ប្រាសាទ​បន្ទាយ​សម្រែ

ដោយវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search


ប្រាសាទបន្ទាយសម្រែ
Banteay-samre-sanctuary-tower.jpg
ឈ្មោះ: ប្រាសាទបន្ទាយសម្រែ
កាលបរិច្ឆេទកសាង: (១១១៣-១១៥០)
ឧទ្ទិសថ្វាយ: ព្រះវិស្ណុ
ស្ថាបត្យកម្ម: ខ្មែរ
ទីតាំង: តំបន់អង្គរ

ប្រាសាទបន្ទាយសម្រែ គឺជាប្រាសាទដ៏អស្ចារ្យមួយ ដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់អង្គរនៃខេត្តសៀមរាប ប្រទេសកម្ពុជា។ វាជាប្រាសាទមួយដែលបានស្ដារឡើងវិញ ដោយបានយកលំនាំតាមរចនាប័ទ្ម របស់ប្រាសាទអង្គរវត្ត។ ប្រាសាទបន្ទាយសំរែស្ថិតនៅខាងកើតបារាយណ៍យសោធរតដាក]] (បារាយណ៍ខាងកើត) ហើយស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ២ គីឡូម៉ែត្រពីភូមិប្រដាក នៅខាងត្បូងផ្លូវពីប្រដាកទៅភ្នំបូក ។ មិនមានសិលាចារឹកថ្មណា ដែលត្រូវបានគេរកឃើញអំពីប្រាសាទនេះនៅឡើយទេ។ បើយោងទៅតាមការតុបតែងនិងរចនាប័ទ្មសិល្បៈរបស់ខ្លួន ការសាងសង់បន្ទាយ សម្រែ គឺប្រហែលជានៅចុងនៃសតវត្សទី 11 ក្នុងអំឡុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ (1113-1150) ហើយបានបញ្ចប់នៅក្នុងរជ្ជកាលនៃស្ដេចយសោវរ្ម័នទី២ (1150-1165) ផងដែរ។ មានប្រាសាទមួយចំនួនផ្សេងទៀតនៅក្នុងតំបន់អង្គរ ដែលបានកសាងឡើង នៅក្នុងរយៈពេលដូចគ្នាផងដែរ ដែលមានដូចជា ប្រាសាទចៅសាយទេវតា បឹងមាលា ទេពមាណន មិនតែប៉ុណ្ណោះមានប្រាសាទពីរបន្ថែមទៀត ដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្ន ក៏បានកសាងក្នុងអំឡុងពេលដូចគ្នាដែរ គឺ ប្រាសាទភីម៉ៃ និងភ្នំរ៉ុង ដែលមានភាពស្រដៀងគ្នាយ៉ាងខ្លាំងទៅនឹងប្រាសាទបន្ទាយសម្រែនេះតែម្តង។ ដូចគ្នាទៅនឹងប្រាសាទអង្គរវត្តដែរ ប្រាសាទបន្ទាយស្រី និងបន្ទាយសម្រែ សុទ្ធតែកសាងឡើង ដើម្បីឧទិ្ទសដល់ព្រហ្មមញ្ញសាសនានិកាយព្រះនារាយណ៍។ 

មានអ្នកស្រាវជ្រាវជាច្រើនបានស្នើរអំពីឈ្មោះនៃប្រាសាទ បន្ទាយសម្រែនេះ ប៉ុន្តែគ្មាននរណាម្នាក់អាចដឹងច្បាស់អំពីហេតុផលដែលថា ហេតុអ្វីបានជាប្រាសាទនេះទទួលបានឈ្មោះដូចបច្ចុប្បន្ននោះទេ។ សម្រែសំដៅទៅលើក្រុមជនជាតិដើមភាគតិច នៃអ្នកដែលបានរស់នៅ ឬតាំងមូលដ្ឋាននៅភ្នំគូលែន។ បើយោងទៅតាមអត្ថន័យនេះ អ្នកស្រាវជ្រាវខ្លះសន្មត់ថា ប្រហែលជាមានក្រុមមនុស្សជនជាតិសម្រែនេះ រស់នៅក្នុងតំបន់សាងសង់ប្រាសាទ ទើបពួកគេដាក់ឈ្មោះសម្គាល់ប្រាសាទនេះ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់ជនជាតិភាគតិចនេះ។ មួយវិញទៀតគឺ តាមអត្ថបទរបស់អ្នកស្រីកែវច័ន្ទបូរណ៍ ដែលគាត់បានសរសេរ លើគេហទំព័ររបស់ខ្លួនមានអត្ថន័យដូចតទៅ ឈ្មោះបន្ទាយសំរែនេះគឺទាក់ទង និង ប្រវត្តិ ពិតដែលថានៅម្តុំភូមិ ប្រដាក ដែលកាលដើមឡើយ គឺមានជនជាតិសម្រែរស់នៅពិតមែន ហើយសព្វថ្ងៃគេសង្ស័យថា ប្រជាជននៅប្រដាកនេះ មានជីដូនជីតា ជាជនជាតិសម្រែ ដែលគេយកមកឲ្យយាមប្រាសាទ ។ ជាពិសេស ពួកសំរែនៅភ្នំក្រវាញបាននិយាយថា មានបងប្អូននៅអង្គរ ហើយប្រហែលជាមាន អ្វីមួយនៅបន្ទាយសំរែនេះ ។ ដូចច្នេះ ឈ្មោះនៃប្រាសាទសំររែនេះ គឺទាក់ទង់នឹងប្រវត្តិសាស្រ្ត ពិត ដែលទាក់ទង់ទៅនិងរឿងព្រេង និងទាក់ទង់និងទីតាំងរូបរាងរបស់ប្រាសាទនេះ។ ឬក៏ថា មានមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នៃព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ ដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងការកសាងប្រាសាទនេះ ជាជនជាតិសម្រែ។ ដូច្នេះទើបព្រះមហាក្សត្របានប្រទានឈ្មោះប្រាសាទនេះ ដើម្បីបង្ហាញពីការដឹងគុណរបស់ទ្រង់ ចំពោះជនជាតិនេះ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា ក៏ពុំទាន់មានហេតុផលណាដែលច្បាស់លាស់នោះទេ។