អ៊ីរ៉ង់

ពីវិគីភីឌា
(ត្រូវបានបញ្ជូនបន្តពី ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់)
Jump to navigation Jump to search
សាធារណរដ្ឋអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់
جمهوری اسلامی ایران
Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān
ទង់ វរលញ្ចករ
បាវចនា: استقلال., آزادی., جمهوری اسلامی
ឯករាជ្យ, សេរីភាព, សាធារណរដ្ឋអ៊ីស្លាម
Independence, Freedom, Islamic Republic
បទភ្លេង: 
ភ្លេងជាតិនៃសាធារណរដ្ឋអ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់  (ផ្លូវការ)
ធានីតេហេរ៉ង់
ទីក្រុង​ធំ​បំផុត រដ្ឋធានី
ភាសា​ផ្លូវការ ព្សែកភឺសៀ
ភាសានិយាយ ភាសាព្សែក, អាសឺរី, ភាសាអាស៊ីរី, ភាសាអាមេនី, ភាសាឃឺឌីស, ឡូរី, ភាសាបាឡូឈី, ភាសាហ្គីឡាគី, ភាសាម៉ាហ្សាន់ដារានី, ភាសាអារ៉ាប់, ភាសាធឺកមីន
សាសនា Shia Islam
ប្រជានាម អ៊ីរ៉ង់(នី)
រដ្ឋាភិបាល រដ្ឋឯកភូត, សាធារណរដ្ឋប្រកាន់ប្រធានាធិបតីនិយម
 -  មេដឹកនាំកំពូល Ali Khamenei
 -  ប្រធានាធិបតេយ្យ Hassan Rouhani
 -  អនុប្រធានាធិបតេយ្យដំបូង Eshaq Jahangiri
 -  អ្នកតំណាង(ប្រធាន)សភា Ali Larijani
 -  អ្នកតំណាងប្រធានយុត្តិធម៏ Ebrahim Raisi
នីតិបញ្ញត្តិ រដ្ឋសភាជាតិ
បង្រួបបង្រួមជាតិ[១]
 -  ចក្រភពមីឌាន 625 BC 
 -  ចក្រភពសាហ្វាវីត ១៥០១[២] 
 -  សាធារណរដ្ឋអ៊ីស្លាម ១ មេសា ១៩៧៩ 
 -  ប្រកាស់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ២៤ តុលា ១៩៧៩ 
ផ្ទៃដី
 -  សរុប 1.648.195 គ.ម. (18th)
636.372 ម៉ាយការ៉េ
 -  ទឹក (%) 0.7
ប្រជាជន
 -  ការ​ប៉ាន់​ស្មាន ២០១៧  ៨០,០០០,០០០ [៣] (17th)
 -  ជំរឿន 2010 70,000,000
 -  សន្ទភាព 45/គម (163rd)
116.6/ម៉ាយ​ការ៉េ
ផសស (យអទ) ការ​ប៉ាន់​ស្មាន ២០១០
 -  សរុប $863.5 billion[៤]
 -  ក្នុង​ម្នាក់ $10,864[៥]
ផសស  (មធ្យម) ការ​ប៉ាន់​ស្មាន 2010
 -  សរុប $357.221 billion[៥]
 -  ក្នុងម្នាក់ $4,740[៥]
ជីនី (2008)38[៦]
មធ្យម
លអម (2010)increase 0.702[៧]
មធ្យម · 70th
រូបិយបណ្ណ Rial (﷼) (IRR)
តំបន់​ម៉ោង IRST (មសស03:30)
 -  Summer (DST) Iran Daylight Time (IRDT) (មសស04:30)
បើកបរ​ប្រកាន់ right
ក្រមហៅទូរសព្ទ 98
វថកអន្តរជាល .ir, ایران.
១. Bookrags.com
២. Iranchamber.com
៣. Statistical Center of Iran. "جمعيت و متوسط رشد سالانه" (PDF) (in Persian). Retrieved 31 January 2012.CS1 maint: Unrecognized language (link)
៤. CIA Factbook

អ៊ីរ៉ង់(Persian: ايران),ត្រូវបានគេស្គាល់ជាប្រទេសភឺសៀដែលស្ថិតនៅអាស៊ីខាងត្បូងនៃ Middle East។ហើយមានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេស អាហ្កានីស្ថាន អាមេនៀ អាហ្សិបៀចេនអ៊ីរ៉ាក់ ប៉ាគីស្ថាន(Kurdistan)ទួកគី​ ហើយនឹងទួកមេនីស្ទែន

