ពុទ្ធលើសឡានភាល័យ

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search
ဗုဒ္ဓလေိၐ်လှာန်ဘာလယ် ពុទ្ធលើសឡានភាល័យ
พุทธเลิศหล้านภาลัย
ស្តេច រាមាទី២
Buddha Loetla Nabhalai portrait.jpg
ព្រះមហាក្សត្រនៃសៀម
រជ្ជកាល៧ កញ្ញា ១៨០៩ – ២១ កក្កដា ១៨២៤
សោយរាជ្យ១៨០៩
អង្គមុនពុទ្ធយ៉តហ្វ៊ាចុកឡាលោក (រាមាទី ១)
អង្គក្រោយNangklao (Rama III)
ViceroyMaha Senanurak
Viceroy of Siam
សោយរាជ្យ១៨០៨ – ៧ កញ្ញា ១៨០៩
មុនពុទ្ធយ៉តហ្វ៊ា ចុកឡាលោក (រាមាទី ១)
អង្គមុនMaha Sura Singhanat
អង្គក្រោយMaha Senanurak
ប្រសូត(1767-02-24)24 កុម្ភៈ 1767
Amphawa, Samut Songkhram, Ayutthaya Kingdom
សុគត21 កក្កដា 1824(1824-07-21) (អាយុ 57 ឆ្នាំ)
ព្រះបរមមហារាជវាំង, ព្រះនរគ, បាងកក, សៀម
រាជពន្ធភាពSri Suriyendra (queen)
Kunthon Thipphayawadi
Sri Sulalai
រាជបច្ឆាញាតិ73[១]
វង្សរាជវង្សចក្រី
បិតាPhutthayotfa Chulalok (Rama I)
មាតាAmarindra
សាសនាព្រះពុទ្ធសាសនា

ពុទ្ធលើសឡានភាល័យ (ភូមា:ဗုဒ္ဓလေိၐ်လှာန်ဘာလယ် ,ថៃ: พระพุทธเลิศหล้านภาลัยพระพุทธเลิศหล้านภาลัย) ប្រសូតនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ១៧៦៧ - ២១ ខែកក្កដា ១៨២៤) មានឈ្មោះផ្ទាល់ខ្លួនថា ជីម (ភាសាថៃ:ฉิม) ឬ រាមាទី២ គឺជាព្រះមហាក្សត្រទី២នៃសៀមនៅក្រោមរាជវង្សចក្រី​គ្រប់គ្រងពីឆ្នាំ១៨០៩ ដល់ ១៨២៤។ នៅឆ្នាំ១៨០៩ ព្រះអង្គបានសោយរាជ្យបន្តពីព្រះបិតារបស់ព្រះអង្គគឺពុទ្ធយ៉តហ្វាចុឡាលោក ។ រជ្ជកាលរបស់ទ្រង់មានសន្តិភាពយ៉ាងទូលំទូលាយ គ្មានជម្លោះអ្វីធំដុំឡើយ។ រជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "យុគសម័យមាសនៃអក្សរសិល្ប៍រតនៈកូស៊ីន" ដោយសារ ពុទ្ធលើសឡានភាល័យ ជាអ្នកឧបត្ថម្ភដល់កវីមួយចំនួននៅក្នុងព្រះរាជវាំង ហើយព្រះមហាក្សត្រទ្រង់ផ្ទាល់គឺជាកវី និងវិចិត្រករដ៏ល្បីល្បាញ។កវីដែលល្បីល្បាញជាងគេក្នុងការងាររបស់គាត់គឺ ភូ ស៊ុនថន ដែលជាអ្នកនិពន្ធរឿង ព្រះអាផៃម៉ានី

ដើមជីវិត[កែប្រែ]

ពុទ្ធលើសឡានភាល័យ ប្រសូតនៅ​ឆ្នាំ ១៧៦៧ ក្នុងអាណាចក្រអយុធ្យា នៅ​ស្រុកអមភាវ៉ា ខេត្តសមុទ្រសង្គ្រាម ។ ព្រះអង្គគឺជាកូនរបស់ ហ្លួង យកក្របទ នៃរាជាបុរី និងណាក់ នៃសមុទ្រសង្រ្កន។ ដូចដែលឪពុកនិងម្តាយរបស់គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់។ ក្រោយ​មក​ពួកគេ​ទាំងពីរក៏នឹង​ក្លាយ​ជាស្តេចពុទ្ធយ៉តហ្វាចុឡាលោកនិង​ព្រះនាង​អម្រិន្ទ្រា​រៀង​ខ្លួន។ នៅឆ្នាំ១៧៦៧ អយុធ្យាបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងការឈ្លានពានរបស់ភូមាក្នុងរាជវង្សកូបោន ។ បិតារបស់ព្រះអង្គឈ្មោះ ព្រះយ៉ារាជាបុរី បានចូលរួមជាមួយកងកម្លាំងរបស់ស្តេចតាកស៊ីន ដើម្បីដណ្តើមយកទីក្រុងអយុធ្យាមកវិញ។ ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​ររបស់ស្តេចតាក់ស៊ីន បិតា​ររបស់ ព្រះអង្គបាន​ឡើង​ឋានន្តរស័ក្តិ​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស​ក្នុង​នាម​ជា​មេ​ទ័ពដឹក​នាំ​កងទ័ព ហើយ​ត្រូវ​បាន​ចាត់តាំង​ជាមួយ​នឹង​យុទ្ធនាការ​កម្ចាត់​ឡាវ និង​កម្ពុជា។ នៅឆ្នាំ១៧៨២ បិតាទ្រង់បានឡើងសោយរាជ្យជាស្តេចនៃសៀម (ក្រោយមកដាក់ឈ្មោះថា រាមាទី១) ហើយព្រះអង្គខ្លួនឯងត្រូវបានលើកឡើងជាព្រះអង្គម្ចាស់អ៊ីតសារាស៊ុនថននៃសៀម។ ពុទ្ធលើសឡានភាល័យ ជាមួយ​នឹង​ស្រី​ស្នំ​របស់​ព្រះអង្គ​គឺ​ស្រី​សុឡាឡៃ បាន​បង្កើតព្រះអង្គម្ចាស់ថ័ប (ทับ​-​ក្រោយ​ពី​រាមា​ទី ៣) ក្នុង​ឆ្នាំ ១៧៨៧។

តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ[កែប្រែ]

  1. Baker, Chris; Phongphaichit,, Phasuk (2009). A History of Thailand. Cambridge University Press. p. 31. ល.ស.ប.អ. 0521767687. https://books.google.co.th/books?id=TEdueeBj1H0C&dq=Nangklao+children&source=gbs_navlinks_s។ បានយកមក 10 July 2019.