្ពស់​ជាងគេ​ទី៨ លើ​ពិភពលោក​។ អ៊ីតាលី បាន​ចូល​ជា​សមាជិក "សហភាពអឺរ៉ុប" និង អង្គការ​សន្ធិសញ្ញា​អាត្លង់ទិកខាងជើង (ណាតូ)​។ លើសពីនេះ អ៊ីតាលី​ក៏​ជា​សមាជិក​នៃ ប្រទេស​ឧស្សាហកម្ម​លូតលាស់​ទាំង៨ (G8) ដោយ​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​ធំជាងគេ​ទី៧ លើ​ពិភពលោក, អង្គការ​សហប្រតិបត្តិការ​ និង​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច (OECD), អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO), ក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប (Council of Europe), សហភាពអឺរ៉ុបខាងលិច (Western European Union), Central European Initiative, និង ជា​សមាជិក​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សិនហ្គេន (Shengen) ។ អ៊ីតាលី បាន​ចំណាយ​ទៅលើ​វិស័យ​ការពារជាតិ​ច្រើនជាងគេ​ទី៧​លើ​លោក និង​ជា​រដ្ឋ​កាន់កាប់​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​តាមរយៈ​អង្គការណាតូ​។ នៅ​ថ្ងៃទី០១ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០០៧ អ៊ីតាលី​បាន​ក្លាយជា​សមាជិក​មិនអចិន្ត្រៃយ៍​នៃ​ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​អង្គការសហប្រជាជាតិ សម្រាប់​អាណត្តិ​រយៈពេល​ពីរ​ឆ្នាំ​។

មើលផងដែរ[កែប្រែ]

ឯកសារយោង[កែប្រែ]