ព្រៃស្រោងនៅអ៊ីរ៉ង់

ថិរេនគឺជារដ្ឋធានី​និងជាទីក្រុងធំជាងគេនៅក្នុងប្រទេស។
អ៊ីរ៉ង់គឹជាប្រទេសធំទី១៨នៅលើពិភពលោកដែលមានប្រជាជន៧០លាននាក់។

វាជាប្រទេសមួយក្នុងចំនោមប្រទេសទាំងបួនដែលកាន់សាសនាអ៊ីស្លាមដែលត្រូវបានដឹកនាំដោយសារៀ(អ៊ីស្លាមគឺជាសាសនារបស់រដ្ឋ)។ប្រជាជន៣%ប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀន។ចំនុចដែលក្ដៅបំផុតនៃMiddle East គឺនៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។អ៊ីរ៉ង់ជាសមាជិកអង្គកាUN(តាំងពីឆ្នាំ១៩៤៥)និងជាសមាជិកOPEC


មាតិការ
១-ប្រវត្តិសាស្រ្ត

    ១-១ភឺសៀន​ អ៊ីមផៃអឺ
    ១-២អ៊ីរ៉ាក់​ ថ្មី

២-សេដ្ឋកិច្ច

    ២-១ប្រេងនិងហ្គាស
    ២-២ផលិតផលផ្សេងៗ
    ២-៣លុយរបស់អ៊ីរ៉ង់

៣-ជនជាតិអ៊ីស្លាមនៅអ៊ីរ៉ង់ ៤-សាសនានិងខេត្ត ៥-ទំព័រផ្សេងៗ ៦-ឯកសារយោង

    ៦-១បន្ថែមការអាន


ប្រវត្តិសាស្រ្ត
ភឺសៀនអ៊ីមផាយអឺ
អ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានគេហៅភឺសៀ(រយះពេលយូមកហើយដោយមនុស្សដែលមិនមែនជាជនជាតិអ៊ីរ៉ង់)។ប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់រឺប្រជាជនភឺសៀបានហៅប្រទេសរបស់ពួកគេជាអ៊ីរ៉ង។ប៉ុន្តែឈ្មោះផ្លូវការគឺភឺសៀសំរាប់ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនិងការកត់ត្រាផ្សេងៗ។នៅឆ្នាំ១៩៣៥Reza Shāh Pahlavi,

រដ្ឋបាលនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់[កែប្រែ]

ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីកណ្ដាល ដែលមាន ផ្ទៃដី ១,៦៩៨,១៤៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ(១៧ លើពិភពលោក) ប្រជាជន ៨២,៥៣១,៧០០(១៨ លើពិភពលោក)ស្ថិតិឆ្នាំ២០១៨ ដង់ស៊ីតេប្រជាជន ៤៨នាក់/គីឡូម៉ែត្រ

មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេស៖

ខេត្តដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់[កែប្រែ]

  • ខេត្តអ៊ីលៀ (Ilan Province) ដើមឡើយជាចំណុះខេត្តហ្គីឡាន(Gilan Province)
  • ខេត្តគួឌីស្ថាន (Kurdistan Province)
  • ខេត្តអាស៊ែបៃហ្សង់ខាងលិច (West Azerbaijan Province)
  • ខេត្តហ្កឺម៉ាន់សាស (Kermanshah Province)
  • ខេត្តហ្គូហ្ស៊េស្ថាន (Khuzestan Province)

ខេត្តបច្ចុប្បន្ននៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់[កែប្រែ]

