ឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២

ពីវិគីភីឌា
(ត្រូវបានបញ្ជូនបន្តពី ព្រះបាទឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២)
Jump to navigation Jump to search

ឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២

West Mebon 0011.jpg
Angkorian Temple of West Mebon built by King Udayadityavarman II, 11th century.
រជ្ជកាល ១០៥០-១០៦៦ (ចក្រភពខ្មែរ)
គ្រងរាជ ​ ១០៥០
ព្រះនាមពេញ ព្រះកម្រតែងអញ ម្ចាស់ឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទេវៈ
មរណៈនាម មិនមានកំណត់ត្រា
ក្សត្រមុន សូរ្យវរ្ម័នទី១
រាជបន្ត ហស៌វរ្ម័នទី៣
សន្តិវង្ស រាជវង្ស​អង្គរ អំបូរខ្មែរ
ប្រសូត្រ មិនមានកំណត់ត្រា
ចូលទីវង្គត់ ១០៦៦ (ជន្មាយុ)​

មិនមានកំណត់ត្រា

ជំនឿសាសនា ពុទ្ធសាសនាមហាយាន

ព្រះវិស្ណុ និយម

ឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២ (អង់គ្លេស: Outey Tityavaraman II) (សំស្ក្រឹត: Udayadityavarman II) (ប្រ.ស|គ.ស ០០០-១០៦៦) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១០៥០-១០៦៦) ក្រោយគ្រងរាជសម្បត្តិផ្លូវការណ៍ក្នុងឆ្នាំ ១០៥០ នៃគ.សករាជ ទ្រង់មានព្រះបរមនាមថា "វ្រះកម្រតេងអញ កំត្វនឝ្រីឧទ័យទិត្យវម៌្មទេវ" ប្រែជាខេមរៈភាសា "ព្រះកម្រតែងអញ ម្ចាស់ឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទេវៈ" ។​[១]

ការបះបោរ ចំនួន៣លើក[កែប្រែ]

Three times rebellion

កំំណត់ត្រាសិលាចរឹក រាជព្រះបាទ ​ឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២ នៅក្រុងព្រៃនគរ (Saigon) ប្រទេសវៀតណាម

នៅក្នុងរាជព្រះបាទ ឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២ ព្រះអង្គបានជាប់រវល់ដោះស្រាយភារកិច្ចជាច្រើន ដែលបណ្ដាលមកពីការបះបោរចំនួន៣ លើកពីសំណាក់ជនបរទេសឈ្លានពាន និង ក្រុមស្ដេចត្រាញ់ក្នុងតំបន់ លើកទី១ ការបះបោរ បំបែកភាគខាត្បូងពីការច្រៀតជ្រែករបស់ពួកចាមនៅ "ប៉ាន់តុរាំង" (Panduranga) (បច្ចុប្បន្ន​ជាទីក្រុង: Phan Rang) ដែលបានបំបែកកាត់យកមកធ្វើជារដ្ឋអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន ។ លើកទី២ ការបះបោរ​ដោយ ស្ដេចត្រាញ់នាម "ជ័យ បរមស្វរៈវរ្ម័ន" (Jaya Paramesvaravarman) ដែលជាមេដឹកនាំ​នៃកងបាញ់ព្រួញ បានបង្ករការវឹកវរនៅ "សម្ភពបុរៈ" (Sambhupura: ខេត្តក្រចេះ) យ៉ាងណាមិច ការបះបោរ​នេះ បានបង្ក្រាបដោយ មេទ័ព​ដ៏ល្បីល្បាញ របស់ព្រះបាទ ឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២ នាម "សង្គរាមា" (Sangrama) ដែលបានយកជ័យនះក្នុងការបង្ក្រាបការបះបោរទាំងអស់នេះ ។​ លើកទី៣ ការបះបោរ នៃរដ្ឋ​ចំនុះមន (Khmer Mon) អំឡុងពេលនោះ ស្ដេចភូមា (Burma King) នាម "អនុរុទ្ធ" (អង់គ្លេស: Anawrahta King of Pagan) នៃអាណាចក្របាកាន បានចាត់ឱ្យមេទ័ពនាម "ក្យានសុីដ្ឋា" (Kyanzittha) ឈ្លានពានយកភាគខាងកើតរដ្ឋមន (Mon state) ដែលហៅថាសង្គ្រាមចែកព្រំប្រទល់រវាង (ភូមា និង ខ្មែរ) ។ ក្នុងពេលនោះដែរ ក៏មានស្ដេចត្រាញ់មួយទៀតនាម "កំវៅ" (Kamvau) បានបះបោរបង្ករភាពវឹកវរនៅតំបន់ "លប់បុរី" (Lopburi) ប៉ុន្តែ​ត្រូវបានកំចាត់ដោយមេទ័ព "សង្គរាមា" របស់ព្រះបាទ ឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២ ផងដែរ ។ [២] [៣]

