ប្រជាសាស្ត្រនៃកម្ពុជា

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search

អត្ថបទនេះ​និយាយអំពីមនុស្សនៅប្រទេសកម្ពុជា មានដូចជាចំនួន​ប្រជាជន ជាតិពន្ធុ កំរិតនៃការសិក្សា សុខភាពរបស់ប្រជាជន សេដ្ឋកិច្ច សាសនានិង បញ្ហាផ្សេងៗដែលជាប់ទាក់ទង​និងប្រជាពលរដ្ឋ។

ប្រជាជន[កែប្រែ]

នៅចន្លោះឆ្នាំ១៨៧៤និង​១៩២១​ ប្រជាជនកម្ពុជាមានការកើនឡើងចន្លោះពី​946,000 ទៅ 2.4លាននាក់។នៅឆ្នាំ១៩៥០ ប្រជាជន​មានការកើនឡើងពី3,710,107 នាក់ទៅ​ 4,073,967នាក់ និង​នៅឆ្នាំ១៩៦២ វាមានការកើន​ឡើងដល់ 5.7 លាននាក់។​ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៦០ទៅឆ្នាំ១៩៧៥ ប្រជាជនកម្ពុជាមានការកើនឡើង 2.2 % ក្នុងមួយឆ្នាំគឺជាកំនើនដ៏តូចបំផុតនៅអេស៊ានខាងត្បូង។នៅឆ្នាំ១៩៧៥ពេលដែលខ្មែរក្រហមកាន់អំនាចប្រជាជនមាន​ប្រមាណ7.3 មីលាន។​នៅក្នុងការសរុបនេះរបាយការណ៍ដែលបានកត់ចំនូនមនុស្សស្លាប់នៅឆ្នាំ១៩៧៥ដល់ឆ្នា១៩៧៨​មានចំនួនមនុស្សស្លាប់ចំនួន១ទៅ២មីលាននាក់។​នៅឆ្នាំ១៩៨១ PRK បានប្រមួលនៅចំនួន​ពិតប្រាកដគឺមានចំនួន 6.7 មីលាន​ ទោះបីជា​ចំនួនប្រជាជនមាន 6.3​ មីលាន ទៅ 6.4​ មីលានជាចំនួនប្រហែលមិនពិតក៏ដោយ។ ជាមធ្យមចំនួនប្រជាជនប្រចាំឆ្នាំគឺមានការកើនឡើងនៅឆ្នាំ​១៩៧៨​ដល់១៩៨៥​គឺមានចំនួន២.៣%(មើលតារាងបន្ថែមA)។ នៅឆ្នាំ១៩៥៩មានប្រជាជន៤៥%ដែលមានអាយុក្រោម១៥ឆ្នាំ។​នៅឆ្នាំ១៩៦២ មានការកើនឡើងតិចតួចគឺមានតែ៤៦%។​នៅឆ្នាំ១៩៦២មានប្រជាជន​ប្រមាណ៥២%ដែលមានអាយុចាប់ពី ១៥ឆ្នាំទៅ៦៤ឆ្នាំ និង​មានចំនួន២%ដែលមានអាយុ ច្រើនជាង៦៥ឆ្នាំ​​។ ចំនួនភាគរយនៃបុរស និង ស្រី្តនៅក្នុងក្រុមចំនួនបីគឺប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។

របាយប្រជាជននិងអាយុរបស់​ UN[១][កែប្រែ]

ក្រាបពីរ៉ាមីតរបស់ប្រជាជនកម្ពុជានៅឆ្នាំ២០០៥
ចំនួនប្រជាជនសរុប អាយុចាប់ពី​ 0-14 (%) អាយុចាប់ពី 15-64 (%) អាយុចាប់ពី​ 65+ (%)
1950 4 346 42.2 55.1 2.7
1955 4 840 42.3 55.0 2.7
1960 5 433 42.5 54.8 2.7
1965 6 141 42.8 54.4 2.7
1970 6 938 43.2 54.0 2.8
1975 7 098 42.3 54.9 2.8
1980 6 506 39.0 58.1 2.9
1985 7 920 42.1 55.0 2.9
1990 9 532 43.8 53.4 2.8
1995 11 169 47.5 49.7 2.8
2000 12 447 41.6 55.4 3.00
2005 13 358 36.4 60.3 3.3
2010 14 138 31.9 64.3 3.8