ខេត្តនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់
ខេត្តនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់
ឈ្មោខេត្តជាអក្សរខ្មែរ ឈ្មោះខេត្តជាអក្សរអង់គ្លេស ក្រុងរួមខេត្ត ផ្ទៃដី ចំនួនប្រជាជន ដង់ស៊ីតេប្រជាជន/គីឡូម៉ែត្រ ក្រុង ផែនទី ចំណាំ
Alborz Karaj ៥,៨៣៣ គ.ម (២,២៥២ ម៉ាយ ក.) 2,712,400 IranAlborz-SVG.svg
Ardabil Ardabil ១៧,៨០០ គ.ម (៦,៨៧៣ ម៉ាយ ក.) 1,270,420 IranArdabil-SVG.svg
Azerbaijan, East Tabriz ៤៥,៦៥០ គ.ម (១៧,៦២៦ ម៉ាយ ក.) 3,909,652 IranEastAzerbaijan-SVG.svg
Azerbaijan, West Urmia ៣៧,៤៣៧ គ.ម (១៤,៤៥៥ ម៉ាយ ក.) 3,265,219 IranWestAzerbaijan-SVG.svg
Bushehr Bushehr ២២,៧៤៣ គ.ម (៨,៧៨១ ម៉ាយ ក.) 1,163,400 IranBushehr-SVG.svg
Chahar Mahaal and Bakhtiari Shahrekord ១៦,៣៣២ គ.ម (៦,៣០៦ ម៉ាយ ក.) 947,763 54.8 IranChaharMahaalBakhtiari-SVG.svg
Fars Shiraz ១២២,៦០៨ គ.ម (៤៧,៣៣៩ ម៉ាយ ក.) 4,851,274 37.5 IranFars-SVG.svg
Gilan Rasht ១៤,០៤២ គ.ម (៥,៤២២ ម៉ាយ ក.) 2,530,696 176.7 IranGilan-SVG.svg
Golestan Gorgan ២០,១៩៥ គ.ម (៧,៧៩៧ ម៉ាយ ក.) 1,868,819 88.0 11 IranGolestan-SVG.svg
Hamadan Hamadan style="text-align:right"| ១៩,៣៦៨ គ.ម (៧,៤៧៨ ម៉ាយ ក.) 1,738,234 90.8 8 IranHamadan-SVG.svg
Hormozgān Bandar Abbas ៧០,៦៦៩ គ.ម (២៧,២៨៥ ម៉ាយ ក.) 1,776,415 22.3 11 IranHormozgan-SVG.svg
Ilam Ilam ២០,១៣៣ គ.ម (៧,៧៧៣ ម៉ាយ ក.) 580,158 27.7 7 IranIlam-SVG.svg
Isfahan Isfahan ១០៧,០២៩ គ.ម (៤១,៣២៤ ម៉ាយ ក.) 5,120,850 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 21 In 1986, some parts of Markazi province were transferred to Isfahan, Semnan, and Zanjan provinces.[៨] IranEsfahan-SVG.svg
Kerman Kerman ១៨៣,២៨៥ គ.ម (៧០,៧៦៧ ម៉ាយ ក.) 3,164,718 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 14 IranKerman-SVG.svg
Kermanshah Kermanshah ២៤,៩៩៨ គ.ម (៩,៦៥២ ម៉ាយ ក.) 1,952,434 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 13 Between 1950 and 1979, both Kermanshah province and city were known as Kermanshahan and between 1979 and 1995 were known as Bakhtaran.[៨] IranKermanshah-SVG.svg
Khorasan, North Bojnourd ២៨,៤៣៤ គ.ម (១០,៩៧៨ ម៉ាយ ក.) 863,092 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 6 On 29 September 2004, Khorasan was divided into three provinces. North Khorasan; Razavi Khorasan; South Khorasan.[៩] IranNorthKhorasan-SVG.svg
Khorasan, Razavi Mashhad ១១៨,៨៨៤ គ.ម (៤៥,៩០១ ម៉ាយ ក.) 6,434,501 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 29 On 29 September 2004, Khorasan was divided into three provinces. North Khorasan; Razavi Khorasan; South Khorasan.[៩] IranRazaviKhorasan-SVG.svg
Khorasan, South Birjand ១៥១,៩១៣ គ.ម (៥៨,៦៥៤ ម៉ាយ ក.) 768,898 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 8 On 29 September 2004, Khorasan was divided into three provinces. North Khorasan; Razavi Khorasan; South Khorasan.[៩] IranSouthKhorasan-SVG.svg
Khuzestan Ahvaz ៦៤០៥៥ គ.ម (២៤៧៣២ ម៉ាយ ក.) 4,710,509 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 18 IranKhuzestan-SVG.svg
Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad Yasuj ១៥,៥០៤ គ.ម (៥,៩៨៦ ម៉ាយ ក.) 713,052 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 5 Originally part of Khuzestan province. Until 1990, the province was known as Bovir Ahmadi and Kohkiluyeh.[៨] IranKohkiluyehBuyerAhmad-SVG.svg
Kurdistan Sanandaj ២៩,១៣៧ គ.ម (១១,២៥០ ម៉ាយ ក.) 1,603,011 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 9 Originally part of Gilan province.[៨] IranKurdistan-SVG.svg
