កិរិយាសព្ទ

ដោយវិគីភីឌា

កិរិយាសព្ទ គឺ​ជា​ពាក្យ​ដែល​សម្ដែង​នូវ​អំពើធ្វើ ឬ​ពោល​នូវ​ដំណើរ ដូច​ជា​ពាក្យ៖ ដើរ, ឈរ, អង្គុយ, ដេក, ស៊ី, ផឹក, ងូត, ស្ដី, យំ, សរសេរ, វាយ, ធាក់, ហក់, លោត, ធ្វើ, តែង,...។ល។ ពាក្យ​កិរិយា​សព្ទ​មាន​ប្រធាន កាល​ណាគេ​ចង​ជា​ប្រយោគដូច​ជា​៖ ខ្ញូំ​ដើរ... "ខ្ញុំ" គឺ​ជា​ប្រធាន​នៃ "ដើរ"។ កិរិយា​មាន​ពីរ​យ៉ាង​គឺ៖ សកម្មកិរិយា និង អកម្មកិរិយា។

សកម្មកិរិយា[កែប្រែ]

ដែល​ហៅ​ថា​កម្ម គឺ​ជាពាក្យ​ដែល​ប្រើ​សម្រាប់​បំពេញ​អំពើ​របស់​កិរិយា។ ដែលហៅ​ថាសកម្មកិរិយា គឺ​កិរិយា​ដែល​ត្រូវ​មាន​ពាក្យ​មក​បំពេញ​អំពើ ទើប​គ្រប់​គ្រាន់ ដូច​ជា​ពាក្យ​ថា៖ ខ្ញុំ​ឈូស​ឈើ, គេ​ទិញ​សំពត់, អ្នក​នេសាទ​ស្ទូច​ត្រី, ចោរ​លួច​ទ្រព្យ...។ ឈើ, សំពត់, ត្រី, ទ្រព្យ ជា​កម្ម​របស់​កិរិយា ឈូស, ទិញ, ស្ទូច, លួច។

អកម្មកិរិយា[កែប្រែ]

កិរិយា​ដែល​មាន​អំពើ​គ្រប់​គ្រាន់​នឹង​ខ្លួន​ឯង​ហើយ ដូច​ជា​ពាក្យ៖ ខ្ញុំ​កើត, យើង​ទៅ, វា​ស្លាប់, កប៉ាល់​ចេញ, ក្លើ​ខ្ញុំ​មក, ប្អូន​ខ្ញុំ​ដល់, ឈើ​ងាប់, សត្វ​ហើរ, ទឹក​ហូរ, គោ​បោល,...។

  • កិរិយា​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា៖ ហេតុ​កិរិយា គឺ​ជា​កិរិយា​ដែលធ្វើ​អំពើ​ទៅ​គេ ដូច​ជា៖ បង្រៀន គឺ​ធ្វើ​អំពើ​ទៅ​គេ។
  • កិរិយា​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា៖ សុទ្ធ​កិរិយា គឺ​ជា​កិរិយា​ដែល​ធ្វើ​អំពើ​ចំពោះ​ខ្លួន​ឯង ដូច​ជា៖ រៀន គឺ​ធ្វើ​អំពើ​ចំពោះ​ខ្លួន​ឯង។
មើល ថ្នាក់ពាក្យ​ក្នុង​ភាសាខ្មែរ

ខាង​ក្រោម​នេះ​គឹ​ជា​បញ្ជី​រាយ​ឈ្មោះ​ថ្នាក់​ពាក្យ​ខ្មែរ ផ្សេង​ទៀត​ដែល​អ្នក​គួរ​ដឹង៖
នាម  · គុណនាម  · គុណកិរិយា ឬ និបាតសព្ទ  · កិរិយាសព្ទ  · ធ្នាក់ ឬ ស្នៀត ឬ អាយតនិបាត  · ឈ្នាប់ ឬ សន្ធានសព្ទ ឬ ចំណង  · សព្វនាម  · ឧទានសព្ទ

ឯកសារ​យោង[កែប្រែ]

  • សៀវភៅ វេយ្យាករណ៍​ខ្មែរ ដោយ​សាស្ត្រាចារ្យ ពូវ អ៊ុម នៅ ព.ស ២៥១៥, គ.ស ១៩៧២