ស៊ីសៈងាម

ព្រះមេនាងស៊ីសៈងាម (សៀមស្រងៀម)
ព្រះមហេសីក្រុងកម្ពុជាធិបតីសម័យកាលចតុមុខ (តំណែងព្រះមេនាង)
រជ្ជកាល	១៣៨៥-១៤៣២
រាជ្យមុន	អ្នកម្នាងច័ន្ទ
រាជ្យបន្ត	ទាវអគ្គរាជ
ស្វាមី/មហេសី	ព្រះឥន្ទរាជាក្រោយមកព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមរាជាពញាយ៉ាតរាជាធិរាជ
បុត្រ	ព្រះបាទស្រីរាជា ព្រះបាទស្រីសុរិយោទ័យ
ព្រះនាមពេញ ​ព្រះមេនាងស៊ីសៈងាម
សន្តតិវង្ស	រាជវង្សឧទង (ដោយកំណើត) រាជវង្សចតុមុខ​មង្គល (ដោយរៀបអភិសេក)
បិតា	ឃុនទ្រង់ព្រះឥន្ទ រឺ ឃុនទ្រង់ដាន់មុន
ប្រសូត	ក្រុងឧទង (បច្ចុប្បន្នគឺស្រុកឧទង ខេត្តសុពណ៌បុរី)
សុគត	រាជធានីចតុមុខ, សម័យកាលចតុមុខ
សាសនា	ព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយថេរវាទបែបសៀម (ជាមួយសាសនាប្រជាប្រិយថៃ（វិញ្ញាណនិយម) និងព្រហ្មញ្ញសាសនា)