Lorestan Khorramabad ២៨,២៩៤ គ.ម (១០,៩២៤ ម៉ាយ ក.) 1,760,649 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 9 Originally part of Khuzestan province.[៨] IranLorestan-SVG.svg
Markazi Arak ២៩,១៣០ គ.ម (១១,២៤៧ ម៉ាយ ក.) 1,429,475 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 10 Originally part of Mazandaran province.[៨] In 1986, some parts of Markazi province were transferred to Isfahan, Semnan, and Zanjan provinces.[៨] IranMarkazi-SVG.svg
Mazandaran Sari ២៣,៧០១ គ.ម (៩,១៥១ ម៉ាយ ក.) 3,283,582 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 15 IranMazandaran-SVG.svg
Qazvin Qazvin ១៥,៥៤៩ គ.ម (៦,០០៤ ម៉ាយ ក.) 1,273,761 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 5 On 31 December 1996, the shahrestans of Qazvin and Takestan were separated from Zanjan province to form the province of Qazvin.[៨] IranQazvin.svg
Qom Qom ១១,៥២៦ គ.ម (៤,៤៥០ ម៉ាយ ក.) 1,292,283 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 1 Until 1995, Qom was a shahrestan of Tehran province.[៨] IranQom-SVG.svg
Semnan Semnan ៩៧,៤៩១ គ.ម (៣៧,៦៤១ ម៉ាយ ក.) 702,360 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 4 Originally part of Mazandaran province.[៨] In 1986, some parts of Markazi province were transferred to Isfahan, Semnan, and Zanjan provinces.[៨] IranSemnan-SVG.svg
Sistan and Baluchestan Zahedan ១៨០,៧២៦ គ.ម (៦៩,៧៧៩ ម៉ាយ ក.) 2,775,014 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 8 Until 1986, the province was known as Baluchestan and Sistan.[៨] IranSistanBaluchistan-SVG.svg
Tehran Tehran ១៨,៨១៤ គ.ម (៧,២៦៤ ម៉ាយ ក.) 13,267,637 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 13 Until 1986, Tehran was part of Markazi province. IranTehran-SVG.svg
Yazd Yazd ១២៩,២៨៥ គ.ម (៤៩,៩១៧ ម៉ាយ ក.) 1,138,533 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 10 Originally part of Isfahan province.[១០] In 1986, part of Kerman province was transferred to Yazd province. In 2002, Tabas shahrestan (area: 55,344 km²) was transferred from Khorasan province to Yazd.[៨] IranYazd-SVG.svg
Zanjan Zanjan ២១,៧៧៣ គ.ម (៨,៤០៧ ម៉ាយ ក.) 1,057,461 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 7 Originally part of Gilan province. In 1986, some parts of Markazi province were transferred to Isfahan, Semnan, and Zanjan provinces.[៨] IranZanjan-SVG.svg
Iran (Total) Tehran ១,៦២៨,៥៥៤ គ.ម (០,៦២៩ ម៉ាយ ក.) 79,926,270 ទំព័រគំរូ:Convert/PD/km2 342 Iran location map.svg

ព្រំប្រទល់នៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់[កែប្រែ]

ឯកសារយោង[កែប្រែ]

  1. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Britannica
  2. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Andrew J. Newman 2006
  3. "Official Iranian Population clock". Amar.org.ir. Retrieved 2011-06-17.
  4. "Iran Economy 2011, CIA World Factbook". Theodora.com. Retrieved 2011-09-14.
  5. ៥,០ ៥,១ ៥,២ "Iran". International Monetary Fund. Retrieved 2011-04-21.
  6. "Central Bank of Iran: Economic Trends 2008/2009". Retrieved 2011-06-18.
  7. "Human Development Report 2010" (PDF). United Nations. 2010. Retrieved 5 November 2010.
  8. ៨,០០ ៨,០១ ៨,០២ ៨,០៣ ៨,០៤ ៨,០៥ ៨,០៦ ៨,០៧ ៨,០៨ ៨,០៩ ៨,១០ ៨,១១ ៨,១២ ៨,១៣ Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named statoid
  9. ៩,០ ៩,១ ៩,២ Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named jazeera
  10. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named CMB