ស្ថិតិនៃជីវិត[កែប្រែ]

ការវាយតំលៃរបស់UN [១][កែប្រែ]

ឆ្នាំ កំនើតក្នុងមួយឆ្នាំ ស្លាប់ក្នុងមួយឆ្នាំ បំលាស់ប្ដូរក្នុងមួយឆ្នាំ CBR1 CDR1 NC 1 TFR 1 IMR1
1950-1955 208 000 109 000 99 000 45.4 23.8 21.6 6.29 165.1
1955-1960 232 000 113 000 119 000 45.2 22.1 23.1 6.29 152.0
1960-1965 260 000 118 000 142 000 44.9 20.4 24.5 6.29 139.5
1965-1970 287 000 127 000 160 000 43.9 19.4 24.5 6.22 130.0
1970-1975 280 000 158 000 122 000 39.9 22.5 17.4 5.54 180.9
1975-1980 227 000 272 000 - 45 000 33.4 40.0 -6.6 4.70 263.2
1980-1985 410 000 127 000 283 000 56.9 17.7 39.2 7.00 134.0
1985-1990 407 000 115 000 292 000 46.7 13.2 33.5 6.00 97.9
1990-1995 417 000 121 000 296 000 40.3 11.3 29.0 5.44 90.0
1995-2000 358 000 121 000 237 000 30.3 10.2 20.1 4.32 83.3
2000-2005 323 000 117 000 206 000 25.1 9.1 16.0 3.41 72.9
2005-2010 321 000 113 000 207 000 23.3 8.3 15.0 2.80 62.4
1 CBR =កំនើតលំបាក(ក្នុងចំនោម1000); CDR = ចំនួនអ្នកស្លាប់ដោយលំបាក (ក្នុង 1000); NC = មានបំលាស់ប្ដូរធម្មតា (ក្នុង 1000); TFR =អត្រាមរណសរុប (ចំនួនក្មេងជាស្រ្តី) IMR = អត្រាមរណនៃកំនើតក្មេងក្នុង 1000


កំនើតដែលល្អ[កែប្រែ]

យោងទៅតាមការសិក្សា​និង​ការស្រង់សុខភាព[២] ក្មេងដែលកើតមកមានកំនើតល្អនៅកម្ពុជាគឺមាន៣.០ជាស្រ្តីនៅឆ្នាំ២០១០។​នៅឆ្នាំ២០០០​មានក្មេងចំនួន៤.០ និងនៅឆ្នាំ២០០៥មាន៣.៤។​នៅទីក្រុងស្រី្តមានជាមធ្យម២.២បើធៀបទៅនិង៣.៣នៃក្មេងស្រីនៅតំបន់ជនបទ។​អត្រាកំនើតមកល្អមានកំរិតខ្ពស់គឺនៅខេត្តមណ្ឌលគិរី រតនគិរី ក្រចេះ ជាកន្លែងដែលមានស្រ្តីជាមធ្យម៤.៥​ ​ហើយតិចជាងនេះ​គឺនៅទីក្រុងភ្នំពេញដែលមានក្មេងស្រីជាមធ្យម​២.០។ យោងទៅតាមការយកព៌តមាននេះស្រ្តីនៅកម្ពុជាមានកូនជាមធ្យម៣នាក់។​ឃើញថាគ្រួរសានៅតាមតំបន់ជនបទ មានកំនើនច្រើនជាងនៅតំបន់ទីក្រុង​(៣.២ធៀបនិង២.៩)​​ហើយនៅទីក្រុងមានការសិក្សាច្រើនជាងនៅតំបន់ជនបទដោយសាគ្មានសាលារៀន(២.៨ធៀប៣.៥)។