ជំនឿសាសនា[កែប្រែ]

Religious Beliefs

បដិមាព្រះវិស្ណុផ្ទំនៃ ប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិច (សព្វថ្ងៃស្ថិតក្នុង សារៈមន្ទីរជាតិកម្ពុជា) ក្រុងភ្នំពេញ រាជព្រះបាទ ឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២ ស.វទី១១

នៅក្នុងរាជព្រះបាទ ឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២ ព្រះអង្គមានជំនឿយ៉ាងមុតមាំទៅលើ ព្រះវិស្ណុ ទ្រង់បានក៏សាង ប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិច ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយ​ចំពោះ ព្រះវិស្ណុ ។ ទ្រង់បានសាង បដិមា ព្រះវិស្ណុ​ផ្ទុំធ្វើពីសំរិទ្ធ យ៉ាងធំ ដែលស្ថាបនាដាក់នៅចំកណ្ដាល បារាយណ៍ខាងលិច ដែលតំណាងឱ្យប្រវត្តិរបស់ព្រះវិស្ណុ ដែលបានផ្ទុំលង់លក់ លើខ្នងនាគរាជ "អនន្តៈ" នៅលើផ្ទៃសមុទ្រអន្ទកាលដ៏ល្វឹងល្វើយ (Universe) ។​[៤] ក្រៅពីជំនឿទៅលើសាសនាហិណ្ឌូ ទ្រង់ក៏មានជំនឿ ទៅលើ ពុទ្ធសាសនា ផងដែរ ទ្រង់បានសាងបញ្ចប់ ប្រាសាទបាពួន ពីព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៥ និង បង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលកណ្ដាលនៅទីនោះដែលជាទីក្រុងប្រជុំជន ដូចទៅនិងទីក្រុងអង្គរធំ ផងដែរ ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី ព្រះអង្គនៅតែគោរពប្រតិប័ត្តសាសនាហិណ្ឌូហើយព្រះអង្គបានដើរតាមមាគាហ៍ នៃសាស្ដា ព្រះសិវៈ (Sasdasiva) ដែលបានលើកពួកព្រាហ្មណ៍បាគូ ឱ្យដឹកនាំប្រព័ន្ធសាសនារបស់រដ្ឋផងដែរ ហើយជាចុងក្រោយព្រះអង្គបានចូលព្រះទីវង្គត់ក្នុងឆ្នាំ ១០៦៦ នៃគ.សករាជ ហើយព្រះអនុជ ដែលជាប្អូនប្រុសបង្កើតរបស់ព្រះអង្គព្រះនាម ហស៌វរ្ម័នទី៣ បានឡើងសោយរាជ្យបន្តពីព្រះអង្គ ។ [៥] [៦]

ស្ថាប័ត្យកម្ម​ដែលទ្រង់បានកសាង[កែប្រែ]

មើលផងដែរ[កែប្រែ]

តំណភ្ជាប់ រជ្ជកាលគ្រងរាជ[កែប្រែ]

ឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី២
(គ.ស ០០០-១០៦៦)
មុនដោយ
សូរ្យវរ្ម័នទី១
ចក្រភពខ្មែរ
១០៥០–១០៦៦
តដោយ
ហស៌វរ្ម័នទី៣

ឯកសារយោង[កែប្រែ]

  1. MBN International (2005) Who's who in Cambodia, Publisher: MBN International in partnership with Promo-Khmer, Original from the University of California, ISBN: 2951352409
  2. Daniel George Edward Hall (1981) History of South East Asia, Publisher: Macmillan International Higher Education p.1073 ISBN: 1349165212
  3. Editor: Nicholas Tarling (1992) The Cambridge History of Southeast Asia: From early times to c. 1800, Publisher: Cambridge University Press p.706 ISBN: 0521355052
  4. Wolfgang Felten, Martin Lerner (1989) Thai and Cambodian Sculpture from the 6th to the 14th Centuries, Illustrated by Hugo Stiegler, Publisher: P. Wilson Publishers, Original from the University of Michigan p.253 ISBN: 0856673617
  5. Jan Myrdal (1970) Angkor: An Essay on Art and Imperialism, Publisher: Pantheon Books, Original from the University of Michigan p.167 ISBN: 0394415167
  6. George Coedes (1983) The Making of South East Asia, Publisher: University of California Press p.268 ISBN: 0520050614