រដ្ឋប្រហារមីយ៉ាន់ម៉ាឆ្នាំ២០២១

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search
រដ្ឋប្រហារមីយ៉ាន់ម៉ាឆ្នាំ២០២១
ផ្នែកនៃជម្លោះផ្ទៃក្នុងនិងវិបត្តិនយោបាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ា
Aung San Suu Kyi & Min Aung Hlaing collage.jpg
អតីតទីប្រឹក្សារដ្ឋនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី (ឆ្វេង) និងមេដឹកនាំរដ្ឋប្រហារលោកមីន អ៊ុងឡាំង (ស្តាំ)
កាលបរិច្ឆេទ ១ កុម្ភៈ ២០២១
ទីតាំង មីយ៉ាន់ម៉ា
លទ្ធផល រដ្ឋប្រហារបានសម្រេច
  • ការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលត្រូវបានបញ្ចប់ហើយជំនួសមកវិញនូវរបបយោធា
  • លោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី និងលោកវីន ម្យីនត្រូវបានយោធាចាប់ខ្លួននិងដកហូតអំណាច
  • មន្ត្រីនិងសមាជិកសភាចំនួន ២៤ រូបទៀតត្រូវបានដកចេញពីតំណែង
  • ការធ្វើសច្ចាប្រណិធានជាសមាជិកសភានៃសហភាពត្រូវបានបញ្ឈប់
  • ប្រកាសដាក់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាក្រោមស្ថានភាពអាសន្នក្នុងរយៈពេលពេញមួយឆ្នាំ
  • គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីត្រូវបានបង្កើតឡើង
  • គណៈអភិបាលប្រតិបត្តិថ្មីត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយមានឈ្មោះថាក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋ
  • បាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលយោធាត្រូវបានផ្ទុះឡើង
ភាគីសង្គ្រាម
រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធមីយ៉ាន់ម៉ា
មេបញ្ជាការ និង មេដឹកនាំ
វីន ម្យីន (ប្រធានាធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ា)
អ៊ុងសាន ស៊ូជី
(ទីប្រឹក្សារដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា)
មីន អ៊ុងឡាំង (អង្គមេបញ្ជាការនៃកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ)
ម្យីន ស្វេ
(អនុប្រធានធិបតីមីយ៉ាន់ម៉ាទី១)

រដ្ឋប្រហារមួយនៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាបានកើតឡើងនៅអំឡុងពេលព្រឹកប្រលឹមនៅថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈបន្ទាប់ពីមានការចាប់ខ្លួនទីប្រឹក្សារដ្ឋគឺលោកស្រីអ៊ុងសាន ស៊ូជី លោកប្រធានាធិបតីវីន ម្យីន និងមន្ត្រីគណបក្សកាន់អំណាចមួយចំនួនទៀតដោយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធមីយ៉ាន់ម៉ា[១][២] ច្រើនម៉ោងក្រោយមក កងយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានធ្វើការប្រកាសដាក់ប្រទេសក្នុងស្ថានភាពអាសន្នរយៈពេលមួយឆ្នាំហើយព្រមទាំងបានថ្លែងទៀតថាអំណាចដឹកនាំប្រទេសគឺត្រូវបានប្រគល់មកឱ្យអង្គមេបញ្ជាការនៃកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធគឺលោកមីន អ៊ុងឡាំង[៣][៤] រដ្ឋប្រហារនេះបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងមួយថ្ងៃមុនពិធីធ្វើសច្ចាប្រណិធានរបស់សមាជិកសភាជាប់ឆ្នោតពីការបោះឆ្នោតខែវិច្ឆិកា នៃឆ្នាំ២០២០[៥][៦][៧]

នៅថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ អតីតប្រធានាធិបតីលោកម្យីនត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ពីបទរំលោភយុទ្ធនាការណែនាំនិងច្បាប់រឹតបន្តឹងការពារជំងឺកូវីដ-១៩ ក្រោមមាត្រា ២៥ នៃច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ។ ចំណែកឯលោកស្រីស៊ូជីវិញត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ពីបទរំលោភបំពានច្បាប់ការពារជំងឺកូវីដ-១៩ និងសម្រាប់ការនាំចូលនិងប្រើប្រាស់នូវគ្រឿងឧបករណ៍វិទ្យុនិងឧបករណ៍ទំនាក់ទំនងដោយខុសច្បាប់ ជាពិសេសគឺ ICOM ចំនួន ៦ គ្រឿងពីក្រុមសន្តិសុខរបស់លោកស្រី។[៨] ដោយមូលហេតុនេះ បុគ្គលទាំងពីរត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅមន្ទីរឃុំឃាំងរយៈពេល ២ សប្តាហ៍។[៩][១០][១១]

គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ពលរដ្ឋភូមាប្រមាណ ១៨៤ នាក់ត្រូវបានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារនេះ[១២] ហើយមនុស្សចំនួន ១,៧០០ នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន។[១៣][១៤] នៅអំឡុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២១ សមាជិក ស.ជ.ប ចំនួនបីរូបបានទទួលមរណភាពខណៈពេលកំពុងជាប់ឃុំឃាំង។[១៥][១៦]

ផ្ទៃរឿង[កែប្រែ]

ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ឬភូមាត្រូវបានប្រឈមជាមួយនឹងអស្ថិរភាពនយោបាយចាប់តាំងពីបានទទួលឯករាជ្យពីអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ១៩៤៨ មកម្លេះ។ នៅរវាងឆ្នាំ១៩៥៨ និងឆ្នាំ១៩៦០ ពួកយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកអ៊ូ នូក្នុងគោលបំណងចង់បញ្ឈប់ជម្លោះនយោបាយក្នុងប្រទេស។[១៧] យោធាភូមាបានសម្រេចចិត្តស្តាររដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលបន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតសេរីមួយបានធ្វើឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៦០[១៨] ពីរឆ្នាំក្រោយមកគឺនៅឆ្នាំ១៩៦២ ក្រុមយោធាភូមាបានធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលនោះចោលហើយខ្លួនបានឡើងកាន់អំណាចផ្តាច់មុខបន្តអស់រយៈពេលជាង ២៦ ឆ្នាំ។[១៩]