កុមារ និងមរណភាព[កែប្រែ]

អត្រានៃ​ការ​ស្លាប់​របស់​កុមា​​នៅកម្ពុជាបាន​ថយចុះ[២] ។ ថ្មីៗនេះអត្រានៃ​ការ​ស្លាប់​​មានត្រឹមតែ ៤៥ នាក់ក្នុងចំណោម​មនុស្ស​ ១០០០ នាក់សម្រាប់​ប្រាំឆ្នាំបើធៀបនិងការស្រាវជ្រាវនៅឆ្នាំ ២០០៥ មានចំនួន ៦៦ នាក់​ និង​ ៩៥ ​នាក់នៅឆ្នាំ ​២០០០ ។ ​អត្រាមរណៈ​របស់​កុមារ​​ក្រោមអាយុ ៥ ឆ្នាំ ​បាន​ថយចុះ​​នៅឆ្នាំ ២០០០ ​​មានចំនួន ១២៤ នាក់​ក្នុងចំណោម​មនុស្ស​ ១០០០ នាក់ និង​នៅឆ្នាំ ២០០៥ មាន ៨៣ នាក់ និង នៅឆ្នាំ ​២០១០ គឺមានត្រឹមតែ ៥៤ នាក់​ប៉ុណ្ណោះ ។ អត្រាស្លាប់បានថយចុះដោយសារតែម្ដាយមានការយល់ដឹងពីសុខភាព។​​ក្មេងដែលស្លាប់មានដូចជា កូនដែលម្ដាយមិនបានរៀនចប់អនុវិទ្យាល័យឬ​លើសនេះទៀត។​​ការអប់រំសុខភាពគឺពិតជាមានភាពខ្លាំងខ្លាមែន។​​មាន​មនុស្សស្លាប់៧៧នាក់ក្នុង​១០០០នាក់​ដែលជាក្មេងដែលក្រីក្របំផុត គ្មានផ្ទះសំបែង និង ២៣នាក់ក្នុងចំនោម១០០០នាក់ដែលជាកូនអ្នកមាន។ អត្រាមរណនៅជនបទមានច្រើនជាងនៅតំបន់ជនបទ។​មានដូចជា​ មាន៦៤នាក់ ស្លាប់ក្នុងចំនោម ១០០០នាក់នៅតំបន់ជនបទ និងនៅទីក្រុងមានចំនួន២២នាក់។​​​​អត្រាមរណអាចមកពីអវិកលកម្ម​ នៅតាមខេត្ត ។​អត្រាមរណមានពី១៣នាក់នៅភ្នំពេញ ៧៨នាក់នៅកំពុងឆ្នាំង និង​ខេត្តស្វាយរៀង​ក្នុងចំនោមមនុស្ស១០០០នាក់។

អាយុកាលជាមធ្យម[កែប្រែ]

នៅឆ្នាំ១៩៥៩​អាយុកាលជាមធ្យមគឺ៤៤.២ឆ្នាំសំរាប់​បុរស និង​៤៣.៣ឆ្នាំសំរាប់ស្រ្តី។ នៅឆ្នាំ១៩៧០ អាយុកាលជាមធ្យម​មានការកើនឡើង២.៥ឆ្នាំ។​ឃើញថាស្រ្តីមានអាយុច្រើនជាងបុរសក្រោយពីបាន​យល់ដឹងពីសុខភាពនិង​ដឹងពីភាពជាម្ដាយ។

ជាតិពន្ធជាក្រុម[កែប្រែ]

ខ្មែរ ៩០%​ វៀតណាម​៥% ចិន​ ១% និងប្រទេសផ្សេងៗទៀត៤%[៣]

ភាសាខ្មែរ​[កែប្រែ]

