សាធុ (ពាក្យបាលី)
| បកប្រែជាភាសាដទៃ Sādhu | |
|---|---|
| Glossary of Buddhism |
សាធុ (មកពីសំស្រ្កឹត sādhu, "ល្អ, គុណធម៌, pious") ឬ Sathu ( ថៃ: สาธุ ) ជាពាក្យ បាលី នៃដើមកំណើត សំស្ក្រឹត ដែលត្រូវបានប្រើជារូបមន្តនៃការអនុមតិទាំងក្នុងបរិបទសាសនា និងខាងលោកិយនៅ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ។ វាគឺជាប្រភេទនៃកំណែព្រះពុទ្ធសាសនានៃ 'អាម៉ែន' នៅក្នុង សាសនាអប្រាហាំ, [១] ឬ ស្វាហា នៅក្នុង យជ្ន ដែលជាទម្រង់នៃការសួរសុខទុក្ខផងដែរ។ [២] ទោះបីជាវាជា "ឃ្លាដែលមិនអាចបកប្រែបាន", [៣] វាអាចត្រូវបានបកប្រែជា "អាម៉ែន", [៤] "ល្អ", " បាទ " [៥] " អរគុណ ", [៦] "ខ្ញុំបានទទួល", [៧] "ធ្វើបានល្អ", [៨] "ដូច្នេះ" [៩] ឬ "ទាំងអស់នឹងល្អ" ។ [១០]
និរុត្តិសាស្ត្រ
[កែប្រែ]ពាក្យបាលី 'សាធុ' មកពីឫស សំស្រ្កឹត 'សាធ' ដែលមានន័យថា 'សម្រេច' 'ដើម្បីជោគជ័យ' ឬ 'ដើម្បីមានប្រសិទ្ធិភាព' ។ [១១] [១២] ដោយការបន្ថែមបច្ច័យ '-ុ' វាបង្កើត adjective មានន័យថា 'accomplished' ឬ 'efficient ។ [១៣] អត្ថន័យពិពណ៌នាអំពីនរណាម្នាក់ដែលបានទទួលជោគជ័យក្នុងការខិតខំខាងវិញ្ញាណ ឬខាងសីលធម៌របស់ពួកគេ។ [១៤] នៅក្នុងភាសាសំស្រ្កឹតបុរាណ នាមដែលពាក់ព័ន្ធរបស់វា sādhu សំដៅទៅលើបុគ្គលដែលមានគុណធម៌ ឬបរិសុទ្ធ ដែលបានលះបង់ជីវិតលោកិយ ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅខាងវិញ្ញាណ។ [១៥] ពាក្យនេះទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងឧត្តមគតិនៃការលះបង់ចោលកណ្តាលនៃទំនៀមទំលាប់សាសនារបស់ឥណ្ឌាដូចជា ព្រហ្មញ្ញសាសនា ពុទ្ធសាសនា និង សាសនាចេន ។ [១៦]
ប្រើ
[កែប្រែ]ពិធីសាសនា
[កែប្រែ]ពាក្យដដែលៗបីដងនៃ សាធុ គឺជាពិធី សាសនាព្រះពុទ្ធ ទូទៅដែលតំណាងឱ្យ គ្រឿងអលង្ការទាំងបីរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា គឺ ព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ និង ព្រះសង្ឃ ។ [១៧]