នៅឆ្នាំ១៩៨៨ បាតុកម្មជាតិមួយបានផ្ទុះឡើងដែលគេតែងសម្តៅលើវាថាការបះបោរ ៨៨៨៨។ វិបត្តិស៊ីវិលនេះបានលេចឡើងដោយសារតែការគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ចមិនល្អពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលភូមាហើយប្រជាជនភូមាជាច្រើនបានទាមទារឱ្យមេដឹកនាំខ្លួនចុះចេញពីតំណែង។[២០] នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៨៨ ថ្នាក់ដឹកនាំយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានធ្វើកិច្ចប្រជុំបង្កើតក្រុមប្រឹក្សាស្តារនិងរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់រដ្ឋឡើងរួចបានប្រគល់អំណាចដឹកនាំប្រទេសមកឱ្យក្រុមប្រឹក្សានោះ។[២០] អ៊ុងសានស៊ូជីដែលត្រូវជាកូនស្រីរបស់បិតាប្រទេសភូមាទំនើបឈ្មោះអ៊ុង សាន បានក្លាយជាសកម្មជនគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដ៏សំខាន់មួយនាក់។ នៅឆ្នាំ១៩៩០ ការបោះឆ្នោតសេរីមួយបានប្រព្រឹត្តិទៅដែលជាលទ្ធផល គណបក្សរបស់លោកស្រីស៊ូជីបានឈ្នះសម្លេងគាំទ្រជាច្រើនលើសលប់។ ក៏ប៉ុន្តែបក្សពួកយោធាបានបដិសេដក្នុងការប្រគល់អំណាចឱ្យហើយទីបំផុតបានចាប់លោកស្រីដាក់ឃុំនៅក្នុងគេហដ្ឋានរបស់គាត់។[២១][២២][២៣]

នៅចន្លោះឆ្នាំ២០១១ និងឆ្នាំ២០១៥ អន្តរកាលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យជាបណ្តោះអាសន្នត្រូវបានចាប់ដំណើរការឡើងនៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាហើយគណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រីស៊ូជីក៏ទទួលបានជ័យជម្នះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៥។ ប៉ុន្តែយោធានូវតែរក្សាសិទ្ធិអំណាចខ្លះៗដែរដូចជាសិទ្ធិក្នុងការតែងតាំងសមាជិក ១/៤ នៅក្នុងសភាជាដើម។[១][២៤]

រដ្ឋប្រហារឆ្នាំ២០២១ នេះបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងក្រោយការបោះឆ្នោតសកលនាថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២០ ដោយក្នុងនោះគណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យបានឈ្នះ ៣៩៦ អាសនៈលើចំនួនអាសនៈសរុបគឺ ៤៧៦ នៅក្នុងសភាដែលត្រូវជាជ័យជម្នះដ៏លើសលប់មួយបើប្រៀបធៀបទៅនឹងការបោះឆ្នោតពីឆ្នាំ២០១៥។ រីឯគណបក្សតំណាងយោធាគឺគណបក្សសាមគ្គីភាពនិងអភិវឌ្ឍន៍សហភាពបានដណ្តើមបានតែ ៣៣ អសានៈតែប៉ុណ្ណោះ។[១]

កងយោធាបានជំទាស់នឹងលទ្ធផលការបោះឆ្នោតដោយអះអាងថាការបោះឆ្នោតនោះគឺមានការក្លែងបន្លំ។ ការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារពីសំណាក់យោធាភូមាក្រោយការបោះឆ្នោតបានក្លាយជាប្រធានបទមួយដ៏ក្តៅកកុកនៅក្នុងបណ្តាញផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានអន្តរជាតិហើយវាបានបង្កើតឱ្យមានការព្រួយបារម្ភពីប្រទេសលោកខាងលិចមួយចំនួនដូចជា បារាំង និងសហរដ្ឋអាមេរិក[១]

ព្រឹត្តិការណ៍[កែប្រែ]

អ្នកនាំពាក្យគណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យបានមានប្រសាសន៍ថា លោកស្រីស៊ូជី លោកវីន ម្យីន លោកហាន ថាម្យីន និងថ្នាក់ដឹកនាំបក្សដទៃទៀតត្រូវបានក្រុមយោធាភូមាចាប់ខ្លួននៅអំឡុងវេលាព្រឹកប្រលឹមនៃថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១។[២៥] បណ្តាញទំនាក់ទំនងជាច្រើនត្រូវបានផ្តាច់លែងឱ្យដំណើរការ បណ្តាញទូរស័ព្ទទៅកាន់រដ្ឋធានីណៃពិដោត្រូវបានកាត់ផ្តាច់ ចំណែកឯបណ្តាញផ្សព្វផ្សាយរបស់រដ្ឋគឺ MRTV បាននិយាយថាខ្លួនមិនអាចផ្សព្វផ្សាយអ្វីបាននោះទេដោយសារតែមូលហេតុ"បញ្ហាបច្ចេកទេស"[២៥] ហើយប្រព័ន្ធអ៊ិនធឺណេតវិញបានឈប់ដំណើរនៅវេលាម៉ោង ៣:០០ ទាបភ្លឺ។[២៦] គេឃើញមានទាហានជាច្រើនបានចុះមកឈរជើងនៅឯរដ្ឋធានីណៃពិដោហើយនិងទីក្រុងធំបំផុតគឺក្រុងយ៉ាំងហ្គូន[២៧]

ក្រោយបន្តិចមក ទូរទស្សន៍យោធាភូមាបានចេញផ្សាយថាខ្លួនបានដាក់ប្រទេសក្រោមស្ថានភាពអាសន្នក្នុងរយៈពេលពេញមួយឆ្នាំ។[២៨] សេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយដែលចុះហត្ថលេខាដោយប្រធានាធិបតីស្តីទីគឺលោកម្យីន ស្វេបានថ្លែងថា"អំណាចនីតិប្បញ្ញត្តិ រដ្ឋបាល និងយុត្តិធម៌"ត្រូវបានប្រគល់ទៅឱ្យលោកមីន អ៊ុងឡាំង។[២៩] កិច្ចប្រជុំរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនិងការពារជាតិដែលដឹកនាំដោយប្រធានាធិបតីស្តីទីលោកម្យីន ស្វេនិងមានការចូលរួមពីសំណាក់មន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់ដទៃទៀតត្រូវបានធ្វើឡើងហើយក្រោយមកមានសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយបានចេញដោយយោធាថាការបោះឆ្នោតថ្មីនឹងត្រូវបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងហើយអំណាចនឹងត្រូវផ្ទេរបន្តបន្ទាប់ពីចប់ការបោះឆ្នោតថ្មីនោះ។[៣០]