ខ្មែរ ៩៥% អង់គ្លេសបារាំង[៤]

ភាសាផ្សេងទៀតៈ
វៀតណាម ចិន អាឡឺម៉ង់ ថៃ រុស្ស៊ី ជប៉ុន កូរ៉េ ចំណាំ នៅទស្សវត្សថ្មីនេះ ភាសា​អង់គ្លេស ចិន​ បានក្លាយជាភាសាដែលពេញនិយមជាងគេ​នៅកម្ពុជាដោយមានសាលាភាសាចិនចំនួន ៧០ ​និងសិស្សចំនួន ៣០០០០​និងគ្រូ ១០០០ នាក់​[៥] និងនិយាយភាសាដទៃទៀត។ ប្រជាជនកម្ពុជានិយាយភាសាខ្មែរជាភាសាកំនើតនៅឆ្នាំ១៩៩៨ដល់ឆ្នាំ២០០៨

ភាសា
កំណើត
ភាសា
តំបន់
ចំនួនប្រជាជន ១៩៩៨ ចំនួនប្រជាជន ២០០៨
លេខ % លេខ %
ខ្មែ មន​ខ្មែរ 10,942,066 95.7 12,901,447 96.3
ចាម ម៉ាឡាយ៉ូប៉ូលីណេស៊ី 204,080 1.52
វៀតណាម វៀត 140,328 1.23 72,775 0.54
ព្នង មន​ខ្មែរ 37,507 0.28
ទំពួន មន​ខ្មែរ 31,013 0.23
កួយ មន​ខ្មែរ 28,612 0.21
ជ្រាយ (ចារ៉ាយ) ម៉ាឡូយ៉ូប៉ូលីណេស៊ី 26,335 0.20
ក្រាំង មន​ខ្មែរ 19,988 0.15
ឡាវ តៃកាដៃ 24,854 0.22 18,515 0.14
ព្រៅ មន​ខ្មែរ 9,025 0.07
ស្ទៀង មន​ខ្មែរ 6,541 0.05
ចិន ចិន 26,721 0.23 6,530 0.05
កាវិត មន​ខ្មែរ 6,218 0.05
ក្រោល មន​ខ្មែរ 4,202 0.03
ថៃ ថៃកណ្ដាល 2,482 0.02 2,458 0.02
រូ​អុង 1,831 0.01
ភាសា​ព័រ មន​ខ្មែរ 1,827 0.01
មីល [មន​ខ្មែរ]] 1,697 0.01
ទ្មាន់ មន​ខ្មែរ 865 0.01
សួយ មន​ខ្មែរ 857 0.01
កុញ មន​ខ្មែរ 743 0.01
គ្រឹង 702 0.01
ស្អួច មន​ខ្មែរ 445 0.00
ក្រុក 408 0.00
លុន 327 0.00
រដែ ម៉ាឡូយ៉ូប៉ូលីណេស៊ី 21 0.00
មន មន​ខ្មែរ 19 0.00
ក្រាក 10 0.00
ផ្សេងៗនិង​មិនបញ្ចេញ 301,205 2.63 10684 0.08
សរុប 11,437,656 13,395,682

សាសនា[កែប្រែ]

មើលផងដែរៈ​សាសនាព្រះពុទ្ធនៅប្រទេសកម្ពុជា

Religion in Cambodia
Religion percent
Theravada Buddhism
  
92%
Mahayana Buddhism
  
3%
Islam
  
1.6%
Christianity
  
0.2%
Others
  
3.2%


សាសនាព្រះពុទ្ធ៩៥% អ៊ីស្លាម១,៦%​គ្រីសសាសនា០.២%​និងសាសនាផ្សេងៗ៣.២%

ស្ថិតិមនុស្សនៅCIA World Factbook[កែប្រែ]

ការតាមព៌តមានCIA World Factbookបានប្រាប់។

ប្រជាជន[កែប្រែ]

