អាណាចក្រធនបុរី

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search
អាណាចក្រធនបុរី

อาณาจักรธนบุรี
១៧៦៧–១៧៨២
Flag of រាជអាណាចក្រធនបុរី
ទង់ពាណិជ្ជកម្ម
Kingdom of thonburi 1782.png
វិសាលភាពទឹកដីអាណាចក្រសៀមនៅក្នុងឆ្នាំ១៧៨២
ធានីធនបុរី
ភាសាទូទៅ ភាសាថៃ
ថៃខាងជើង
ថៃខាងត្បូង
ភាសាលាវ
ភាសាខ្មែរ
ភាសាសាន
ភាសាម៉ាឡេ
សាសនា
ថេរវាទ
រដ្ឋាភិបាលរាជាធិបតេយ្យផ្តាច់ការសក្តិភូមិ
ព្រះមហាក្សត្រ 
▪ ១៧៦៧–១៧៨២
តាកស៊ីន
ប្រវត្តិសាស្រ្ត 
▪ ទទួលឯករាជ្យពីភូមា
៦ វិច្ឆិកា ១៧៦៧
▪ ស្ថាបនាឡើង
២៨ ធ្នូ ១៧៦៧
▪ រំលាយ
៦ មេសា ១៧៨២
រូបិយវត្ថុផតដួង
Preceded by
Succeeded by
អាណាចក្រអយុធ្យា
ក្សត្របុរីភីមៃ
ក្សត្របុរីពិស្ណុលោក
ក្សត្របុរីសាវាំងបុរី
ក្សត្របុរីនគររាជសីមា
អាណាចក្ររតនកោសិន្ទ្រ៍
ឥឡូវជាផ្នែកនៃថៃ
ឡាវ
កម្ពុជា
ម៉ាឡេស៊ី
វៀតណាម

អាណាចក្រធនបុរី (ភាសាថៃ៖ ธนบุรี) គឺជានគរដ៏សំខាន់មួយរបស់សៀមដែលបានកើតមាននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ចាប់ពីឆ្នាំ១៧៦៧ ទៅដល់ឆ្នាំ១៧៨២ ដោយមានមូលដ្ឋាននៅជុំវិញក្រុងធនបុរី នៃប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្ន។ នគរនេះត្រូវបានស្ថាបនាឡើងដោយព្រះចៅតាកស៊ីនបន្ទាប់ពីទ្រង់បានបង្រួបបង្រួមប្រទេសសៀមឡើងវិញក្រោយការដួលរលំនៃនគរអាយុធ្យា។ ក្រោយការបង្រួបបង្រួម រាជអាណាចក្រធនបុរីត្រូវបន្តច្បាំងជាមួយប្រទេសភូមា ដែលជាគូប្រជែងដ៏ធំរបស់ខ្លួននាសម័យកាលនោះហើយបបន្ទាប់មក ប្រទេសសៀមក៏បានលេចឡើងជាមហាអំណាចយោធាក្នុងតំបន់ដោយមានវិសាលភាពទឹកដីដ៏ធំទូលំទូលាយបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្លួនដោយក្នុងនោះមានទឹកដីលាននា រាជាណាចក្រឡាវ (មាន៖ ហ្លួងព្រះបាង វៀងចន្ទន៍ និងចម្ប៉ាសក្ដិ) រដ្ឋម៉ាឡេភាគខាងជើង និងមួយផ្នែកនៃទឹកដីកម្ពុជាត្រូវបានកាត់បញ្ចូលទៅក្រោមឥទ្ធិពលរបស់សៀម។[១]

អាណាចក្រធនបុរីមានអត្ថិភាពរយៈពេល ១៤ ឆ្នាំមុនពេលត្រូវដួលរលំវិញនៅក្នុងឆ្នាំ១៧៨២ ពោលគឺបន្ទាប់ពីព្រះចៅតាកស៊ីនត្រូវបានមេបញ្ជាការយោធាកំពូលរបស់ខ្លួននាមព្រះចៅចក្រីទម្លាក់ព្រះអង្គចេញពីអំណាច។ ក្រោយមក ព្រះចៅចក្រីក៏តាំងខ្លួនជាស្តេចថ្មីនៃអាណាចក្រសៀមដោយមានព្រះនាមថា ព្រះពុទ្ធយ៉តហ្វាចុឡាលោក (ឬគេតែងនិយមហៅព្រះអង្គថា រាមាទី១)។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ[កែប្រែ]

បន្ទាប់ពី ៤០០ ឆ្នាំក្រោយការកកើត នគរអយុធ្យាត្រូវបានប្រទេសភូមាវាយផ្តួលរំលំ រាជធានីរបស់ខ្លួនត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ និងទឹកដីត្រូវបានបែកខ្ញែកជារដ្ឋតូចៗ។ មេទ័ពតាកស៊ីនបានចាត់ចែងដើម្បីបង្រួបបង្រួមនគរឡើងវិញពីរាជធានីថ្មីរបស់ព្រះអង្គនៅធនបុរីហើយប្រកាសខ្លួនឯងថាជាស្ដេចនៅក្នុងឆ្នាំ១៧៦៩។ ក៏ប៉ុន្តែ តាកស៊ីនត្រូវបានពោលអះអាងថាប្រែជាឆ្កួត ហើយទ្រង់ត្រូវបានទម្លាក់ដាក់ឃុំក្នុងគុក និងទីបំផុតត្រូវប្រហារជីវិតនៅឆ្នាំ១៧៨២។ មេទ័ពចក្រីស្នងរាជ្យបន្តទ្រង់នៅឆ្នាំ១៧៨២ ជាព្រះបាទរាមាទី១ ជាស្ដេចទីមួយនៃរាជវង្សចក្រី។ ក្នុងឆ្នាំដដែរ ទ្រង់បានស្ថាបនាទីក្រុងរាជធានីថ្មីនៅបាងកកដោយកាត់ខ្វាត់ខ្វែងដោយទន្លេចៅពញាពីអតីតរាជធានីធនបុរីរបស់តាកស៊ីន។ ក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៧៩០ ភូមាត្រូវបានកម្ចាយនិងរុញច្រានទៅវិញអស់ដោយសៀម។ ស្រែមួយលានក៏មានសេរីភាពពីការត្រួតត្រារបស់ភូមា ប៉ុន្តែស្ដេចនៃរាជវង្សថ្មីដែលព្រះអង្គត្រូវបានតែងតាំងឡើង ក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៧៩០ ក៏បានក្លាយជាសាមន្តរាជនៃក្សត្រចក្រីយ៉ាងពិតប្រាកដវិញ។

ឯកសារយោង[កែប្រែ]

  1. Wyatt, David K. (2003). Thailand : A Short History (2nd រ.រ.). Chiang Mai: Silkworm Books. p. 122. ល.ស.ប.អ. 974957544X. 
រាជវង្សធនបុរី
ឆ្នាំបង្កើត: ១៧៦៧
មុនដោយ
អាណាចក្រអយុធ្យា
រាជវង្សគ្រប់គ្រងនៃ
អាណាចក្រធនបុរី

១៧៦៧–១៧៨២
តដោយ
អាណាចក្ររតនកោសិន្ទ្រ៍