ការបិទផ្លូវទៅកាន់ការិយាល័យរដ្ឋាភិបាលតំបន់ម៉ាន់ដាលី
រថយន្តក្រោះយោធាភូមាកំពុងបើកល្បាតក្រោយរដ្ឋប្រហារ។

ក្រោយរដ្ឋប្រហារ យោធាបានបញ្ជាឱ្យសមាជិកធនាគារទាំងអស់ដែលស្ថិតនៅក្រោមសមាគមធនាគារមីយ៉ាន់ម៉ាឱ្យផ្អាកសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុរបស់ពួកគេ។[៣១]

កងយោធាថែមទាំងប្រកាសទៀតថាខ្លួនបានដកមន្ត្រីនិងសមាជិកតំណាងរដ្ឋាភិបាលចំនួន ២៤ រូប ហើយបានតែងតាំងសមាជិកជំនួសបាន ១១ រូប។[៣២]

នៅថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ មីន អ៊ុងឡាំងបានបង្កើតក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលរដ្ឋមួយដែលមានសមាជិកចំនួន ១១ រូប ហើយក្រុមប្រឹក្សានេះមានតួនាទីជាគណៈអភិបាលប្រតិបត្តិ។[៣៣][៣៤]

ប្រតិកម្ម[កែប្រែ]

ប្រតិកម្មក្នុងស្រុក[កែប្រែ]

បាតុកម្ម[កែប្រែ]

កិច្ចប្រឹងប្រែងតស៊ូស៊ីវិលប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារយោធាបានផ្ទុះឡើងភ្លាមៗនៅក្នុងប្រទេសដោយមានលក្ខណៈទម្រង់ខុសៗគ្នាមានដូចជា ការមិនគោរពរដ្ឋប្បវេណី ការធ្វើកូដកម្មការងារ ការធ្វើពហិការយោធា ចលនាគោះឆ្នាំង យុទ្ធនាការបដ្តិកាក្រហម ការធ្វើបាតុកម្មសាធារណៈ និងការទទួលស្គាល់ជាទូទៅពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋចំពោះលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតដោយតំណាងអ្នកជាប់ឆ្នោត។ល។ ការលើកម្រាមដៃបីត្រូវបានបាតុករប្រើប្រាស់ជារឿយៗនៅក្នុងបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារនេះ។[៣៥] ចម្រៀងមួយបទចំណងជើងថា"កាបាម៉ាកយេប៊ូ" (ကမ္ဘာမကျေဘူး) ដែលជាចម្រៀងដ៏និយមមួយនាអំឡុងកាលការបះបោរ ៨៨៨៨ ត្រូវបានចលនាមិនគោរពរដ្ឋប្បវេណីលើកមកចាក់ឡើងវិញជាចម្រៀងបាតុកម្ម។[៣៦]

ក្រុមបាតុករកំពុងហែលហមនៅក្បែរស្ថានីយ៍រថភ្លើងម៉ង់ដាឡេ។

ក្រោយពីរដ្ឋប្រហារបានសម្រេចមក ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមទីប្រជុំជននានាដូចជាទីក្រុងយ៉ាំងហ្គូនជាដើម បាននាំគ្នាចេញមកគោះឆ្នាំងខ្ទះរៀងរាល់ពេលល្ងាច។ បើយោងទៅតាមប្រពៃណីនិងវប្បធម៌ភូមា ការគោះឆ្នាំងខ្ទះនាវេលាល្ងាចបែបនេះគឺតែងតែធ្វើឡើងនៅក្នុងពិធីប្រដេញពួកអសុរកាយចេញពីកន្លែងឬតំបន់ណាមួយ។[៣៧][៣៨][៣៩]

នៅថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ បុគ្គលិកសុខាភិបាលនិងមន្រ្តីរាជការទូទាំងប្រទេសបាននាំគ្នាធ្វើយុទ្ធនាការមិនគោរពរដ្ឋប្បវេណីជាតិដើម្បីប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារដោយក្នុងនោះមានបុគ្គលិកមកពីមន្ទីរពេទ្យនិងស្ថាប័នរដ្ឋរាប់សិបនាក់បានចាប់ផ្តើមការធ្វើកូដកម្មការងារ។[៤០][៤១][៤២][៤៣] យុទ្ធនាការនៅលើបណ្តាញហ្វេសប៊ុកមួយដែលមានឈ្មោះថា"ចលនាមិនគោរពរដ្ឋប្បវេណី" (Civil Disobediance Movement) បានទាក់ទាញអ្នកគាំទ្រ (Followers) រហូតដល់ទៅ ១០០,០០០ នាក់បន្ទាប់ពីវាចាប់ដំណើរការឡើងនៅថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ។[៤២] គិតត្រឹមថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ បុគ្គលិកសុខាភិបាលដែលមកពីមន្ទីរពេទ្យនិងភ្ញាក់ងារសុខភាពចំនួន ១១០ កន្លែង[៤៤] បានចូលរួមនៅក្នុងចលនាមួយនេះ។[៤៥] កុបកម្មការងារមិនត្រឹមតែផ្ទុះឡើងនៅក្នុងផ្នែកសុខាភិបាលតែប៉ុណ្ណោះទេ វាក៏បានរីករាលដល់សេវាស៊ីវិលផ្សេងៗផងដែរមានដូចជា ក្រសួងកម្រិតសហភាពនិងសកលវិទ្យាល័យ និងរួមទាំងក្រុមហ៊ុនឯកជនផ្សេងៗទៀតផងដូចជា រោងចក្រ ស្ថានីយ៍អណ្តូងរ៉ែ ក្រុមនិស្សិត និងក្រុមយុវជនជាដើម។[៤៦]

នៅថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ បុគ្គលិកសុខាភិបាលបាននាំគ្នាផ្តើមយុទ្ធនាការបដ្តិកាក្រហម (ဖဲကြိုးနီလှုပ်ရှားမှု) ដោយពណ៌ក្រហមត្រូវជាពណ៌តំណាងឱ្យគណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។[៤៧][៤៨] បដ្តិកាក្រហមនេះត្រូវបានមន្ត្រីរាជការនិងកម្មករនៅទូទាំងប្រទេសទទួលយកប្រើប្រាស់ជាសញ្ញាប្រឆាំងនឹងរបបយោធា។[៤៩]

ជួរគ្រូបង្រៀនដែលកំពុងដើរបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារ។

នៅថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈដដែរនោះ មានចលនាមួយថ្មីទៀតបានលេចឡើងដោយមានឈ្មោះថា យុទ្ធនាការ"បញ្ឈប់ការទិញអជីវកម្មរបស់យោធា"ដោយក្រុមបាតុករបានធ្វើការអំពាវនាវឱ្យមានការធ្វើពហិការផលិតផលនិងសេវាកម្មណាដែលជាប់ទាក់ទងជាមួយយោធា។[៥០]

សាធារណជនជាច្រើនបានចេញមុខធ្វើបាតុកម្មភ្លាមៗក្រោយពីបានដឹងឮរឿងរដ្ឋប្រហារទម្លាក់រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលរបស់ពួកគេ។ នៅថ្ងៃរដ្ឋប្រហារគឺថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ អ្នកក្រុងរ៉ាំងហ្គូនបានប្រមូលផ្តុំគ្នាជាក្រុមនៅវេលាម៉ោង ៨ យប់ដោយពួកគេបានអំពាវនាវឱ្យយោធាចុះចេញពីតំណែងនិងសុំដោះលែងលោកស្រីស៊ូជីមកវិញ។[៥១] នៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ប្រជាជនភូមាចំនួន ៣០ នាក់បានធ្វើបាតុកម្មនៅមុខសកលវិទ្យាល័យវិជ្ជសាស្ត្រនៅទីក្រុងម៉ង់ដាឡេហើយជាលទ្ធផល មនុស្សចំនួនបួននាក់ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន។[៥២][៥៣] នៅថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ បាតុករចំនួន ២០,០០០ បានធ្វើបាតុកម្មនៅតាមដងផ្លូវមួយនៅក្នុងទីក្រុងយ៉ាំងហ្គូនដោយអំពាវនាវឱ្យមានការដោះលែងលោកស្រីស៊ូជី។[៥៤]

ការផ្តាច់បណ្តាញអ៊ីនធឺណេត[កែប្រែ]

នៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ប្រតិបត្តិករទូរគមនាគមន៍និងអ្នកផ្តល់សេវាអ៊ីនធឺណិតទូទាំងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាត្រូវបានយោធាបញ្ជាឱ្យបិទកម្មវិធីហ្វេសប៊ុករហូតដល់ថ្ងៃទី៧ ខែកុម្ភៈដើម្បីធានានូវ"ស្ថេរភាពរបស់ប្រទេស"។[៥៥] ប.ទ.ម. ដែលជាក្រុមហ៊ុនប្រៃសណីយ៍របស់រដ្ឋបានសម្រេចបិទសេវាកម្មវិធីផ្ញើសាររបស់ហ្វេសប៊ុក អ៊ីនស្តាក្រាម និងវ័តស៍អាប រីឯក្រុមហ៊ុនតេឡេណ័រមីយ៉ាន់ម៉ាវិញបានបិទតែកម្មវិធីហ្វេសប៊ុកតែមួយគត់ប៉ុណ្ណោះ។[៥៦][៥៥] ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារបានបញ្ចប់មក ប្រជាជនមីយ៉ាន់ម៉ាបានប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុកដើម្បីរៀបចំធ្វើកូដកម្មការងារ យុទ្ធនាការមិនគោរពរដ្ឋប្បវេណី និងការធ្វើពហិការផលិតផលរបស់យោធាជាដើម។[៥៥] ក្រោយពីបណ្តាញហ្វេសប៊ុកត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលបិទជាបណ្តោះអាសន្ន ប្រជាជនភូមាបាននាំគ្នាចាប់ប្រើប្រាស់បណ្តាញធ្វិតថឺរវិញដោយពួកគេបានបង្ហោះប៉ុស្តិ៍ដោយសរសេរដាក់សញ្ញាទ្រុងជ្រូកនៅពីមុខដូចជា #RespectOurVotes, #HearTheVoiceofMyanmar, និង #SaveMyanmar។[៥៧] នៅថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ រដ្ឋាភិបាលថ្មីបានបិទបណ្តាញផ្សព្វផ្សាយជាបន្តបន្ទាប់ទៀតដូចជា អ៊ីនស្តាក្រាម និងធ្វិតថឺរជាដើម។[៥៨][៥៩] នៅព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ អាជ្ញាធរយោធាបានកាត់ផ្តាច់ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណេតនៅទូទាំងប្រទេស។[៦០]

ប្រតិកម្មខាងពាណិជ្ជកម្ម[កែប្រែ]

ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចធំបំផុតរបស់ប្រទេសថៃដែលមានឈ្មោះថាអាម៉ាតាបានបញ្ឈប់ការវិនិយោគតម្លៃ ១ លានដុល្លាររបស់ពួកគេនៅទីក្រុងយ៉ាំងហ្គូនដែលជាការឆ្លើយតបទៅនឹងរដ្ឋប្រហារ។[៦១][៦២] ក្រុមហ៊ុនម៉ូតូស៊ូស៊ូគិដែលជាក្រុមហ៊ុនផលិតទោចក្រយានយន្តធំជាងគេនៅមីយ៉ាន់ម៉ាបានប្រកាសឈប់បើកដំណើរការក្នុងស្រុកក្រោយពីដំណឹងរដ្ឋប្រហារបានផ្ទុះឮ។[៦១] ផ្សារភាគហ៊ុនយ៉ាំងហ្គូនបានផ្អាកដំណើរការចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈមកម្លេះ។[៦១] ទីផ្សារអចលនៈទ្រព្យរបស់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាបានធ្លាក់ចុះដុនដាបយ៉ាងខ្លាំងដែលជាលទ្ធផលនៃការធ្វើរដ្ឋប្រហារដោយកិច្ចការជំនួញលក់និងទិញបានធ្លាក់ចុះជិត ១០០%។[៦៣] នៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ក្រុមហ៊ុនប្រេងចម្រុះតូតាល់របស់បារាំងបានប្រកាសថាខ្លួនកំពុងតែវិភាគនូវគុណសម្បត្តិនិងគុណវិបត្តិនៃរដ្ឋប្រហារយោធាមកលើប្រតិបត្តិការនិងគម្រោងរបស់ខ្លួនក្នុងប្រទេស។[៦៤]

នៅថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ ក្រុមហ៊ុនគីរីនបានបញ្ចប់ការបណ្តាក់ទុនរួមគ្នាជាមួយក្រុមហ៊ុនសេដ្ឋកិច្ចហូលឌីងលីមីធីតមីយ៉ាន់ម៉ាដែលគ្រប់គ្រងដោយយោធា។[៦៥][៦៦][៦៧]

នៅថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ លោកមីន អ៊ុងឡាំងបានធ្វើសុន្ទរកថាមួយតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ក្នុងបំណងចង់បន្ថូរបំបាត់ការព្រួយបារម្ភអំពីបរិយាកាសវិនិយោគបរទេសនៅមីយ៉ាន់ម៉ា។[៦៨]

ប្រតិកម្មអន្តរជាតិ[កែប្រែ]

  មីយ៉ាន់ម៉ា
  រដ្ឋដែលថ្កោលទោសរដ្ឋប្រហារ
  រដ្ឋដែលមានការព្រួយបារម្ភទៅនឹងរដ្ឋប្រហារ
  រដ្ឋអព្យាក្រឹត
  រដ្ឋដែលគ្មានមតិ
បាតុករប្រមាណ ៣,០០០ នាក់នៅឯទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន កំពុងអំពាវនាវទាមទារឱ្យដោះលែងលោកស្រីស៊ូជី។[៦៩]

ប្រទេសជាច្រើនដូចជា បង់ក្លាដេស[៧០] ចិន[៧១] ឥណ្ឌា[៧២] ឥណ្ឌូនេស៊ី[៧៣] ម៉ាឡេស៊ី[៧៤] ប៉ាគីស្ថាន[៧៥] ហ្វីលីពីន[៧៦] កូរ៉េខាងត្បូង[៧៧] និងសិង្ហបុរី[៧៨] បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភចំពោះរដ្ឋប្រហារនៅមីយ៉ាន់ម៉ាហើយប្រទេសខាងលើថែមទាំងបានជំរុញឱ្យភាគីទាំងសងខាងចូលចរចាគ្នាដោយសន្តិវិធីទៀតផង។ រីឯប្រទេសមួយចំនួនទៀតដូចជា អូស្ត្រាលី[៧៩][៨០] កាណាដា[៨១] បារាំង[៨២] អាល្លឺម៉ង់[៨៣] ជប៉ុន[៨៤] នូវែលសេឡង់[៨៥] អេស្ប៉ាញ[៨៦] ស៊ុយអែត[៨៧] តួកគី[៨៨] ចក្រភពអង់គ្លេស[៨៩] និងសហរដ្ឋអាមេរិក[៩០] បានប្រកាសថ្កោលទោសរដ្ឋប្រហារនិងអំពាវនាវឱ្យដោះលែងមន្ត្រីស៊ីវិលទាំងឡាយណាដែលនៅជាប់ឃុំឃាំង, លើសពីនេះទៅទៀត សេតវិមានបានគំរាមដាក់ទណ្ឌកម្មលើអ្នកធ្វើរដ្ឋប្រហារថែមទៀតផង។[៩១][៩២][៩៣] ប្រទេសកម្ពុជា ថៃ និងវៀតណាមបានជ្រើសរើសយកផ្លូវអព្យាក្រឹតដោយមិនគាំទ្រភាគីណាមួយជាដាច់ខាតហើយបានចាត់ទុកព្រឹត្តិការណ៍រដ្ឋប្រហារមីយ៉ាន់ម៉ាថាជារឿងផ្ទៃក្នុងរបស់បរទេស។[៩៤][៩៥][៩៦]

អង្គការអន្តររដ្ឋាភិបាលដូចជា អង្គការសហប្រជាជាតិ[៩៧] អាស៊ាន[៩៨][៩៩] និងសហភាពអឺរ៉ុបបានសម្តែងចេញនូវការព្រួយបារម្ភនិងអំពាវនាវឱ្យមានការចរចារវាងភាគីទាំងពីរ។ ក្រៅពីការព្រួយបារម្ភ សហភាពអឺរ៉ុបក៏បានថ្កោលទោសរដ្ឋប្រហារនិងជំរុញឱ្យមានការដោះលែងអ្នកជាប់ឃុំឃាំងផងដែរ។[១០០]

ជាការឆ្លើយតបទៅនឹងរដ្ឋប្រហារ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបានបើកកិច្ចប្រជុំជាបន្ទាន់មួយដោយក្នុងនោះចក្រភពអង់គ្លេសបានចេញសេចក្តីសម្រេចមួយជំរុញឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិចូល"ស្តារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ"ឡើងវិញនៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ថ្កោលទោសសកម្មភាពរបស់យោធាមីយ៉ាន់ម៉ា និងអំពាវនាវឱ្យមានការដោះលែងនូវមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលដែលកំពុងជាប់ឃុំឃាំង។ សេចក្តីសម្រេចមួយនេះមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ឡើយដោយសារតែខ្វះការគាំទ្រពីសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាទាំង ១៥ រូប។ បើយោងតាមរបាយការណ៍មួយចំនួនបានឱ្យដឹងថា ដោយមានភាពស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការសម្រេចចិត្ត អ្នកការទូតរុស្ស៊ីនិងចិនបានផ្ញើសេចក្តីសម្រេចនោះទៅឱ្យរដ្ឋាភិបាលរៀងៗខ្លួនដើម្បីឱ្យពួកគេត្រួតពិនិត្យនិងធ្វើសេចក្តីសម្រេចជំនួស។[១០១][១០២][១០៣][១០៤] ក្នុងនាមជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សា ចិននិងរុស្ស៊ីគឺមានសិទ្ធិអំណាចវេតូហើយបានបដិសេដមិនគាំទ្រសេចក្តីសម្រេចរបស់អង់គ្លេស។[១០៥]

