ខេត្តរតនគិរី

ដោយវិគីភីឌា
ខេត្តរតនគិរី
(Ratanakiri)
ខេត្ត
Primitive thatched houses on stilts lining a dusty red dirt road. Surrounding vegetation includes a variety of trees and some banana plants.
Map showing location of Ratanakiri in northeast Cambodia
Location of Ratanakiri in Cambodia
កូអរដោនេ: 13°44′N 107°0′E / 13.733°N 107.000°E / 13.733; 107.000កូអរដោនេ: 13°44′N 107°0′E / 13.733°N 107.000°E / 13.733; 107.000
ប្រទេស  កម្ពុជា
តែងតាំង ១៩៥៩
Named for Khmer: រតនៈ (gem) + គិរី (mountain)
ទីរួមខេត្ត ក្រុងបានលុង
រដ្ឋាភិបាល
 • អភិបាលខេត្ត Pao Ham Phan
ផ្ទៃក្រឡា
 • សរុប ១០៧៨២ គម (៤១៦៣ ម៉ាយ ការ)
ប្រជាជន (2008)[១]
 • សរុប ១៤៩៩៩៧
 • សន្ទភាព Bad rounding here១៤/គម (Bad rounding here៣៦/ម៉ាយ ការ)
ល្វែងម៉ោង UTC+07
ស្រុក
ឃំុ ៤៩
ទិដ្ឋភាពបឹងយក្សឡោមមើលពីលើ
ភូមិជនជាតិភាគតិច
ទឹកធ្លាក់កាចុង

ខេត្ត​រតនគិរី​ ជា​ខេត្ត​នៅ​ភាគ​ឦសាន​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ។ ទី​រួម​ខេត្ត​បាន​លុង​ ស្ថិត​នៅ​កណ្តាល​ខ្ពង់រាបនៃ​ខេត្ត ចម្ងាយ ៥៨៦ គ.ម ពីទីក្រុងភ្នំពេញ ។ លំផាត់​ដែល​ជា​ទីប្រជុំជន​នៅ​ភាគ​ខាងត្បូង​ខេត្ត ជា​ទីរួមខេត្ត​កាល​ពីមុន ។ ខេត្ត​រតនគិរី​​ជាគោលដៅ​ទេសចរណ៍​ដ៏​មាន​ប្រជាប្រិយ ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​រាប់​ពាន់​នាក់​ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ ។​ ភាគ​ច្រើន​នៃ​ប្រជាជន​រតនៈគិរី​ជា​ជនជាតិ​ភាគតិច ចំនែក​ជនជាតិ​ខ្មែរ​មាន​ប្រមាណ​តែ ១០ ទៅ ២០ % ប៉ុណ្ណោះ ។

ខេត្តរតនគិរី​រួមមានស្រុក (ក្នុងនោះមាន៤៩ឃុំ)៖

កូដស្រុក ស្រុក ឈ្មោះជាអក្សរឡាតាំង
1601 ស្រុកអណ្តូងមាស Andoung Meas
1602 ស្រុកបានលុង Ban Lung
1603 ស្រុកបរកែវ Bar Kaev
1604 ស្រុកកូនមុំ Koun Mom
1605 ស្រុកលំផាត់ Lumphat
1606 ស្រុកអូរជុំ Ou Chum
1607 ស្រុកអូរយ៉ាដាវ Ou Ya Dav
1608 ស្រុកតាវែង Ta Veaeng
1609 ស្រុកវើនសៃ Veun Sai

សេដ្ឋកិច្ច[កែប្រែ]

ភាគច្រើនលើសលប់នៃជនជាតិភាគតិចប្រកបរបរកសិកម្មចំការព្រៃដុត។ ពួកគេដាំដុះស្រូវ ពោត ល្ពៅ សណ្តែកដី និងស្វាយចន្ទីជាដើម។ ជនជាតិខ្មែរនិងវៀតណាម១ចំនួនដែលមានលុយ កាន់កាប់ចំការធំៗនៅជុំវិញទីរួមខេត្តបានលុង។ ពួកគេដាំដុះ សណ្តែកដី កាហ្វេ គ្រប់ស្វាយចន្ទី និង កៅស៊ូ។រ៉ែត្បួងនៅភាគខាងត្បូងនិងខាងលិចខេត្ត គឺជាប្រភពចំនូលដ៏សំខាន់ និងជា គោលដៅរបស់ទេសចរណ៍និងអ្នករកត្បូង១ចំនួន។ ខេត្តរតនគិរីល្បីថាជាកន្លែងសំបូរត្បូងកន្តឹមនិងកណ្ដៀងប្រណិតៗ។ ពាណិជ្ជកម្មភាគច្រើនធ្វើឡើងជាមួយវៀតណាម តាមរយៈផ្លួវជាតិលេខ ១៩ ដែលឆ្លងកាត់ទីរួមខេត្តបានលុង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វិស័យទេសចរណ៍បានក្លាយជាប្រភពចំនូលនាំមុខគេ ចូលរួមចំនែកក្នុងកំនើនសេដ្ឋកិច្ច។ បានលុងមានសណ្ឋាគារច្រើនជាង៤ និង ផ្ទះសំណាក់រាប់មិនអស់។ ភោជនីយដ្ឋាននិងហាងទំនិញត្រួវបានរីកដុះដាលដួចផ្សិតដើម្បីឆ្លើយតបនិងកំនើនអ្នកទេសចរណ៍នាពេលថ្មីៗនេះ។