ពេលខ្លះវាត្រូវបាននិយាយម្តងទៀតជាលើកទីបួនក្នុងសម្លេងវែងជាង និងសង្កត់ធ្ងន់។ ហេតុផលដែលពុទ្ធសាសនិកពោលថា “ សាធុ ” ទី៤ យ៉ាងយូរបែបនេះ អាចជាកិត្តិយសដល់បុគ្គលដែលប្រៀនប្រដៅបំផុត តាម មាគ៌ាដ៏ប្រសើរ ។ [១៨]
ពាក្យបញ្ចប់
[កែប្រែ]សាធុ ត្រូវបានគេឮជាញឹកញាប់ជាពាក្យបញ្ចប់នៅក្នុងកន្លែងសាសនា។ ពុទ្ធសាសនិកទាំងអស់អាចប្រើប្រាស់បាន ដូចជាព្រះសង្ឃ ដូនជី និងឧបាសក។ [១៩] គេនិយាយថាបន្ទាប់ពីទទួលបានការថ្វាយបង្គំ ព្រះធម្មទេសនា ( កិច្ចពិភាក្សាព្រះធម៌ ) ព្រមទាំងក្នុងបរិបទអាសគ្រាម។ ធម្មទេសនាតែងបញ្ចប់ធម្មទេសនាដោយប្រាថ្នាចង់បាននូវ ព្រះនិព្វាន ដែលបន្ទាប់មកដោយការបញ្ចប់ដោយ ឯកច្ឆ័ន្ទ ថា " សាធុ សាធុ សាធុ " ។ ពុទ្ធសាសនិកនិយាយថា " សាធុ សាធុ សាធុ " បីដង ដើម្បីឆ្លើយសំណួរសាសនា ឬបង្ហាញពីអារម្មណ៍សាសនារបស់ពួកគេ ប្រសិនបើពួកគេយល់ថាសំណើនោះពេញចិត្ត។
នៅពេលដែលព្រះសង្ឃភូមា ឧតិលោក បានដាស់តឿនអ្នកភូមិមិនព្រមបង់ពន្ធលើដី និងពន្ធលើការកាន់កាប់ ដើម្បីទទួលបានការគ្រប់គ្រងផ្ទះប្រឆាំងនឹង ចក្រភពអង់គ្លេស ជាធម្មតាគាត់បានបញ្ចប់សុន្ទរកថារបស់គាត់ដោយសួរអ្នកដែលទទួលយកការអធិប្បាយរបស់គាត់ថា សាធុ បីដង។ [២០]
នៅក្នុងទំនៀមទំលាប់ព្រះពុទ្ធសាសនាមួយចំនួន ដូចជា ពិធីបុណ្យវិសាខបូជា ពាក្យ សាធុ ជួនកាលត្រូវបានបន្តដោយសំឡេង ខ្យង [២១] ឬ សំឡេង គង ដើម្បីសម្គាល់ចុងបញ្ចប់នៃជំពូកនីមួយៗនៃគម្ពីរបាលីឃ្លា។ [២២]
រឿងល្អ
[កែប្រែ]"សាធុ" ក៏ត្រូវបានគេប្រើដើម្បីសំដៅទៅលើអ្វីដែលល្អ។ នៅក្នុង ធម្មបទ ខទី៣៥ ព្រះពុទ្ធបាននិយាយថា សាធុ ដើម្បីធ្វើឱ្យចិត្ត។ [២៣]
ពិបាកទប់ខ្លួន ហើរលឿន ចុះចតនៅកន្លែងណាដែលវានឹងធ្វើ;ការគ្រប់គ្រងចិត្តជាការល្អ (សាធុ)។ ចិត្តដែលបានគ្រប់គ្រងហើយនាំមកនូវសុភមង្គល។
សម្រែកសម្រាប់ជ័យជំនះ
[កែប្រែ]សថោ គឺជាការយំសម្រាប់ភាពរីករាយនៅក្នុងរឿង វេទ បុរាណហើយវានៅតែត្រូវបានគេប្រើនៅក្នុងវប្បធម៌ហិណ្ឌូជាការស្រែកទូទៅនៃការយល់ព្រមនៅក្នុងសមរភូមិ។ [២៤] នៅក្នុងភាសាថៃនៃរឿងព្រេងមួយរបស់ ភគវេទគិត បកប្រែដោយ Eliakim Littell ពាក្យ សាធុ, សាធុ, ត្រូវបានដាក់នៅក្នុងមាត់របស់ស្តេច: [២៥]
ព្រះមហាក្សត្រនឹងស្រែកថា "សាធុ សាធុ! ល្អណាស់ ល្អណាស់!"