ព្រះភរិយានៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា
សម័យកាលនគរវ្នំ ឬ នគរភ្នំ ឬ ហ្វូណន (៥០-៥៥០) សោមា (នាងនាគ) ឝ្រីមារញទេវី ធរណីន្ទ្រទេវី អស្សាជយទេវី កុលទីទេវី ស្រីឥន្ទ្រទេវី កុលប្រភាវតី ទេវី រុទ្រទេវី សម័យកាលចេនឡា ឬ កម្វុជ (៥៥០-៧១៦) ឝ្រុតទេវី ឝ្រេឝ្ឋទេវី វីរៈទេវី កម្វុជរាជលក្ឝ្មី មហេន្ទ្រទេវី សករមន្ជរិ ភវវរ្ម័នទេវី ជ័យវរ្ម័នទេវី ឝ្រីជយទេវី សម័យកាលចេនឡាគោក ឬ កម្វុជគោក (៧១៦-៨០២) ភវទេវីទី១ ហឝ៌ទេវី ត្សៀគី​វទេវី ជយសិង្ហទេវី ភូមីទេវី សម័យកាលចេនឡាគោក ឬ កម្វុជគោក (៧១៦-៨០២) ពាលាទិត្យទេវី សរស្វតី ន្ឫបតីន្ទ្រទេវី បុស្ករាក្សទេវី នរេន្ទ្រទេវី រាជបតិទេវី សម្ភុទេវី ន្ឫបតីន្ទ្រទេវីទី១ ឥន្ទ្រលោកទេវី រាជេន្ទ្រទេវី សម័យកាលអង្គរ ឬ មហានគរ (៨០២-១៤៣១) ព្រះនាមតាមសិលាចារឹកខ្មែរបុរាណ ហង្សអម្រិត ជយេន្ទ្រភា ធរណីន្ទ្រទេវី ឥន្ទ្រទេវី យសោវរ្ម័នទេវី កម្វុជរាជលក្ឝ្មី ជ័យទេវី នរេន្ទ្រទេវី ប្រាណទេវី វិរលក្ស្មី ឧទ័យទិត្យទេវី ហស៌ទេវី វិជយេន្ទ្រលក្ស្មី ស្រីជ័យរាជចូឌាមុនី ជ័យរាជទេវី ឥន្ទ្រទេវី រាជេន្ទ្រទេវី ចក្រវាតី៍រាជចូឌាមុនី ស្រីន្ទ្រភូបេស្វរចូឌា ព្រះនាមតាមព្រះរាជពង្សាវតារកម្ពុជា ចន្ទវតី គន្ធបទុម ក្សត្រី មង្គលក្សត្រី មន្ទាពិសី សន្ធរនិតាទេវី ទេវី ស្រីសុរិយោវង្សទេវី សម័យកាលចតុមុខ (១៤១៦-១៤៧៦) ទេវី បទុមកេសរ ច័ន្ទ ស៊ីសៈងាម ទាវអគ្គរាជ គង វរមាលា សុខ កែវ ចន្ទារពិសេស កេសរ វង្សក្សត្រី ទេពបុប្ផា កេសរបុប្ផា ជាលែង សម័យកាលលង្វែក (១៥២៩-១៥៩៣) សិរីចក្រពត្តិ បទុមបុប្ផា ស្រីទេពធីតា សុជាតិក្សត្រី កេសរមាលា វង កេសរ ពៅភិវង្សធំ ទេវីក្សត្រី ស្រីវលក្ខណ៍ បរមក្សត្រី ទេពក្សត្រី ទៃ ចន្ទ មន្ត ពេជម៉ែលាវ សម័យកាលស្រីសន្ធរ (១៥៩៦-១៦២០) បទុមាទេវី មង្គលទេវី ទេពីមង្គល បរមក្សត្រី ក្សត្រី សម័យកាលឧដុង្គ (១៦២០-១៨៦៣) ង្វៀង ផុក ង៉ុក វ៉ាង សុខ នង ប៊ុន ទន់ យួរវត្តី ទេពបញ្ជរ សាវ៉ះបុប្ផា ឡិក្សត្រី ពៅ ទៃ ស្រីធីតា ឯម ពៅទី២ អង្គអ៊ី សុជាតិវតី កែវហ្វា ជាតិក្សត្រី ស្រីបុប្ផា ស្រីស រ៉ត សោភាក្សត្រី ជាតិក្សត្រីទី ១ ឯកក្សត្រី អង្គពៅ ជ័យ ឯកក្សត្រីទី១ សុជាតាទី១ មែន កែវបទុមា អង្គណន