Jump to content

ទ្រឹស្តីបទវ្យែត

ពីវិគីភីឌា

ទ្រឹស្តីបទវ្យែត (Viète's Theorem) ឬ រូបមន្តវ្យែត (Viète's formulas) ឬ ទំនាក់ទំនងវ្យែតទំនាក់ទំនងរវាងមេគុណនិងរឹសរូបមន្តវ្យែតសំរាប់រករឺស ត្រូវបាន​ដាក់​ឈ្មោះ​តាម​គណិតវិទូ​បារាំង លោក ហ្វ្រង់ស្វ័រ វ្យែត (François Viète) គឺជា​ទ្រឹស្តីបទ​ទំនាក់​ទំនង​រវាងមេគុណ​នៃ​ពហុធា​ទៅនឹង​ផលបូក និង ផលគុណ​នៃ​រឹស​របស់​ពហុធា​នោះ។

រូបមន្ត

[កែប្រែ]

ចំពោះពហុធាដែលមានដឺក្រេ

(មេគុណអាចជាចំនួនពិតចំនួនកុំផ្លិច និង )

គឺជាទ្រឹស្តីបទគ្រឹះនៃពិជគណិត ដែលមាន n រឹសជាចំនួនកុំផ្លិច

ទ្រឹស្តីបទវ្យែតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងមេគុណ ទៅនឹងផលបូកសញ្ញានៃរឹស សំដែងដូចខាងក្រោម

ពំនោល​នេះ​សមមូល​នឹង​មេគុណ​ ទី ដែលផ្តល់ទំនាក់ទំនងផលបូកនៃគ្រប់ផលបូករងនៃរឹសត្រូវបានជ្រើសរើស k ដង៖

ចំពោះ និមួយៗ​ (ដែល​យើង​អាច​សរសេរ​បង្ហាញ តាម​លំដាប់​កើន​ដើម្បី​អោយ​ផលបូករង​នៃ​រឹស​កាន់​តែ​ជាក់លាក់) ។

ឧទាហរណ៍

[កែប្រែ]

ចំពោះពហុធាដឺក្រេទី២

[កែប្រែ]

គេមានពហុធាដឺក្រេទី២ ។ តាង និង ជារឹសនៃសមីការ តាម​ទ្រឹស្តីបទផលគុណកត្តា (factor theorem) គេបាន

ដោយប្រៀបធៀបមេគុណនៃពហុធាគេបាន

ចំពោះពហុធាដឺក្រេទី៣

[កែប្រែ]

ដូចគ្នាចំពោះពហុធាដឺក្រេទី៣នៃ x

ដែលមានរឹស និង គេបាន