ឧទាន
[កែប្រែ]ពាក្យនេះត្រូវបានពុទ្ធបរិស័ទប្រើនៅពេលអ្នកកាន់សាសនាសួរព្រះអង្គអំពីបញ្ហាជ្រៅ ឬពិបាក។ ដូច្នេះ សាធុ ត្រូវបានប្រើប្រាស់ម្តងម្កាលនៅក្នុង តិបិដក ជាឧទានមួយ។ ក្នុងគម្ពីរ វិន័យបិតក ដើម្បីបង្ហាញការដឹងគុណចំពោះអ្វីដែល ព្រះសារីបុត្ត បានមានព្រះបន្ទូល ព្រះពុទ្ធទ្រង់បានឆ្លើយតបថា ៖
សាធុ, សាធុ សារិបុត្ត !
អ្នកបើក
[កែប្រែ]សាធុ ក៏ត្រូវបានគេប្រើជាអ្នកបើកនៅក្នុងការអធិស្ឋានដល់រូបព្រះពុទ្ធ។ [២៦] វាក៏ត្រូវបានគេប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ដែលមិនមែនជាព្រះពុទ្ធសាសនា។ ជាឧទាហរណ៍ ពាក្យ សាធុ ត្រូវបានប្រើដោយទាហានដែលថ្វាយបង្គំ [២៧] ដល់ស្តេច [២៨] ឬដោយអ្នកជឿអធិស្ឋានដល់អាទិទេពដូចជាភូមា ណាត [២៩] និង ទេវតា ជាអ្នកបើក:
សាធុ សាធុ យើងក្រ និងវេទនាខ្លាំងណាស់។ សូមទេវតាដ៏ចម្រើនប្រទានពរជ័យដល់យើង។ សូមឲ្យយើងទទួលបានកូនផ្ទាល់ខ្លួន។
សូមមើល
[កែប្រែ]អាមីន
- ↑ (ជាen) The Road to Angkor. 1959. pp. 113. https://books.google.com/books?id=7VIOAQAAIAAJ&q=sathu+cambodia.
- ↑ (ជាen) Studies in Asian History: Proceedings of the Asian History Congress, 1961. 1969. pp. 183. ល.ស.ប.អ. 978-0-210-22748-0. https://books.google.com/books?id=yFy5wY04HooC&q=myanmar+sadhu+sadhu+sadhu.
- ↑ (ជាen) Journey Into Burmese Silence. 1962. pp. 124. ល.ស.ប.អ. 978-90-70012-79-3. https://books.google.com/books?id=etsXAAAAIAAJ&q=myanmar+sadhu+sadhu+sadhu.
- ↑ (ជាfr) Studua Missionalia: Vol. 24. 1975. pp. 149.
- ↑ (ជាen) Nirvana and Other Buddhist Felicities. 1998-05-13. pp. 252. ល.ស.ប.អ. 978-0-521-57054-1. https://books.google.com/books?id=Z2go_y5KYyoC&q=sadhu&pg=PA547.
- ↑ (ជាen) One Life's Journey.
- ↑ (ជាen) Traditional Festivals of ASEAN.. 2003. pp. 42. https://books.google.com/books?id=WAaCAAAAMAAJ&q=sathu+cambodia.
- ↑ (ជាen) Myanmar Culture. 2006. pp. 38. https://books.google.com/books?id=3eMTAQAAIAAJ&q=myanmar+sadhu+sadhu+sadhu.
- ↑ (ជាen) Essays on Cultural Thailand. 1992. pp. 128. ល.ស.ប.អ. 978-974-7903-25-6. https://books.google.com/books?id=_nwfAAAAMAAJ&q=sathu+thailand.
- ↑ (ជាen) The Rice Birds: Folktales from Thailand. 2003. pp. 106. ល.ស.ប.អ. 978-974-480-029-9. https://books.google.com/books?id=4vUSAQAAIAAJ&q=sathu+blessing.
- ↑ Sanskrit-English dictionary: etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages. New Delhi. 1994. pp. 1126. ល.ស.ប.អ. 978-81-215-0200-9.
- ↑ Buddhist Hybrid Sanskrit grammar and dictionary. Delhi. 1970. pp. 542. ល.ស.ប.អ. 978-81-208-0997-0.
- ↑ The practical Sanskrit-English dictionary: containing appendices on Sanskrit prosody and important literary and geographical names of ancient India. Delhi. 1989. ល.ស.ប.អ. 978-81-208-0567-5.