រស់ អ៊ុត កែ ទេព ក្រចាប់ យស ប៉ែន រាជធានីឧដុង្គមានជ័យ រជ្ជកាលសម្ដេចព្រះបរមកោដ្ឋ មង្គលទេវី ទេពីមង្គល បរមជាតិក្សត្រី បរមស្រីកញ្ញា បរមទេវធីតា បរមអច្ឆរិយាអប្សរ សុជាតិនារី សិរីកញ្ញា ទេពលក្ខិណា ទេពលក្ខិណា ស្រីបុប្ផា មាលាបវរ បុប្ផាកេសរ គន្ធបទុម ផលទិព្វសុវណ្ណ សុគន្ធរស ពិដោរសេយ្យភាស សិរីយសសេយ្យា ជាតិកិន្នរី ស្រីកិន្នរា កិន្នរីសោភា កិន្នរាកៃឡាស ឆវីសោភ័ណ សុវណ្ណសោភា សុវណ្ណសោភា កល្យាកេសី សម័យកាលកម្ពុជាក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំង (១៨៦៣–១៩៥៣) រជ្ជកាលសម្ដេចព្រះសុវណ្ណកោដ្ឋ តារាការា ផាត់ចុនី អង្គស្ងួន អង្គដួងឧបុល អគ្គនារី ឯក ណ សោមអង្គ អៀម បុស្បា ទិត្យាចៅមណ្ឌា នុម ចៅផល្លាទេវីសុទ្ធចន្រ្ទា ពោះ កន្ធិយា មាលី ពួក ចៅសុកក្នានារី អេប គន្ធររតនា នារី សុទ្ធាដួងបណី ដុង ផាន់ ឧរៃទេវីអប្សរី សិរី ទេវីអប្សរី សុទ្ធា បវរ ចៅ ស្មាម ចមសុជាតិបុប្ផានួន អ្នក ញឹក បុស្សា ធីម សង្វាន វ៉ាន់ សិរីទេវី កញ្ញា ទេព កែវណារ៉ា មហាហង្សា យ៉េង នូ អាន ផ្ទាល់ កន្នថារាបុស្បា ម៉ាក ភួង ភក្សា ពក សោម ជ័យ ម៉ម កុលាប ផាយ៉ូ នឹម រៀមឥសរ នឹម ក្រុងពាន មុត អៀម ចាបុី អៀម ស្រីកញ្ញា ក្រាង តាត យាយ ឈីវ ចេវ នុម៉ាន សោម រជ្ជកាលសម្ដេចព្រះរាជានុកោដ្ឋ អង្គដួង ចង្កុលណី សាម៉រ រតនធីតាវរ៉ាមិត្ត ស្រីវរាក្សត្រី អ៊ូ នាម ពុយ កែស កេស ខេន យ៉េង អុីម វ៉ាន់ សោមជីន ស្រគំ គន្ធបុប្ផាសុី ម៉ៈហ្វឿង សំរឹទ្ធ ម្លិះ ឡាញ់ឈី ព្រីម មិត្ត សោម រជ្ជកាលសម្ដេចព្រះខត្តិយកោដ្ឋ កាន់វិមាន់ នរលក្ខណ៍ទេវី បុប្ផាភួង សុីសុដា គឹម ហូ សុវត្ថិឆោមនរលក្ខ័ បុប្ផានរលក្ខ័បវរ អនង្គលក្ខិណា បុប្ផានរលក្ខ័ កេសរមាលី នារីកេសរ បវរមាលី នារិន្រ្ទកេតសារី នារីបុប្ផា កានីន ឆវី កេសរ ឌួងមុនីរក្ស នារីសុីសាម៉ន សាឡុតសារ៉េង នេត្រដាច់ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (១៩៥៣–បច្ចុប្បន្ន) រជ្ជកាលសម្ដេចព្រះមហាបញ្ចានៈកោដ្ឋ កុសមៈនារិរតន៍ សិរីវឌ្ឍនា ដួងមធុរ៉េត កញ្ញាសោភា រជ្ជកាលសម្ដេចព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ផាត់ កាញ៉ុល ពង្សានមុនី មុនីកេសន នរលក្ខណ៍ ម៉ានីវ៉ាន់ ផានីវង្ស មុនីនាថ សីហនុ