១៤ ៧០១ ៧១៧​នាក់
ចំណាំៈ ការវាយតំលៃមានការលើសនៃអ្នកមរណដោយជំងឺអេដស៍ វាអាចមានលទ្ធផលទៀបជាងអាយុកាលមធ្យម និងខ្ពស់ជាងអត្រាក្មេងមរណ និងអត្រាមនុស្សស្លាប់ កំនើនប្រជាជនមានការកើនឡើងតិច​បានផ្លាស់ប្ដូររបាយការណ៍ប្រជាជនដោយភេទ និងអាយុជាងការធ្វើបែបផ្សេងនៅឆ្នាំ២០១១។

ឆ្នាំ ប្រជាជន (កក្កដា est.) កំនើន (est.)
2011 14,701,717 +1.72%
2010 14,453,680 −0.28%
2009 14,494,293 +1.77%
2008 14,241,640 +1.76%
2007 13,995,904 +0.82%
2006 13,881,427 +1.80%
2005 13,636,398 +0.22%
2004 13,124,764 +3.67%

កំនើនប្រជាជន[កែប្រែ]

  • 1.698% (2011 est.)
  • 1.71% (2010 est.)
  • 1.77% (2009 est.)
  • 1.75% (2008 est)

អនុបាតភេទ[កែប្រែ]

កំនើតៈ១.០៤៥នាក់ ជាប្រុស/ស្រ្តី នៅក្រោមអាយុ១៥ឆ្នាំៈ១.០២​នាក់ ជាប្រុស/ស្រ្តី ១៥ទៅ៦៤ឆ្នាំៈ០.៩៥​ ជាប្រុស/ស្រ្តី ៦៥ឆ្នាំឡើងទៅៈ០.៦ ជាប្រុស/ស្រ្តី សរុបៈ០.៩៦នាក់ ជាប្រុស/ស្រី្ត(២០១១)


កើតមករស់នៅល្អ[កែប្រែ]

ប្រជាជនសរុបៈ៦២.៦៧ឆ្នាំ បុរសៈ៦០.៣១ឆ្នាំ ស្រី្តៈ៦៥.១៣​ឆ្នាំ

ស្លាប់ដោយអេដស៍[កែប្រែ]

យុវវ័យៈ​០.៥% អ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ៈ

  • ៦៣.០០០នៅឆ្នាំ២០០៩
  • ៧៥.០០០នៅឆ្នាំ២០០៧

ស្លាប់

  • ១.០០០​ នៅឆ្នាំ២០១១
  • ៣.១០០នៅឆ្នាំ២០០៩
  • ៦.៩០០នៅឆ្នាំ២០០៧

សញ្ជាតិ[កែប្រែ]

កម្ពុជា​រឺខ្មែរ

នគរូបនីយកម្ម[កែប្រែ]

  ប្រជាជននៅទីក្រុង: 24% នៃចំនួនប្រជាជនទាំងអស់នៅឆ្នាំ២០១០
   អត្រានៃនគរូបនីយកម្ម: 4.6%អត្រាបំលាស់ប្ដូរប្រចាំឆ្នាំ(2005-10 ) 

អក្ខរជន[កែប្រែ]

អាយុ១៥ឡើងទៅអាចអាននិងសរសេរ

   មានចំនួន៧៣.៦%
  បុរសៈ៨៤.៧%
  ស្រ្តីៈ៦៤.១%(២០០៤)

ការចំនាយទៅលើការអប់រំ[កែប្រែ]

១.៧%នៃGDP (2004)

ប្រជាជននៅលើពិភពលោក[កែប្រែ]

ប្រជាជនដែលគួអោយកត់សំគាល់នៅលើប្រទេសផ្សេងៗ

ឯកសារយោង[កែប្រែ]

ភាសាខ្មែរ

 This article incorporates public domain material from the CIA World Factbook document "2008 edition".

ទំព័រគំរូ:Asia in topic ទំព័រគំរូ:Cambodian society