តំបន់ទាក់ទាញ[កែប្រែ]

ប្រភពទាក់ទាញទេសចរណ៍សំខាន់របស់ខេត្តរតនគិរីគឺ ក្រុមជនជាតិភាគតិចនិងសត្វព្រៃ ។ ជនជាតិភាគតិច ៥ ក្រុមរស់នៅខេត្តរតនៈគីរី​ មាន ជនជាតិទំពួន ជនជាតិគ្រឹង ជនជាតិចារ៉ាយជនជាតិកាចុក និង ជនជាតិព្រៅ ឬ ក្រវិត ។ ទិដ្ឋភាពរស់នៅនិងវប្បធម៌នៃភូមិជនជាតិទាំងនេះ បានទាក់ទាញទេសចរណ៍ពីអឺរ៉ុប និងអាមេរិកយ៉ាងច្រើន។

  • បឹងយក្សឡោម៖បឹងយក្សឡោម​ជារមណីយដ្ឋានដ៏មានប្រជាប្រិយភាពនៅក្នុងខេត្តរតនៈគីរី។ បឹងដែលជាស្លាកស្នាមនៃមាត់ភ្នំភ្លើងប្រមាណ ៤០០០ ឆ្នាំមុន ស្ថិត​នៅ​ប៉ែក​ខាង​ត្បូង​ឆៀង​ខាង​កើត​ពី​រួម​ខេត្ត​ប្រហែល ៤,៨ គ.ម ។ ដោយបឹងនេះមានជំរៅ​ជ្រៅ​រហូតដល់​ ៤៨ម៉ែត្រ ទឹកបឹងមានសភាពថ្លាឆ្វង់ហើយស្អាត។ មាត់បឹងមានរាងស្ទើរជារង្វង់ដែលមានអង្កត់ផ្ចិតប្រមាណ ៧៥០ម។ នៅជុំវិញបឹង សំបូរ​ដោយ​ដើម​ឈើធំៗ ដែលជាជំរកនៃ​សត្វសេក និងសត្វកំរៗនានាជាច្រើន។
  • ភ្នំឥសីប៉ាតាម៉ាក់
  • ទឹកធ្លាក់កាចាង ៖ទឹកធ្លាក់កាចាងស្ថិតនៅ ៦ គីឡូម៉ែត្រខាងជើងឈៀងខាងលិចបានលុង ។ ទឹកធ្លាក់នេះហូរចុះទៅទន្លេស្រែពក ។ ទឹកធ្លាក់កម្ពស់ ១២ ម៉ែត្រនេះមានគ្រប់រដូវកាលពេញមួយឆ្នាំៗ ។
  • ទឹកធ្លាក់កាទៀង៖ ទឹកធ្លាក់កាទៀងទឹកធ្លាក់កាទៀង​ស្ថិតនៅខាងជើងឆៀងខាងលិចបានលុងចម្ងាយ ៧ គីឡូម៉ែត្រ ទឹកធ្លាក់នេះកម្ពស់ ១០ ម៉ែត្រ ហើយមានជាប់រហូតគ្រប់រដូវកាល ។
  • ទឹកធ្លាក់អូរស៊ីនឡែ : ស្ថិត​នៅ ២៦ គីឡូម៉ែត្រ​ខាង​ត្បូង​បាន​លុង ។ ទឹក​ធ្លាក់​នេះ​មាន ៤ ជាន់ ហើយ​មួយ​ជាន់ៗ មាន​កម្ពស់៤ម៉ែត្រ ។ ទឹក​ធ្លាក់​នេះ​មាន​គ្រប់​រដូវ ទិដ្ឋភាព​នៅ​ជុំវិញ​ទឹក​ធ្លាក់​មាន​ទិដ្ឋភាព​ស្រស់​ស្អាត​យ៉ាង​ខ្លាំង ។
  • ទឹកធ្លាក់អូរសែនស្រណោះ : ស្ថិតនៅ ៩ គីឡូម៉ែត្រពីបានលុង ហើយមានកម្ពស់ ១៨ ម៉ែត្រ ដោយមានទឹកធ្លាក់ គ្រប់រដូវកាល។ភ្ញៀវទេសចរអាចសម្រាកលម្ហែកាយក្នុងធម្មជាតិដ៏ប្រណីត, ស្រូបយកខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធ និង ស្តាប់សូរទឹកធ្លាក់និងបក្សាបក្សីយំ ។
  • ទឹកធ្លាក់ចាអ៊ុង : ស្ថិតនៅខាងលិចបានលុង ៨ គីឡូម៉ែត្រ ហើយធ្លាក់ជាប់ជាប្រចាំ ។ ប្រភពទឹកមានតំបន់ភ្នំស្វាយ ហើយនៅក្រោមទឹកធ្លាក់នេះគឺជារន្ធដ៏ធំមួយដែលអាចឱ្យភ្ញៀវទេសចរចូលទៅឈរ ឬ អង្គុយពីក្រោមទឹកធ្លាក់បាន ។
  • ឧទ្យានជាតិវីរៈជ័យ៖ ឧទ្យានជាតិវីរជ័យ​ស្ថិតនៅ ៤៥ គីឡូម៉ែត្រ​ខាង​ជើង​បានលុង​ដោយ​លាត​សន្ធឹង​លើ​ផ្ទៃដី ៣៣២.៥០០ ហិកតា ។ ឧទ្យាន​នេះ​មាន​រុក្ខជាតិ និង ដើម​ឈើ​គ្រប់ប្​រភេទ ព្រម​ទាំង​សត្វ​ព្រៃ​គ្រប់​ប្រភេទ​ទៀត​ផង ។
  • ជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់​៖ជម្រកសត្វព្រៃលំផាត់ស្ថិតនៅ ៣៧ គីឡូម៉ែត្រខាងត្បូងបានលុងដោយស្ថិតនៅលើផ្ទៃដី ២៥០.០០០ ហិកតា ។ វាជាជម្រកសត្វព្រៃជាច្រើន ជាពិសេសខ្លា, ដំរី ជាដើម ។
  • អូចាឡយ : ស្ថិតនៅនឹងទន្លេស្រែពក នៅប៉ែកខាងត្បូងឆៀងខាងលិចបានលុងចម្ងាយ ៣៤ គីឡូម៉ែត្រ ។ កន្លែង នេះអាចបង្កើតជាតំបន់ទេសចរណ៍តែនៅរដូវប្រាំងប៉ុណ្ណោះ ។
  • ព្រៃនងកាបាត : ស្ថិតនៅ ២៥ គីឡូម៉ែត្រខាងជើងបានលុង ។ នៅទីនោះមានបឹងមួយដែលគេអាចឃើញសត្វព្រៃ និងបក្សីជាច្រើនប្រភេទមករកបឹងនេះ ។ ក្រៅពីនេះ ភ្ញៀវទេសចរអាចទស្សនាភូមិជនជាតិ, វប្បធម៌របស់ជនជាតិដូចជា ជំនឿ, ពិធីបុណ្យ, ការរាំ និង ការប្រគំភ្លេង ជាដើម។