ព្រះមេនាងស៊ីសៈងាម គឺជាសមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សកម្ពុជានៃសម័យកាលចតុមុខ និងទ្រង់ត្រូវជាព្រះមហេសីនៃពញាព្រែក ក្រោយបន្ទាប់ពីព្រះបាទពញាយ៉ាត អតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី សម័យកាលចតុមុខ បានដណ្ដើមមហានគរបានវិញទ្រង់ក៏បានលើកព្រះនាងជាតំណែងព្រះស្នំឯក។ ព្រះអង្គជាព្រះវររាជមាតានៃពីរអតីតព្រះចៅក្រុងកម្ពុជាធិបតី សម័យកាលចតុមុខ គឺជាព្រះបាទស្រីរាជានិងព្រះបាទស្រីសុរិយោទ័យ។

ប្រវត្តិ

កាលណោះព្រះបាទសម្ដេចចៅពញាយ៉ាតរាជា ព្រះអង្គត្រៀមពលរួចជាស្រេចដើម្បីរំដោះមហានគរមកវិញ។ ក្រោយមហាមាត្យទាំង ១២ នាក់ចេញទៅនោះ ព្រះអង្គក៏លើកទ័ពបណ្ដោយតាមក្រោយមក។ លុះមកដល់ហើយ ស្ដេចឃើញមន្ត្រី និង ទាហានសៀម កំពុងជ្រើមជ្រួលរមួលគ្នា ដូច្នេះ ក៏ទ្រង់ចូលចោមវាយ ព្រះមហានគរភ្លាមមួយរំពេច។ ពួករាស្ត្រខ្មែរ ក្នុងព្រះនគរ ក៏កាប់សំលាប់សៀម គ្មានញញើតដៃឡើយ ហើយបើកទ្វារចេញមកទទួលកងទ័ពព្រះអង្គ។ ខណៈនោះ សម្ដេចចៅពញាយ៉ាត ព្រះអង្គក៏លើកក្បួនទ័ព ចូលក្នុងព្រះនគរកាប់សំលាប់ទ័ពសៀម និង ចាប់បានទុកជាឈ្លើយ ជាច្រើន។ បន្ទាប់មក ស្ដេចចូលប្រាសាទ ទតព្រះនេត្រទៅយល់ស្ត្រីសៀមម្នាក់ ជាអ្នកម្នាង ព្រះឥន្ទរាជា មានរូបឆោមលោមពណ៌យ៉ាងល្អ កំពុងក្រាបយំ ទៀបកោដ្ឋស្ដេចសៀម ទើបសម្ដេចព្រះពញាយ៉ាត ក៏ទ្រង់សួរថា : ឯងឈ្មោះអី ជាកូនចៅអ្នកណា? នាងស្រីនោះ ក្រាបថ្វាយបង្គំ ឱនចោលកន្ទុយភ្នែកមើលព្រះអង្គ ហើយដាក់មុខក្រាបទូលថា : ខ្ញុំម្ចាស់ឈ្មោះ ស៊ីសា-ងាម ជាកូនឃុនទ្រង់ដាន់មុន ដែលត្រូវជាជីដូនមួយនឹងពញាតេជោក្រុងទេព។ ព្រះឥន្ទរាជា ជាព្រះរៀមជីដូនមួយ បានសុំខ្ញុំម្ចាស់មកធ្វើជាព្រះម្នាង។ បើតាមពង្សាវតារផ្សេង ​ថា​នាង​ឈ្មោះ​ស៊ីសៈងៀម ​ត្រូវជា​កូន​របស់​ ​ឃុនទ្រង់ព្រះឥន្ទ។​ ​ ព្រះបរមបពិត្រ ជាអម្ចាស់ ស្ដេចទ្រង់ជ្រាបពីវង្សត្រកូល និង ពីរូបរាងលោមពណ៌ ម្នាងស្រីសៀមនេះហើយ ក៏សព្វព្រះទ័យនឹងអ្នកស៊ីសាងាមនោះណាស់។ ស្ដេចទ្រង់យកអ្នកម្នាងនោះ ទុកជាព្រះស្នំឯក កាលសម្ដេចព្រះចៅ ពញាយ៉ាតរាជា ស្ដេចបង្ក្រាបរាជសត្រូវសៀម បានរាបទាបហើយ ព្រះអង្គក៏ចាត់ទាហាន ឲ្យចេញទៅរក្សាគ្រប់ខេត្តទីទៃៗ ជាមាំមួន។ ខណៈនោះ សម្ដេចព្រះសុគន្ធា រាជាគណៈឋានានុក្រមបំរុងរាជគ្រូ បុរោហិត និង ព្រះបរមរាជវង្សានុវង្ស អង្គអគ្គមហាសេនា សេនាបតី មន្ត្រីតូច ធំខ្ញុំរាជការ ជំនុំព្រមទាំងអញ្ជើញ សម្ដេចចៅពញាយ៉ាត ដែលគ្រងរាជ្យ ឲ្យឡើងសោយរាជ្យជាលំដាប់មក។ ក្រោយពីក្លាយជាមហេសីរបស់ទ្រង់មកព្រះម្នាងបានរាជបុត្រមួយ ព្រះនាម ស្រីរាជានិងស្រីសុរិយោទ័យ។

សូមមើលផងដែរ

• បញ្ជីព្រះរាជពន្ធភាពព្រះប្រមុខព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
• វីរនារីខ្មែរ
• ព្រះបរមរាជវាំងខ្មែរ
• រាជានិយមកម្ពុជា
• ព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ
• បទពង្សាវតារខ្មែរ
• ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរភាគរឿងនិទាន ដោយលោកបណ្ឌិតសភាចារ្យ រស់ ចន្ទ្រាបុត្រ
• ឯកសារមហាបុរសខ្មែរ
• អរិយធម៌ខ្មែរនៅសម័យក្រោយអង្គរ (ចតុមុខ-លង្វែក)

គោរម្យងារសំរាប់រាជ្យ
មុនដោយ អ្នកម្នាងច័ន្ទ	ព្រះមហេសីក្រុងកម្ពុជាធិបតី (សម័យកាលចតុមុខ) ១៣៨៥-១៤៣២	តដោយ ទាវអគ្គរាជ