ង្វៀង ផុក ង៉ុក វ៉ាង
| សម្ដេចព្រះភគវតីព្រះស្រីវរៈក្សត្រី ព្រះអង្គចូវ (ង្វៀង ផុក ង៉ុក វ៉ាង) | |
|---|---|
| ព្រះរាជអគ្គមហេសីក្រុងកម្ពុជាធិបតី (សម័យកាលឧដុង្គ) | |
| រជ្ជកាល | ១៦១៨-១៦២៧ |
| អង្គមុន | សម្ដេចព្រះភគវតីព្រះស្រីចក្រពត្តិ (សម័យកាលស្រីសន្ធរ) |
| អង្គក្រោយ | អ្នកម្នាងសុខ (តំណែងបាទបរិចារិកា) |
| ប្រសូត | Đàng Trong រាជាណាចក្រអណ្ណាម |
| រាជពន្ធភាព | ព្រះបាទជ័យជេស្ឋាទី២ |
| រាជបច្ឆាញាតិ | អង្គបុប្ផាវត្តី អង្គចន្ទវត្តី |
| វង្ស | រាជវង្សង្វៀន (ដោយកំណើត) រាជវង្សកម្វុជទេឝ (ដោយរៀបអភិសេក) |
| បិតា | ង្វៀន ហ្វុកង្វៀន (ស្ដេចយួន) |
| មាតា | Mạc Thị Giai |
| សាសនា | ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយានបែបយួន សាសនាប្រជាប្រិយបែបយួន |
សម្ដេចព្រះភគវតីព្រះស្រីវរក្សត្រី ឬ ព្រះអង្គចូវ (ព្រះនាមដើម ង្វៀង ផុក ង៉ុក វ៉ាង;ភាសាវៀតណាម: Nguyễn Phúc Ngọc Vạn) គឺជាសម្ដេចព្រះរាជអគ្គមហេសីជនជាតិយួននៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះបាទជ័យជេស្ឋាទី២ អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតីសម័យកាលឧដុង្គ ព្រះរាជធីតានៃ ស្ដេចអធិរាជអណ្ណាម ព្រះចៅក្រុងហ្វេ (Huế) ព្រះនាម "សៃវួង" (Sai Vuong) ជាព្រះវររាជមាតានៃព្រះអង្គបុប្ផាវត្តី ( ជាសម្ដេចព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះបាទបទុមរាជា អង្គនន់ ) និងព្រះអង្គចន្ទវត្តី ( ជាព្រះទេពីនៃព្រះឧភយោរាជឧទ័យរាជានិងព្រះរាជសម្ភារ ពញាតូ )។[១]
សម្តេចព្រះរាជអគ្គមហេសី
[កែប្រែ]ព្រះបាទជ័យជេស្ឋាទី២ ពីឆ្នាំ ១៦១៨-១៦២២ ថា ជារជ្ជកាលមួយដែលកម្ពុជារងឥទិ្ធ ពលជាខ្លាំងពីប្រទេសសៀម។ ដោយមិនចង់អោយប្រទេសបន្តរណបសៀមព្រះបាទជ័យជេស្ឋាទី២ បានកាត់ផ្ដាច់វប្បធម៌និងឥទិ្ធពលពីប្រទេសសៀម ដោយចងមេត្រីភាពស្អិត រមួតជាមួយអាណ្ណាម។ ព្រះអង្គបានទទួលយកនារីម្នាក់ជាកូនស្ដេចអាណ្ណាម ធ្វើជាភរិយា។ ព្រះបាទជ័យជេស្ឋាទី២ ក៏បានទទួលយកបុត្រីស្ដេចអាណ្ណាម ធ្វើជាព្រះជាយា ហើយលើកអ្នកអង្គចូវ ឲ្យឡើងជាអគ្គមហេសី ។ ក្សត្រីយ៍អង្គនេះ មានសម្ពស្សល្អណាស់ ហើយចេះធ្វើអោយព្រះរាជាស្រឡាញ់និងស្ដាប់បង្គាប់។ គេបានចាត់ទុកទំនាក់ទំនងរវាងព្រះរាជាអាណ្ណាមជាមួយព្រះរាជាកម្ពុជាចាប់ផ្ដើមកើនឡើងត្រឹមពេលដែលក្សត្រីយ៍រូបនេះ យាងមកដល់ព្រះរាជវាំងកម្ពុជា ។ ព្រះអង្គមានបុត្រីមួយអង្គជាមួយស្ដេចស្រីអង្គចូវ ។ ព្រះអង្គទ្រង់លើកអ្នកអង្គចូវ ព្រះរាជបុត្រីអាណ្ណាមឲ្យឡើងជាអគ្គមហេសី។ [២][៣]