ទីក្រុង[កែប្រែ]

ផ្លូវជនបទនៅខេត្តរតនៈគិរី

ក្រៅពីទីរួមខេត្តបានលុង ខេត្តរតនៈគីរីមានទីប្រជុំជនធំៗ២ផ្សេងទៀតគឺ៖

  • វើនសៃ ៖ ស្ថិតនៅតាមបណ្តោយទន្លេសេសាននៅភាគខាងជើង។ វាមានប្រជាជនតិចជាង ១០០០នាក់។ ឆ្នេរខ្សាច់តាមដងទន្លេសេសាននារដូវប្រាំងជារមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់។​ប្រជាជនភាគច្រើនជាជនជាតិគ្រឹង ជនជាតិឡាវ និង ជនជាតិចិន
  • លំផាត់ ៖ ជាទីរួមខេត្តចាស់ ស្ថិតនៅតាមដងទន្លេសេកុងនៅភាគខាងត្បួង។ វាមានប្រជាជនតិចជាង ៨០០នាក់។

អាកាសធាតុ[កែប្រែ]

  • រដូវវស្សា : ពីខែមិថុនា ដល់ តុលា
  • រដូវត្រជាក់, ពីខែវិច្ឆិកា ដល់ កុម្ភៈ
  • រដូវក្តៅ : ពីខែមីនា ដល់ ឧសភា ដោយមានសីតុណ្ហភាពពី ២០ ដល់ ៣២ អង្សាសេ ។

ឯកសារយោង[កែប្រែ]

តំណភ្ជាប់ក្រៅ[កែប្រែ]

អត្ថបទផ្សេងទៀត[កែប្រែ]

​​​​​ ក្រុងបានលុង គឺជាក្រុងមួយដែលស្ថិត នៅក្នុង ខេត្តរតនគិរី ​ នៅខាងភូមិភាគឥសាន្តនៃប្រទេសកម្ពុជា។ ដែលពីមុនគេហៅថា ស្រុកបានលុង ឥឡូវនេះគេដូរទៅជាក្រុងបានលុងនៅ ថែ្ង ទី៣០ ខែ ឆ្នូរ ឆ្នាំ ​២០០៨។