Jump to content

ជនជាតិថៃ

ពីវិគីភីឌា
ជនជាតិថៃ
ไทย, ไทยสยาม
ថៃ​, ថៃសៀម
Khon
ជនជាតិថៃនៅក្នុងពិធីបូជាសពនៅវត្តចេតិយហ្លួងក្នុងខេត្តឈៀងម៉ៃ.
ចំនួនប្រជាជនសរុប
ប្រ. ៥២–៥៩ លាន[lower-alpha ១]
តំបន់ដែលមានចំនួនប្រជាជនសំខាន់ៗ
 Thailand ប្រ. ៥១–៥៧.៨ លាន[nb ១][១][២][៣]
ជនភៀសខ្លួន
ប្រ. ១.១ លាន
 សហរដ្ឋអាមេរិក៣១៩,៧៩៤[៤] (២០១៧)
 កូរ៉េខាងត្បូង១៨៥,៣៨៩[៥] (2018)
 អូស្ត្រាលី៨១,៨៥០[៦] (២០១៩)
 តៃវ៉ាន់៦៤,៩២២[៧] (២០១៨)
 អាល្លឺម៉ង់៥៩,១២៥[៨] (២០១៩)
 ម៉ាឡេស៊ី៥១,០០០–៧០,០០០[៩][១០] (២០១២)
 ជប៉ុន៥០,១៧៩[១១] (២០១៧)
 សិង្ហបុរី៤៧,៧០០[៩] (២០១២)
 សហរាជាណាចក្រ៤៥,០០០[១២] (2018)
 ស៊ុយអែត៤៤,៣៣៩[១៣] (២០១៩)
ទំព័រគំរូ:ទិន្នន័យប្រទេស បារា៕ង៣០,០០០[៩] (២០១៩)[១៤]
 អ៊ីស្រាអែល២៨,០០០[៩] (២០១១)
 លីប៊ី២៤,៦០០[៩] (២០១១)
 ន័រវែស២២,១៩៤[១៥] (២០២០)
 ហុល្លង់២០,១០៦[១៦] (២០១៧)
 កាណាដា១៩,០១០[១៧] (2016)
 ឡាវ១៥,៤៩៧[១៨] (២០១៥)
 អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម១៤,២៣២[៩] (២០១២)
 រុស្ស៊ី១៤,០៨៧[១៩] (២០១៥)
 ហ្វាំងឡង់១៣,៦៨៧[២០] (២០១៩)
 ដាណឺម៉ាក១២,៩៤៧[២១] (2020)
 ហុងកុង១១,៤៩៣[២២] (២០១៦)
 អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត១១,២៤០[៩] (២០១២)
 នូវែលសេឡង់១០,២៥១ (កំណើត), ប្រ. ៥០,០០០ (តាមពូជពង្ស)[២៣] (២០១៨)
 ស្វីស៩,០៥៨[២៤] (2015)
 ចិន៨,៦១៨[៩] (២០១២)
 អ៊ីតាលី៥,៧៦៦[២៥] (២០១៦)
 ប្រ៊ុយណេ៥,៤៦៦[៩] (២០១២)
 បែលហ្ស៊ិក៣,៨១១[៩] (២០១២)
 អូទ្រីស៣,៧៧៣[៩] (២០១២)
 ឥណ្ឌា៣,៧១៥[៩] (២០១២)
 អាហ្វ្រិកខាងត្បូង៣,៥០០[៩] (2012)
 កាតា២,៥០០[៩] (២០១២)
 បារ៉ែន២,៤២៤[៩] (២០១២)
 គុយវ៉ែត២,៣៧៨[៩] (២០១២)
 អេហ្ស៊ីប២,៣៣១[៩] (២០១២)
ជុំវិញពិភពលោករ. ៤៧,០០០[២៦]
ភាសា
ថៃ
សាសនា
ភាគច្រើន៖ ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ និងសាសនាប្រជាប្រិយតៃ
ជនជាតិភាគតិច៖ គ្រិស្តសាសនា, ឥស្លាមសាសនា,
ក្រុមជនជាតិដែលពាក់ព័ន្ធ
ជនជាតិថៃដើមកំណើតចិន, ជនជាតិថៃម៉ាឡេស៊ី