បាតុកម្មប្រឆាំងតវ៉ានឹងរដ្ឋប្រហារនៅឯស្ថានទូតភូមានាទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ

ក្រុមជនជាតិភូមាចំនួនប្រហែល ២០០ នាក់រួមជាមួយនឹងសកម្មជនប្រជាធិបតេយ្យថៃមួយចំនួនបាននាំគ្នាមកធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារយោធាភូមានៅមុខស្ថានទូតមីយ៉ាន់ម៉ានារាជធានីបាងកក ប្រទេសថៃ។ គេឃើញមានបាតុករមួយចំនួនបានលើកម្រាមបីឡើងដែលជាសញ្ញាតំណាងឱ្យសេរីភាពនិងប្រជាធិបតេយ្យ (បាតុករប្រជាធិបតេយ្យថៃតែងប្រើសញ្ញានេះជានិច្ចនៅក្នុងបាតុកម្មទាមទារប្រជាធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន)។[១០៦] តែបាតុកម្មនេះត្រូវបានបញ្ចប់ទៅវិញបន្ទាប់ពីមានការចូលធ្វើអន្តរាគមន៍ពីសំណាក់កងនគរបាលប៉ូលីសថៃហើយជាលទ្ធផលមានមនុស្សចំនួនពីរនាក់បានទទួលរងរបួសនិងត្រូវបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ ហើយមនុស្សចំនួនពីរនាក់ទៀតត្រូវបាននគរបាលឃាត់ខ្លួន។[១០៧] ចំណែកនៅទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុនវិញមានកម្មករភូមាជាច្រើនបានចេញមុខមកធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារយោធាភូមានៅមុខសកលវិទ្យាល័យសហប្រជាជាតិ[១០៨]

កងកម្លាំងនគរបាលសិង្ហបុរីបានចេញសេចក្តីព្រមានដល់ជនបរទេសទាំងឡាយថាបើនរណាមានបំណងចង់ចូលរួមឬធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារភូមានៅសិង្ហបុរីនោះ អ្នកនុះនឹងត្រូវទទួលការផ្តទ្ទាទោសទៅតាមច្បាប់ជាមិនខាន។[១០៩]

ឯកសារយោង[កែប្រែ]