- ↑ Kuiper, F. B. J. (1961). "Review of Histoire de la langue sanskrite (= Collection "Les langues du monde", série Grammaire, Philologie, Littérature, X)". Indo-Iranian Journal 5 (1): 79–81. ISSN 0019-7246.
- ↑ Vedic literature: Saṃhitās and Brāhmaṇas. New Delhi. 2024. ល.ស.ប.អ. 978-93-88540-34-6.
- ↑ An introduction to Hinduism. Cambridge. 2011. ល.ស.ប.អ. 978-0-521-43878-0.
- ↑ An introduction to Buddhism: teachings, history and practices. New York. 2013. pp. 93. ល.ស.ប.អ. 978-0-521-85942-4.
- ↑ "Sadhu Sadhu Sadhu (Sadu Sadu Sadu)". The Budding Buddhist (in American English). 2021-08-07. Archived from the original on 2021-11-29. Retrieved 2022-04-01.
{{cite web}}: More than one of|archivedate=and|archive-date=specified (help); More than one of|archiveurl=and|archive-url=specified (help) - ↑ Collins, Steven (1998-05-13) (ជាen). Nirvana and Other Buddhist Felicities. Cambridge University Press. pp. 547. ល.ស.ប.អ. 978-0-521-57054-1. https://books.google.com/books?id=Z2go_y5KYyoC&dq=sathu%2C+sathu&pg=PA547.
- ↑ Smith, Donald Eugene (2015-12-08) (ជាen). Religion and Politics in Burma. Princeton University Press. pp. 99. ល.ស.ប.អ. 978-1-4008-7879-6. https://books.google.com/books?id=BEjWCgAAQBAJ&dq=myanmar+sadhu+sadhu+sadhu&pg=PA99.
- ↑ (ជាen) Burma: The Anniversary. 1956. pp. 2. https://books.google.com/books?id=xxUoAAAAMAAJ&q=myanmar+sadhu+sadhu+sadhu.
- ↑ (ជាen) Of Beggars and Buddhas: The Politics of Humor in the Vessantara Jataka in Thailand. 2017-02-21. pp. 107. ល.ស.ប.អ. 978-0-299-30950-3. https://books.google.com/books?id=P_EZDgAAQBAJ&dq=sathu+thailand&pg=PA107.
- ↑ Sujato, Bhikkhu (2021). "Cittavagga Dhammapada English Translation by Bhikkhu Sujato". SuttaCentral. Retrieved 10 December 2023.
- ↑ Hopkins, E. Washburn (1931). "Hindu Salutations". Bulletin of the School of Oriental Studies, University of London 6 (2): 383. ISSN 1356-1898.
- ↑ Littell, Eliakim (1873) (ជាen). Littell's Living Age. T. H. Carter & Company. pp. 255.
- ↑ Kingshill, Konrad (1991) (ជាen). Ku Dæng -- Thirty Years Later: A Village Study in Northern Thailand, 1954-1984. Northern Illinois University, Center for Southeast Asian Studies. pp. 196. ល.ស.ប.អ. 978-1-877979-76-7. https://books.google.com/books?id=GFluAAAAMAAJ&q=sathu+sathu+sathu.
- ↑ Ruth, Richard A. (2010-09-16) (ជាen). In Buddha's Company: Thai Soldiers in the Vietnam War. University of Hawaii Press. pp. 44. ល.ស.ប.អ. 978-0-8248-6085-1. https://books.google.com/books?id=ilkEEAAAQBAJ&dq=sathu+thailand&pg=PA44.
- ↑ (ជាen) Phya Khankhaak, the Toad King: A Translation of an Isan Fertility Myth in Verse. Bucknell University Press. 1996. pp. 57. ល.ស.ប.អ. 978-0-8387-5306-4. https://books.google.com/books?id=-y3PlN2xLBIC&dq=sathu%2C+sathu&pg=PA57.
- ↑ Mackenzie, Donald Alexander (1929) (ជាen). Burmese Wonder Tales. Blackie & Son. pp. 172. https://books.google.com/books?id=FuUOAAAAQAAJ&q=myanmar+sadhu+sadhu+sadhu.