ជនជាតិថៃ (ភាសាថៃ៖ ชาวไทย), ជនជាតិថៃកណ្តាល/ជនជាតិថៃភាគខាងត្បូង (ភាសាថៃ៖ คนภาคกลาง, คนใต้}}, ប្រែ: ជនជាតិកណ្ដាល, ជនជាតិខាងត្បូង, ជនជាតិថៃដើមកំណើតចិន) ឬ ជនជាតិសៀម/ស្យាម​ (ភាសាថៃ៖ ชาวสยาม, ប្រើក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងក្នុងស្រុក) ក្នុងន័យចង្អៀត គឺជា​ក្រុម​ជនជាតិតៃ​ដែលរស់នៅ​ភាគ​កណ្តាល និង​ភាគ​ខាង​ត្បូង​នៃ​ប្រទេស​ថៃ (សៀមក្រោម)។[២៧][២៨][២៩][៣០][៣១][២][៣២] ពួកគេជាផ្នែកមួយនៃក្រុមភាសានិងជាតិពន្ធុតៃធំជាងគេដែលមានដើមកំណើតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក៏ដូចជានៅចិនភាគខាងត្បូង និងភាគឦសាននៃប្រទេសឥណ្ឌា​ ជនជាតិថៃនិយាយភាសាថៃកណ្តាល[៣៣]​ ដែលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាផ្នែកមួយក្នុងគ្រួសារភាសាក្រៈដៃ ជនជាតិថៃភាគច្រើនជាអ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ

វប្បធម៌ថៃត្រូវបានទទួលឥទ្ធិពលពីបណ្តាលប្រទេសជិតខាងជាច្រើន រួមទាំងប្រទេសចិន ឥណ្ឌា និងជាពិសេសកម្ពុជា ហើយសង្គមថៃត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារការបញ្ចូលគ្នារវាងប្រពៃណី និងទំនៀមទម្លាប់។ សាសនាដែលលេចធ្លោនៅក្នុងប្រទេសថៃគឺ ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ដែលបានផ្លាស់ប្តូរទិដ្ឋភាពជាច្រើននៃជីវិតសង្គមជាតិរបស់ថៃ រួមទាំងសិល្បៈ ស្ថាបត្យកម្ម អក្សរសិល្ប៍ និងទំនៀមទម្លាប់។ ជាលទ្ធផលនៃគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៣០ និងឆ្នាំ១៩៤០ បានបង្រួមជនជាតិទាំងឡាយដែលវត្តមាននៅលើទឹកដីថៃឱ្យចេះនិយាយភាសាថៃនិងប្រកាន់វប្បធម៌ថៃ។ ពាក្យថា ជនជាតិថៃ គឺសម្ដៅទៅដល់ប្រជាជនទូទៅដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសថៃ។ ក្នុងនោះក៏រួមមានទាំងក្រុមផ្សេងៗរបស់ក្រុមជាតិពន្ធុ-ភាសាតៃ ដូចជាជនជាតិយួន និងជនជាតិឥសាន ក៏ដូចជាមានក្រុមមិនមែនជនជាតិតៃដែលធំជាងគេគឺជនជាតិចិន

ប្រវត្តិសាស្ត្រ[កែប្រែ]

កំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រដំបូងបំផុតរបស់ជនជាតិសៀមមានអាយុកាលតាំងពីសតវត្សទី៦នៃគ.ស ។នៅសតវត្សទី៧ និងទី៨ ជនជាតិសៀមបានបង្កើតរដ្ឋមួយឈ្មោះថាណាមជីវ ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលស្ថិតក្នុងខេត្តយូណាន ប្រទេសចិនបច្ចុប្បន្ន ។ ពួកគេចុះមកទីតាំងភាគកណ្តាលទន្លេមេណាម(ទន្លេចៅព្រះយា) ចន្លោះរដ្ឋទ្វារវតីនិងហិរបុញ្ជ័យ។ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី១២ ពួកសៀមបានរំកិលខ្លួនពីតំបន់យូណានចុះមកទិសខាងត្បូងបន្តិចម្តងៗ ការធ្វើអន្តោប្រវេសន៍នៃជនជាតិសៀមបណ្ដាលមកពីចម្បាំងរវាងពួកម៉ុងកូលនិងចិនភាគខាងជើង ពួកសៀមបានចេញពីប្រទេសដើរមកតាំងទីលំនៅក្នុងអាណាចក្រខ្មែរត្រង់សុខោទ័យ ហើយធ្វើការបះបោរប្រឆាំងនិងខ្មែរ នាសតវត្សទី១៣ ជនជាតិសៀមបានចាប់ផ្តើមលេចចេញជាវប្បធម៌ និង​នយោបាយ​ដាច់​ដោយ​ឡែកពីខ្មែរ។ ពួកគេបានបង្កើតអាណាចក្រសុខោទ័យ ដែលល្បីល្បាញខាងសិល្បៈ និងស្ថាបត្យកម្មពិសេស ក៏ដូចជាការសង្កត់ធ្ងន់លើការអប់រំ និងអក្សរសាស្រ្តផងដែរ។ រាជាណាចក្រសុខោទ័យត្រូវបានស្នងបន្តដោយនគរអយុធ្យា ដែលបានក្លាយជានគរដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតមួយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ រាជាណាចក្រអយុធ្យាត្រូវបានគេស្គាល់ខាងពាណិជ្ជកម្ម និងពាណិជ្ជកម្ម ហើយវាបានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយនគរ និងអាណាចក្រជាច្រើនទៀតនៅក្នុងតំបន់។ សតវត្ស​ទី​១៨ អាណាចក្រ​អយុធ្យា​ត្រូវ​បាន​វាយ​លុក​ដោយពួកភូមា។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ប្រជាជនសៀមអាចប្រមូលផ្តុំ និងបង្កើតនគរធនបុរីឡើងវិញ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះបាទតាកស៊ីន។ ព្រះបាទតាកស៊ីនត្រូវបានស្នងរាជ្យបន្តដោយព្រះបាទរាមាទី១ ដែលបង្កើតរាជវង្សចក្រី ដែលនៅតែគ្រប់គ្រងប្រទេសថៃរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ កំឡុងសតវត្សទី១៩ និងដើមសតវត្សទី២០ ប្រទេសថៃបានធ្វើទំនើបកម្ម និងភាវូបនីយកម្មយ៉ាងសំខាន់ក្រោមការដឹកនាំរបស់ស្តេចរាមាទី៥។ សម័យនោះឃើញមានការដាក់បញ្ចូលនូវស្ថាប័នវប្បធម៌ និងនយោបាយលោកខាងលិចជាច្រើន ក៏ដូចជាការបង្កើតរបបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ប្រទេសថៃបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ហើយត្រូវបានកាន់កាប់ដោយជនជាតិជប៉ុនពីឆ្នាំ១៩៤១ ដល់ឆ្នាំ១៩៤៥។ បន្ទាប់ពីសង្រ្គាម ប្រទេសថៃបានលេចចេញជាតួអង្គសំខាន់នៅក្នុងតំបន់ ហើយបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើតសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាសាស្រ្ត[កែប្រែ]

ភូមិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសថៃមានភាពចម្រុះ ដោយតំបន់ភ្នំនៅភាគខាងជើង និងភាគឦសាន វាលទំនាបកណ្តាលដែលជាជម្រកនៃទន្លេសំខាន់ៗរបស់ប្រទេស និងកោះត្រូពិច និងឆ្នេរនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងត្បូង។ កំពូលភ្នំខ្ពស់បំផុតរបស់ប្រទេសគឺ ដូយ អ៊ិនថាណន ដែលមានកម្ពស់២៥៦៥ ម៉ែត្រ ។ មានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសភូមា នៅខាងជើងនិងខាងលិច ប្រទេសឡាវ នៅភាគឦសាន ប្រទេសកម្ពុជា នៅភាគអាគ្នេយ៍ និងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី នៅភាគខាងត្បូង។ ប្រទេសនេះមានផ្ទៃដីសរុបប្រហែល ៥១៣ ០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ។ ប្រទេស​ថៃ​មាន​ប្រជាជន​ប្រមាណ​៦៩​លាន​នាក់ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រទេស​នេះ​ជាប់​ចំណាត់ថ្នាក់​ទី​២០​ក្នុង​ពិភពលោក។ ប្រជាជនភាគច្រើនជាជនជាតិភាគតិចថៃ ដែលមានចំនួនប្រជាជនតិចនៃជនជាតិចិន ម៉ាឡេ ខ្មែរ និងក្រុមជនជាតិដទៃទៀត។ ភាសាផ្លូវការគឺភាសាថៃ ហើយប្រជាជនភាគច្រើនកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ។ ប្រទេស​នេះ​មាន​ប្រជាជន​វ័យ​ក្មេង​ដែល​មាន​អាយុ​ជា​មធ្យម ៣៨,៦ ឆ្នាំ។ ប្រទេសថៃ ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសដែលមានចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់ដោយធនាគារពិភពលោក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វិសមភាពប្រាក់ចំណូលនៅតែជាបញ្ហាសំខាន់ ដោយមនុស្សជាច្រើននៅតែរស់នៅក្នុងភាពក្រីក្រ ជាពិសេសនៅតំបន់ជនបទ។

ឯកសារយោង[កែប្រែ]