ព្រះរាជឥស្សរិយយស
[កែប្រែ]- ង្វៀង ផុក ង៉ុក វ៉ាង : ព្រះរាជបុត្រីនៃព្រះចៅក្រុងហ្វេ ង្វៀន ហ្វុកង្វៀន។
- ព្រះអង្គចូវ : នៃព្រះអង្គម្ចាស់ជ័យចេស្ដា។
- ព្រះមហាក្សត្រី អង្គចូវ : ព្រះទេពីនៃព្រះឧភយោរាជជ័យចេស្ដា។
- សម្ដេចព្រះភគវតីព្រះស្រីវរក្សត្រី : សម្ដេចព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះជ័យជេស្ឋាធិរាជ រាមាធិបតី ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី។
- សម្ដេចព្រះទាវធីតាមហារាជជននី : សម្តេចព្រះវររាជនីក្រុងកម្ពុជាធិបតី
ព្រះរាជវង្សានវង្ស
[កែប្រែ]ពង្សាវលី
[កែប្រែ]- ព្រះបិតាព្រះនាម ព្រះចៅក្រុងហ្វេ ង្វៀន ហ្វុកង្វៀន។ ។
- ព្រះរាជស្វាមី ព្រះបាទសម្ដេចព្រះជ័យជេស្ឋាធិរាជ រាមាធិបតី ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី។
- ព្រះរាជបុត្រី ព្រះអង្គបុប្ផាវត្តី និងព្រះអង្គចន្ទវត្តី។
- ព្រះនត្តាព្រះនាម ព្រះស្រី ជ័យជេដ្ឋ ឬ បទុមរាជាទី២
- ព្រះរាជបុត្រី ព្រះអង្គបុប្ផាវត្តី និងព្រះអង្គចន្ទវត្តី។
- ព្រះរាជស្វាមី ព្រះបាទសម្ដេចព្រះជ័យជេស្ឋាធិរាជ រាមាធិបតី ព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី។
- ព្រះបិតាព្រះនាម ព្រះចៅក្រុងហ្វេ ង្វៀន ហ្វុកង្វៀន។ ។
| បុព្វការីជននៃ ង្វៀង ផុក ង៉ុក វ៉ាង | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
ឯកសារយោង
[កែប្រែ]- ↑ Jacobsen, Trudy (2008). Lost Goddesses: The Denial of Female Power in Cambodian History. NIAS Press. ល.ស.ប.អ. 978-87-7694-001-0.
- ↑ https://wmc.org.kh/article/71007/%E1%9E%94%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9E%9C%E1%9E%8F%E1%9F%92%E1%9E%8F%E1%9E%B7%E1%9E%9F%E1%9E%B6%E1%9E%9F%E1%9F%92%E1%9E%8F%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9F%96%E1%9E%8F%E1%9E%BE%E1%9E%9F%E1%9F%92%E1%9E%8A%E1%9F%81/[តំណភ្ជាប់ខូច]
- ↑ https://lokbongrattanak.wordpress.com/2017/11/08/phreah-cheychetha-the-2nd-and-the-abandon-siam-after-lost-in-vietnam-trick/
សូមមើលផងដែរ
[កែប្រែ]| វិគីមេឌាទូទៅមានមេឌាដែលទាក់ទងទៅនឹង: ង្វៀង ផុក ង៉ុក វ៉ាង |
| គោរម្យងារសំរាប់រាជ្យ | ||
|---|---|---|
| មុនដោយ សម្ដេចព្រះភគវតីព្រះស្រីចក្រពត្តិ (សម័យកាលស្រីសន្ធរ) |
ព្រះរាជអគ្គមហេសីកម្វុជទេឝ (សម័យកាលឧដុង្គ) ១៦១៨-១៦២៧ |
តដោយ អ្នកម្នាងសុខ (តំណែងបាទបរិចារិកា) |