  1. ១,០ ១,១ ១,២ ១,៣ Beech, Hannah (31 January 2021) "Myanmar's Leader, Daw Aung San Suu Kyi, Is Detained Amid Coup" The New York Times ISSN 0362-4331 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 31 January 2021
  2. Mahtani, Shibani; Lynn, Kyaw Ye (1 February 2021) "Myanmar military seizes power in coup after detaining Aung San Suu Kyi" The Washington Post ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021
  3. huaxia, ed. (1 February 2021) "Myanmar gov't declares 1-year state of emergency: President's Office" xinhuanet
  4. "Myanmar Leader Aung San Suu Kyi, Others Detained by Military" voanews.com VOA (Voice of America) 1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021
  5. Reuters (1 February 2021) "Myanmar military seizes power, detains elected leader Aung San Suu Kyi" news.trust.org
  6. huaxia, ed. (1 February 2021) "Myanmar gov't declares 1-year state of emergency: President's Office" xinhuanet
  7. "Myanmar Leader Aung San Suu Kyi, Others Detained by Military" voanews.com VOA (Voice of America) 1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021
  8. Myat Thura; Min Wathan (2021-02-03) "Myanmar State Counsellor and President charged, detained for 2 more weeks" Myanmar Times (អង់គ្លេស) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-04 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  9. Adange, Christy (2021-02-04) "Myanmar Coup: Aung San Suu Kyi charged with military for "transceiver and handshake"" Wall Street Journal (អង់គ្លេស) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-04
  10. Quint, The (2021-02-04) "Days After Coup, Aung San Suu Kyi Charged for Breaching Import Law" The Quint (អង់គ្លេស) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-04
  11. Solomon, Feliz (2021-02-03) "After Myanmar Coup, Aung San Suu Kyi Accused of Illegally Importing Walkie Talkies" Eminetra (អង់គ្លេស) ISSN 0099-9660 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-04
  12. "Myanmar families hold funerals for loved ones as activists defy security crackdown" Reuters.com Reuters ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 16 March 2021
  13. "Myanmar sees deadliest day as 38 protesters killed" BBC 3 March 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 March 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 4 March 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  14. "Stop murdering and jailing protestors, UN human rights chief tells Myanmar military" UN News បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ4 March 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 4 March 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  15. "Myanmar coup: Party official dies in custody after security raids" បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ7 March 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 7 March 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  16. "Second Myanmar official dies after arrest, junta steps up media crackdown" 9 March 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ17 March 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 10 March 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  17. "On This Day | The Day Myanmar's Elected Prime Minister Handed Over Power" The Irrawaddy (អង់គ្លេស) 2020-09-26 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-01
  18. Butwell, Richard; von der Mehden, Fred (1960) "The 1960 Election in Burma" Pacific Affairs Pacific Affairs, University of British Columbia 33 (2): 144–157 JSTOR 2752941
  19. Taylor, Robert (2015-05-25) General Ne Win ISEAS Publishing ISBN 978-981-4620-14-7
  20. ២០,០ ២០,១ "How A Failed Uprising Set The Stage For Myanmar's Future" Time ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-01
  21. "Burma: 20 Years After 1990 Elections, Democracy Still Denied" Human Rights Watch ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021
  22. Nohlen, Dieter; Grotz, Florian; Hartmann, Christof Elections in Asia: A data handbook, Volume I Oxford University Press pp. 599, 611 ISBN 0-19-924958-X
  23. Yan Aung, Wei (7 October 2020) "Myanmar's 1990 Election: Born of a Democratic Uprising, Ignored by the Military" The Irrawaddy ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021
  24. Hajari, Nisid (12 September 2017) "As Myanmar opens to the world, the mess inside becomes more apparent" Bloomberg.com បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ16 October 2020 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  25. ២៥,០ ២៥,១ Foundation, Thomson Reuters "Aung San Suu Kyi and other leaders arrested, party spokesman says" news.trust.org បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  26. "Internet disrupted in Myanmar amid apparent military uprising" NetBlocks (អង់គ្លេស) 31 January 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  27. "Myanmar's Aung San Suu Kyi 'detained by military', NLD party says" BBC News 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ31 January 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  28. "Myanmar military says it is taking control of the country" Associated Press 1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021
  29. "Myanmar military stages coup, declares state of emergency for a year" Deccan Herald (អង់គ្លេស) 1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021
  30. "Myanmar to clarify voter fraud, hold new round of elections" The Myanmar Times 1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021
  31. "Telecommunications disruptions shut down Myanmar banks" The Myanmar Times 1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021
  32. "Myanmar coup: Aung San Suu Kyi detained as military seizes control" BBC News (អង់គ្លេស) 1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021
  33. "ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်" Tatmadaw Information Team (ភូមា) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  34. "Myanmar military announces new State Administrative Council" The Myanmar Times 2 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2 February 2021
  35. AP; ABC News (Australia) (Feb 5, 2021) "Myanmar blocks Facebook as resistance grows to military coup" ABC News (Australia) (English) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 5 February 2021CS1 maint: Unrecognized language (link)
  36. "Songwriter Who Provided 'Theme Song' to 8888 Uprising Finally Honored" The Irrawaddy (អង់គ្លេស) 2018-08-09 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-04
  37. "Myanmar coup: army blocks Facebook access as civil disobedience grows" the Guardian (អង់គ្លេស) 2021-02-04 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-04
  38. Reuters Staff (2 February 2021) "Anti-coup protests ring out in Myanmar's main city" Reuters បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 3 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  39. "Myanmar coup latest: UN Security Council stops short of issuing statement" Nikkei Asia (អង់គ្លេស) បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-02 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  40. "Nay Pyi Taw, Mandalay healthcare staff to join 'Civil Disobedience Campaign'" The Myanmar Times 2 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  41. "Myanmar Medics Prepare Civil Disobedience Against Military Rule" The Irrawaddy (អង់គ្លេស) 2 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  42. ៤២,០ ៤២,១ Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named :8
  43. Matthew Tostevin; Grant McCool; Stephen Coates (Feb 3, 2021) "Myanmar doctors stop work to protest coup as UN considers response" Financial Review (English) បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 3 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)CS1 maint: Unrecognized language (link)
  44. "Myanmar's Medics Launch Civil Disobedience Campaign Against Coup" The Irrawaddy (អង់គ្លេស) 2021-02-03 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-04
  45. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named :11
  46. "UN Security Council calls for release of Myanmar's Suu Kyi, Biden tells generals to go" Eleven Media Group Co., Ltd (អង់គ្លេស) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-07
  47. "Myanmar medics lead sprouting civil disobedience calls after coup" CNA (អង់គ្លេស) 2021-02-03 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-06 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  48. ""ဖဲကြိုးနီ လှုပ်ရှားမှု"ကို ထောက်ခံကြောင်း ပြသခဲ့တဲ့ နီနီခင်ဇော်" ဧရာဝတီ (ភូមា) 2021-02-03 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-06 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  49. "NLD backs anti-coup campaign as civil servants rally in Nay Pyi Taw" Frontier Myanmar (អង់គ្លេស) 2021-02-05 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-06
  50. "Myanmar calls for boycott of Tatmadaw linked products and services" The Myanmar Times 2021-02-03 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-03
  51. "စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို အနုနည်းအာဏာဖီဆန်မှု တချို့ရှိလာခြင်း" ဗွီအိုအေ (ភូមា) បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-02 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  52. "Mandalay citizens protest against Tatmadaw rule" The Myanmar Times 2021-02-04 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-04
  53. "Four arrested in Mandalay after street protest against military coup" Myanmar NOW (អង់គ្លេស) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-04
  54. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named AJE_6Feb_protestors_standoff
  55. ៥៥,០ ៥៥,១ ៥៥,២ Staff, Reuters (2021-02-03) "Myanmar internet providers block Facebook services after government order" Reuters (អង់គ្លេស) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-04
  56. "Directive to block social media service" Telenor Group (អង់គ្លេស) 2021-02-03 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-04