  1. Thai people make up approximately 75–85% population of the country (58 million) if including the Southern Thai and, more controversially, the Northern Thai and Isan people, all of which include significant populations of non Tai-Kadai ethnic groups
  1. The total figure is merely an estimation; sum of all the referenced populations below.
  1. (2004). "Contesting Isan‐ness: Discourses of politics and identity in Northeast Thailand". Asian Ethnicity 5 (2). DOI:10.1080/1463136042000221898.
  2. ២,០ ២,១ David Levinson (1998), Ethnic Groups Worldwide: A Ready Reference Handbook, Oryx Pres, p. 287, ល.ស.ប.អ. 978-1-57356-019-1, https://archive.org/details/ethnicgroupsworl00levi/page/287 
  3. Paul, Lewis M.; Simons, Gary F.; Fennig, Charles D. (2013), Ethnologue: Languages of the World, SIL International, ល.ស.ប.អ. 978-1-55671-216-6, http://www.ethnologue.com 
  4. "ASIAN ALONE OR IN ANY COMBINATION BY SELECTED GROUPS". factfinder.census.gov. Archived from the original on 14 February 2020. Retrieved 2 May 2019. {{cite web}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (help); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (help)
  5. "출입국·외국인정책 내부용 통계월보 (2018년 7월호)" (PDF). gov.kr. Retrieved 2 May 2019.
  6. "Estimated resident population, Country of birth - as at 30 June, 1996 to 201". Australian Bureau of Statistics. Australian Bureau of Statistics. Retrieved 15 May 2020.
  7. "108.02Foreign Residents by Nationality (03/25/2019)". immigration.gov.tw (in ចិន). Retrieved 2 May 2019.
  8. https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Bevoelkerung/Migration-Integration/Publikationen/Downloads-Migration/auslaend-bevoelkerung-2010200197004.pdf?__blob=publicationFile
  9. ៩,០០ ៩,០១ ៩,០២ ៩,០៣ ៩,០៤ ៩,០៥ ៩,០៦ ៩,០៧ ៩,០៨ ៩,០៩ ៩,១០ ៩,១១ ៩,១២ ៩,១៣ ៩,១៤ ៩,១៥ ៩,១៦ "รายงานจำนวนประมาณการคนไทยในต่างประเทศ 2012" (PDF). consular.go.th (in ថៃ). March 5, 2012. Archived from the original (PDF) on កុម្ភៈ 14, 2017. Retrieved វិច្ឆិកា 26, 2021.
  10. Nop Nai Samrong (8 January 2014). "SIAMESE MALAYSIANS: They are part of our society". New Straits Times. Archived from the original on 8 January 2014. Retrieved 10 January 2014. {{cite web}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (help); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (help)
  11. "平成29年末現在における在留外国人数について(確定値)" (PDF). ក្រសួងយុត្តិធម៌ (ថៃ). Archived from the original (PDF) on 14 វិច្ឆិកា 2018. Retrieved 2 May 2019.
  12. "Population of the United Kingdom by Country of Birth and Nationality (July 2017 to June 2018)". ons.gov.uk. 29 November 2018. Retrieved 2 May 2019.
  13. "Foreign-born persons – Population by country of birth, age and sex. Year 2000 - 2018". Statistics Sweden. 2019-02-21. Retrieved 25 February 2020.
  14. https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/dossiers-pays/thailande/presentation-de-la-thailande/
  15. https://www.ssb.no/en/statbank/table/05183/
  16. "Bevolking; generatie, geslacht, leeftijd en herkomstgroepering". statline.cbs.nl. July 18, 2017.
  17. "Data tables, 2016 Census". Statistics Canada. 16 January 2018. Retrieved 5 July 2018.
  18. "Table P4.8 Overseas Migrant Population 10 Years Old and Over by Country of Origin and Province of Current Residence" (PDF). lsb.gov.la. Archived from the original (PDF) on វិច្ឆិកា 1, 2016. Retrieved February 14, 2017.
  19. https://web.archive.org/web/20150316142557/http://www.fms.gov.ru/about/statistics/data/details/54891/
  20. "United Nations Population Division | Department of Economic and Social Affairs". www.un.org.
  21. "POPULATION AT THE FIRST DAY OF THE QUARTER BY REGION, SEX, AGE (5 YEARS AGE GROUPS), ANCESTRY AND COUNTRY OF ORIGIN". Statistics Denmark.
  22. "2016 Population By-census: Summary Results 2016年中期人口統計:簡要報告 (by nationality)" (PDF). bycensus2016.gov.hk. Retrieved 26 December 2017.
  23. "2018 Census totals by topic – national highlights | Stats NZ". www.stats.govt.nz. Archived from the original on 23 September 2019. Retrieved 2019-09-24. {{cite web}}: More than one of |archivedate= and |archive-date= specified (help); More than one of |archiveurl= and |archive-url= specified (help)
  24. "Ständige ausländische Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeit". bfs.admin.ch. August 26, 2016.
  25. "Cittadini Stranieri. Popolazione residente per sesso e cittadinanza al 31 dicembre 2016". Istat. Retrieved July 14, 2017.
  26. "Trends in International Migrant Stock: Migrants by Destination and Origin" (XLSX). United Nations. 1 December 2015. Retrieved 14 July 2016.
  27. Cheesman, P. (1988). Lao textiles: ancient symbols-living art. Bangkok, Thailand: White Lotus Co., Thailand.
  28. Fox, M. (1997). A history of Laos. Cambridge, U.K.: Cambridge University Press.
  29. Fox, M. (2008). Historical Dictionary of Laos (3rd ed.). Lanham: Scarecrow Press.
  30. Goodden, C. (1999). Around Lan-na: a guide to Thailand's northern border region from Chiang Mai to Nan. Halesworth, Suffolk: Jungle Books.
  31. Gehan Wijeyewardene (1990). Ethnic Groups across National Boundaries in Mainland Southeast Asia. Singapore: Institute of Southeast Asian Studies. p. 48. ល.ស.ប.អ. 978-981-3035-57-7. "The word 'Thai' is today generally used for citizens of the Kingdom of Thailand, and more specifically for the 'Siamese'." 
  32. Barbara A. West (2009), Encyclopedia of the Peoples of Asia and Oceania, Facts on File, p. 794, ល.ស.ប.អ. 978-1-4381-1913-7 
  33. Antonio L. Rappa; Lionel Wee (2006), Language Policy and Modernity in Southeast Asia: Malaysia, the Philippines, Singapore, and Thailand, Springer, pp. 114–115