  57. Potkin, Fanny (2021-02-05) "After Facebook ban, thousands in Myanmar take to Twitter to plead #RespectOurVotes" Reuters (អង់គ្លេស) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-06
  58. "Myanmar's new military government is now blocking Twitter and Instagram" TechCrunch (អង់គ្លេស) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-06
  59. "Directive to block social media services Twitter and Instagram in Myanmar" Telenor Group (អង់គ្លេស) 2021-02-05 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-06
  60. "Myanmar junta blocks internet access as coup protests expand" AP NEWS 2021-02-06 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-06
  61. ៦១,០ ៦១,១ ៦១,២ "Thailand's Amata halts 1bn Myanmar property project after coup" Nikkei Asia (អង់គ្លេស) បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-02 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  62. "Thai developer invests 1bn to put Myanmar industry on global map" Nikkei Asia (អង់គ្លេស) បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-02 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  63. "Myanmar's real estate sector crashes" The Myanmar Times 2021-02-05 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-05
  64. Staff, Reuters (2021-02-04) "Total assessing impact of Myanmar coup on its projects" Reuters (អង់គ្លេស) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-07
  65. Erin Handley (Feb 5, 2021) "Kirin, parent company of Australian beer company Lion, cuts ties with Myanmar military after coup" ABC (Australian Broadcasting Network) (English) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 10 February 2021CS1 maint: Unrecognized language (link)
  66. Ben Doherty; Ben Butler (Feb 5, 2021) "Kirin beer company cuts brewery ties with Myanmar military over coup" The Guardian (English) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 10 February 2021CS1 maint: Unrecognized language (link)
  67. "Japan's Kirin ends Myanmar beer tie-up with army-owned partner after coup" Thomson Reuters Foundation ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-08 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  68. "Myanmar junta chief Min Aung Hlaing says this coup is 'different'" Nikkei Asia (អង់គ្លេស) ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-09
  69. "3,000 Myanmar protesters rally in Tokyo for Suu Kyi's release" The Asahi Shimbun
  70. "Bangladesh wants democratic process upheld in Myanmar" Dhaka Tribune 2A Media Limited. 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  71. "China 'notes' Myanmar coup, hopes for stability" REUTERS 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  72. "Deeply concerned by developments in Myanmar, says India" The Times of India (អង់គ្លេស) 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  73. "Indonesia Urges All Parties in Myanmar to Exercise Self-Restraint" Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Indonesia បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  74. "Press Release: Latest Situation in Myanmar" Ministry of Foreign Affairs (Malaysia) បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  75. "Pakistan hopes from all sides in Myanmar to be restraint, work for peace: Zahid Hafeez" www.radio.gov.pk (អង់គ្លេស) បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  76. Lee-Brago, Pia (3 February 2021) "Philippines following Myanmar situation with deep concern" Philstar.com បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  77. "S. Korea expresses concerns over Myanmar coup" Yonhap News Agency 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  78. "MFA Spokesperson's Comments in Response to Media Queries on the Detention of Myanmar Leaders and Officials" Ministry of Foreign Affairs Singapore 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  79. Tillett, Andrew (Feb 1, 2021) "Australia joins global condemnation of Myanmar generals" Financial Review (English) បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 3 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)CS1 maint: Unrecognized language (link)
  80. "Statement on Myanmar" Minister for Foreign Affairs – Minister for Women – Senator the Hon Marise Payne បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  81. "Justin Trudeau on Myanmar: "The democratic process must be respected"" Cult MTL 2 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  82. "France calls on Myanmar military to release Suu Kyi, respect election results" uk.sports.yahoo.com បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  83. "Germany condemns Myanmar coup 'in strongest terms'" Aa.com.tr 2020-11-08 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2021-02-02 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  84. "Japan urges Myanmar military to free Suu Kyi, restore democracy" Manila Bulletin Agence France-Presse 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  85. Mahuta, Nanaia (1 February 2021) "New Zealand statement on Myanmar" via beehive.gov.nz ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  86. "Sánchez condena el golpe de Estado en Myanmar y pide vuelta a la democracia" La Vanguardia (អេស្ប៉ាញ) 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  87. "Foreign Minister condemns military coup in Myanmar" sverigesradio.se Sveriges Radio បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  88. Bir, Burak (1 February 2021) "Turkey condemns, 'deeply concerned' by coup in Myanmar" Anadolu Agency បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  89. "UK condemns military coup in Myanmar" Anadolu Agency (អង់គ្លេស) 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  90. "Statement by White House Spokesperson Jen Psaki on Burma" The White House 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  91. Patrick Wintour; Julian Borger (2 February 2021) "Myanmar coup: Joe Biden threatens to resume sanctions" The Guardian (English) បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)CS1 maint: Unrecognized language (link)
  92. "'Serious blow to democracy': World condemns Myanmar military coup" Al Jazeera (អង់គ្លេស) 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  93. Cherni, Hajer (1 February 2021) "La Maison Blanche menace les auteurs du coup d'État militaire du Myanmar de sanctions" [White House threatens perpetrators of Myanmar military coup with sanctions] Anadolu Agency (French) បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)CS1 maint: Unrecognized language (link)
  94. "West condemns Myanmar coup but Thailand, Cambodia shrug" Bangkok Post Bangkok Post Public Company Ltd. 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  95. "Myanmar's army seizes power, detains Aung San Suu Kyi" National Post (អង់គ្លេស) Reuters 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  96. "Myanmar military coup: Nordic and Asian reactions" ScandAsia 2 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 2 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  97. "Statement attributable to the Spokesperson for the Secretary General – on Myanmar" United Nations Secretary-General 31 January 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  98. "ASEAN calls for "return to normalcy" in Myanmar after coup" Reuters 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  99. Christiastuti, Novi (1 February 2021) "Negara-negara ASEAN Bahas Kudeta Militer di Myanmar" [Intergovernmental Organization ASEAN Discusses Military Coup in Myanmar] (ឥណ្ឌូណេស៊ី) បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  100. Adkins, William (1 February 2021) "EU leaders condemn military coup in Myanmar" Politico បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  101. "UNSC takes no action on coup in Myanmar" Gulf Today 3 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 3 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  102. AFP; jt (Feb 2, 2021) "UN Security Council searches for unity on Myanmar" Channel News Asia (English) បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 3 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)CS1 maint: Unrecognized language (link)
  103. AL JAZEERA AND NEWS AGENCIES (Feb 3, 2021) "Security Council fails to agree statement condemning Myanmar coup" Al Jazeera (English) បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 3 February 2021 The UN Security Council has failed to agree on a joint statement condemning Monday’s coup in Myanmar, after a two hour long emergency meeting failed to secure the support of China, a key Myanmar ally and a veto-holding permanent member of the council. Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)CS1 maint: Unrecognized language (link)
  104. AP (February 3, 2021) "UN Security Council takes no action on Myanmar coup" Euronews (English) បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 3 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)CS1 maint: Unrecognized language (link)
  105. "Myanmar coup: China blocks UN condemnation as protest grows" BBC News (English) Feb 3, 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ3 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 3 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)CS1 maint: Unrecognized language (link)
  106. "ด่วน! ชาว 'เมียนมา' ชู 3 นิ้วบุกประท้วงหน้าสถานทูต ต้านรัฐประหารในประเทศ" Bangkok Biz News (ថៃ) 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  107. Pietromarchi, Virginia; Gadzo, Mersiha "Myanmar's military stages coup d'etat: Live news" Al Jazeera បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  108. "Myanmar workers in Japan protest against Tatmadaw's actions" The Myanmar Times 1 February 2021 បណ្ណសារចម្លងពីខ្លឹមសារដើមនៅ1 February 2021 ដកស្រង់នៅថ្ងៃ 1 February 2021 Unknown parameter |url-status= ignored (ជំនួយ)
  109. https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/police-warn-against-protest-plans-singapore-over-myanmar-14119078